“Đá tinh khiết” hay “đá sạch” là sản phẩm được sử dụng ở hầu hết các nhà hàng, quán cà phê, quán ăn, quán nước vỉa hè bởi công dụng làm mát nhanh, tiện lợi, giá cả phải chăng… Thế nhưng, đằng sau sự vô tư, thoải mái sử dụng của khách hàng, một quy trình sản xuất không hề sạch đang diễn ra…
Tìm tới một cơ sở sản xuất đá lạnh nằm sâu trong con ngõ tại thị trấn Thạch Hà (huyện Thạch Hà), trong vai là khách hàng cần mua đá lạnh, nhóm PV không khỏi choáng váng bởi những cảnh tượng nhếch nhác, mất vệ sinh đang diễn ra.
Máy móc đều đã hoen rỉ, xập xệ, xuống cấp trầm trọng. Trong mỗi công đoạn sản xuất, người của cơ sở này đều dùng bằng tay trần, việc đóng gói hoàn toàn thủ công. Đá sau khi cho vào bì đựng được thả ngay trên nền nhà nhớp nháp.
Điều đáng nói, tại máy làm đá bào, rêu xanh bám ngay ống dẫn – nơi thành phẩm đá sẽ được đẩy ra, thế nhưng cơ sở vẫn thản nhiên lấy đá từ nơi đó ra để đóng gói. Theo tìm hiểu của phóng viên, một ngày cơ sở bán 7 - 8 tấn đá, máy móc chạy liên tục 17 - 18 tiếng. Điều này cũng đồng nghĩa rằng, rất nhiều khách hàng đã sử dụng sản phẩm đá lạnh có quy trình sản xuất không đảm bảo.
Ở cơ sở sản xuất đá lạnh ở xã Cẩm Lộc (huyện Cẩm Xuyên), máy làm đá đặt tại nơi sinh hoạt của gia đình; người bán thản nhiên đóng gói cho khách bằng tay không; máy móc hoen rỉ, máy lọc nước phủ đặc kín rêu xanh...
Điều đáng lo ngại là nguồn nước làm đá không phải nước máy mà được lấy từ giếng khoan. Cơ sở này cũng cung cấp một số lượng đá lạnh lớn cho người dân trên địa bàn mà theo người bán... "phải chạy máy làm đá cả ngày không nghỉ".
Chỉ với 5 - 10 nghìn đồng cho một túi đá cục, đá bi, đá bào 5 kg. Mức giá rẻ cộng thêm sự tiện lợi, nhanh gọn nên đá lạnh đang là mặt hàng “hot”. Theo các quy định hiện hành, đối với sản xuất đá tinh khiết đạt tiêu chuẩn, nguồn nước phải được lấy từ độ sâu 90m, xử lý qua hệ thống lọc thẩm thấu ngược và diệt vi khuẩn bằng tia cực tím. Các bộ phận của hệ thống máy sản xuất đá bằng i-nốc, không bị rỉ sét. Quy trình sản xuất nước đá khép kín, tiến hành hoàn toàn tự động, không có sự tiếp xúc trực tiếp với bàn tay con người mới bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm... Tuy nhiên, qua thực tế khảo sát, số ít cơ sở sản xuất đá sạch đáp ứng được điều đó.
Thông tin về những khó khăn trong công tác quản lý, giám sát, phát hiện các cơ sở đá lạnh chưa đạt đủ tiêu chuẩn để được kinh doanh trên địa bàn, ông Võ Văn Dũng, Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND huyện Thạch Hà cho biết: “UBND huyện cũng đã thành lập các đoàn kiểm tra, tuy nhiên, thời điểm đi kiểm tra thì các cơ sở đóng cửa, không làm việc. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ làm chuyên môn liên quan đến lĩnh vực an toàn vệ sinh thực phẩm đa số là không chuyên nên việc kiểm tra, xử lý cũng không dễ dàng”.
Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh hiện nay có hàng chục cơ sở sản xuất đá lạnh. Không ít cơ sở chưa đáp ứng đủ tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm. Vấn đề đặt ra là công tác quản lý cần được tăng cường và người dân cần cân nhắc, lựa chọn khi sử dụng mặt hàng này.
