Từ bé, tôi đã quen với việc, tối ngày mùng 4/5 âm lịch, mẹ chuẩn bị sẵn cơm rượu nếp và một vài thứ quả có vị chua như: xoài, mận, chanh. Những thứ quả mà theo giải thích của ông bà, bố mẹ là vị chua sẽ giúp thanh lọc, làm sạch đường tiêu hóa để... “diệt giun sán, sâu bọ”.
Những thức quả quen thuộc mang ý nghĩa tâm linh trong lễ tết Đoan Ngọ. (Ảnh minh họa internet).
Sáng mùng 5, mẹ thức chúng tôi dậy sớm hơn mọi ngày. Trước khi bước chân xuống giường, mỗi đứa được mẹ cho ăn một thìa cơm rượu nếp hoặc một thức quả chua. Sau cái “nghi thức” mở đầu ngày mới ấy, mẹ sẽ nấu nước lá thơm để chúng tôi tắm gội sạch sẽ, thơm tho.
Sau này lớn lên, dù không còn sống cùng với bố mẹ nhưng mỗi trưa ngày mùng 5/5, chị em chúng tôi lại tụ họp về nhà để được ăn cơm rượu nếp, xoài mận và quây quần bên mâm cỗ của mẹ.
Năm nay, người dân Hà Tĩnh nói chung, người Lộc Hà quê tôi nói riêng đón một cái tết Đoan Ngọ trong nỗi buồn mang tên Covid-19. Chỉ một thời gian ngắn mà cuộc sống của người dân Hà Tĩnh như đảo lộn, mọi thứ đang yên lành bỗng trở nên “bất thường”.
Cuộc sống của người dân Hà Tĩnh bị đảo lộn khi trên địa bàn liên tục xuất hiện các ca dương tính Covid-19.
Chưa bao giờ thành phố Hà Tĩnh và nhiều địa phương trong tỉnh phải trải qua những ngày khủng khiếp như hiện nay. 51 ca bệnh Covid-19 đã được ghi nhận từ ngày 4/6 đến hết ngày 13/6. Nhiều phường xã, tổ dân phố bị phong tỏa. Hàng vạn con người trở thành nạn nhân gián tiếp, phải thực hiện các biện pháp cách ly, tự theo dõi sức khỏe. Nhiều hoạt động của cuộc sống thường ngày bị gián đoạn, ngưng trệ.
Chợ dân sinh vắng vẻ, thưa thớt người bán, người mua. (Ảnh Ngọc Loan).
Lẽ ra giờ này, ở các chợ dân sinh, người bán, người mua đã tấp nập để chuẩn bị thực phẩm cho những mâm cỗ mùng 5 thịnh soạn cúng tổ tiên. Lẽ ra, ngày hôm nay, nhà nhà đã tấp nập, vui vầy con cháu về “tết ông bà, cha mẹ” với những thức quà quen thuộc, dân dã đúng vị “mùng 5” như: bánh đa vừng, bánh rán, giò lụa... Lẽ ra, trưa mùng 5, dù giàu nghèo, sang hèn thì nhà nào cũng nghe tiếng vịt kêu, sẵn sàng cho nồi bún vịt xáo măng.
Tết Đoan Ngọ năm nay, nhiều gia đình có thể thiếu bún vịt xáo măng - món ăn quen thuộc trong dịp lễ này.
Thế nhưng, tất cả những phong tục truyền thống quen thuộc và tốt đẹp đó đã chẳng thể thực hiện được trong điều kiện nhiều nơi bị phong tỏa và dịch bệnh có nguy cơ lan rộng.
Dù nhà bố mẹ chỉ cách có một đoạn đường nhưng vì quy định giãn cách, chị em chúng tôi không ai đưa con cái về thăm ông bà như lệ mỗi trưa mùng 5/5 âm lịch. Bố gọi điện cho tôi báo rằng: “Nhà chỉ làm mâm cỗ đơn giản cúng ông bà tổ tiên, các con ở đâu cứ ở yên đấy, không được về!”.
Người dân Hà Tĩnh mong dịch bệnh sớm được đẩy lùi để trở về với nhịp sống yên bình. (Ảnh Nam Giang).
Lòng không khỏi nỗi buâng khuâng, tôi chợt nhớ về những cái tết Đoan Ngọ vui tươi và ấm áp của ngày chưa có Covid-19. Thắp nén tâm nhang lên ban thờ tổ tiên, trong phảng phất mùi thơm của hương trầm, tôi cầu mong sức khỏe, bình an cho tất cả mọi người, dịch bệnh sớm được đẩy lùi và người dân quê tôi trở về với nhịp sống bình yên như vốn có.
