Từ khi bước vào sản xuất vụ đông năm 2024 đến nay, thời tiết trên địa bàn Hà Tĩnh diễn biến khá bất thường. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuất.
Xã Tượng Sơn (Thạch Hà) là một trong vùng sản xuất vụ đông chủ lực của huyện Thạch Hà. Tuy nhiên, việc sản xuất của bà con nông dân gặp không ít khó khăn do thời tiết. “Từ đầu tháng 10 đến nay, sau các đợt mưa lớn, thời tiết bắt đầu có nắng nên cây dễ bị thối rễ, nhất là dưa chuột, rau cải nên nhiều hộ dân phải làm lại vụ này từ đầu. Tôi hiện chỉ tập trung tăng vụ trong vườn nhà với các loại rau ngắn ngày. Để ứng phó với thời tiết, tôi chủ động chuyển dịch kế hoạch sản xuất, vùng tập trung sẽ lùi thời gian xuống giống vào tháng 11 tới” - chị Mai Thị Hạnh (thôn Bắc Bình, xã Tượng Sơn) cho biết.
Trước những diễn biến bất lợi của thời tiết, bà con nông dân Hà Tĩnh đang chủ động, linh hoạt trong bố trí thời vụ và dịch chuyển cơ cấu cây trồng, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để né thiên tai, hạn chế rủi ro và đảm bảo an toàn, hiệu quả sản xuất.
Hành tăm là loại cây gia vị truyền thống với ưu điểm dễ trồng, ít sâu bệnh, chịu hạn tốt, không đòi hỏi nhiều công chăm sóc, rất phù hợp chất đất của nhiều vùng trên địa bàn huyện Hương Khê. Vụ đông 2024, địa phương đang chú trọng nhân rộng trồng thử nghiệm loại cây này, khuyến khích bà con nông dân mở rộng diện tích sản xuất để tăng thu nhập, đa dạng hóa cây trồng theo hướng hàng hóa.
Ông Nguyễn Trí Đồng - Trưởng phòng NN&PTNT huyện Hương Khê cho biết : “Vụ đông 2024, toàn huyện Hương Khê phấn đấu sản xuất hơn 2.700 ha cây trồng; chủ động, quyết liệt và linh hoạt trong chỉ đạo điều hành, nhất là thời vụ nhằm né tránh, giảm thiểu thấp nhất rủi ro do thiên tai.
Đối với cây ngô - cây trồng chủ lực của huyện, hiện nay, trong điều kiện ảnh hưởng do bão lũ, trà chính vụ bố trí gieo trồng, cơ cấu thời vụ phù hợp với từng chân đất, phấn đấu thu hoạch trước 15/01/2025. Huyện cũng đang chú trọng triển khai đa dạng hóa sản phẩm như trồng dứa liên kết với Công ty CP Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao với diện tích 5,5 ha; khuyến khích mở rộng thí điểm các vùng sản xuất hành tăm tập trung”.
Những năm gần đây, huyện Thạch Hà được biết đến là địa phương đi đầu trong việc áp dụng công nghệ vào sản xuất, phát triển kinh tế vườn hộ với các sản phẩm rau, củ chất lượng cao, hoa, nấm… Đây đều là những cây trồng phù hợp trong vụ đông, cho giá trị cao, thị trường ổn định.
Theo đó, huyện tập trung sản xuất nấm ăn và nấm dược liệu tại các xã Tân Lâm Hương, Thạch Xuân, Lưu Vĩnh Sơn...; hoa trong nhà màng tại các xã Lưu Vĩnh Sơn, Thạch Long, Thạch Sơn, Thạch Khê, Thạch Lạc, Thạch Xuân, Nam Điền, Thạch Đài...; đào tết, mai vàng tại các xã Lưu Vĩnh Sơn, Thạch Ngọc, Ngọc Sơn, Nam Điền.
Bà Trần Thị Minh - Giám đốc HTX Dịch vụ tổng hợp trồng nấm Tân Lâm Hương (thôn Đông Tân, xã Tân Lâm Hương, Thạch Hà) cho biết: “Nấm đã trở thành cây trồng chủ lực của HTX trong vụ đông. Từ tháng 9, HTX đã bắt đầu sản xuất và đang thu hoạch sớm nấm sò trắng với giá bán trên 30.000 đồng/kg. So với các sản phẩm khác, sản xuất nấm sẽ không bị tác động bởi thời tiết bất lợi. Nhờ vậy, bà con vẫn duy trì thu nhập ổn định. Dự kiến, trong vụ đông này, HTX sẽ trồng khoảng hơn 3,5 vạn bịch nấm các loại trên diện tích 1.000 m² để cung cấp cho thị trường”.
Nhờ chú trọng áp dụng khoa học kỹ thuật, phát huy hiệu quả từ các mô hình nhà lưới, trong vụ đông, nhiều HTX, THT tại TP Hà Tĩnh vẫn sản xuất an toàn, chú trọng sản xuất các loại rau, củ chất lượng cao, giá bán ổn định như: ớt chuông, dưa chuột, cải bó xôi, măng tây…
Ông Đặng Văn Luân - Giám đốc HTX Bình Minh (xã Đồng Môn, TP Hà Tĩnh) chia sẻ: “HTX đã làm đất, chuẩn bị xuống giống dưa chuột, ớt chuông, hoa trên diện tích hơn 3.000 m2 nhà màng, áp dụng theo quy trình sản xuất VietGAP. Đây đều là những sản phẩm cho giá trị cao, được nhiều cửa hàng nông sản sạch thu mua nên đầu ra ổn định”.
Được biết, TP Hà Tĩnh đặt mục tiêu sản xuất trên 140 ha diện tích cây vụ đông 2024. Ngoài việc chú trọng chuyển dịch cây trồng theo hướng tăng giá trị, tăng chất lượng sản phẩm nhằm tăng tính liên kết ổn định đối với sản xuất nông nghiệp, TP Hà Tĩnh sẽ tập trung thực hiện thí điểm dự án liên kết sản xuất rau an toàn theo hướng hữu cơ gắn với chế biến bột rau củ của HTX nông nghiệp sạch Hatisa trên diện tích 2 ha tại xã Đồng Môn, Thạch Hạ.
Theo ông Nguyễn Trí Hà - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, toàn tỉnh phấn đấu gieo trồng hơn 12.600 ha cây vụ đông. Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, nhiều địa phương đang có xu hướng dịch chuyển các đối tượng cây trồng vụ đông truyền thống sang các loại các loại cây trồng khác như: dưa lưới, hành tăm, cây ăn quả, các loại hoa… nhằm thích ứng với thời tiết và cho giá trị kinh tế cao. Đồng thời, bố trí hệ thống trồng trọt theo hướng đa dạng hóa cây trồng, kỹ thuật canh tác, chú trọng thâm canh tăng năng suất, kiểm soát rủi ro do tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.
Hiện nay, toàn tỉnh đã xuống giống trên 2.000 ha ngô lấy hạt (gần 50% diện tích), gần 300 ha ngô sinh khối (gần 21%); gần 3.000 ha rau, màu các loại ( đạt 61%); hơn 980 ha cây rau lang (gần 70% diện tích). Các địa phương đã chủ động khuyến cáo bà con nông dân chủ động bảo vệ các diện tích cây trồng đã xuống giống trước diễn biến của thời tiết trong những ngày tới.
