Thành Sen viết tiếp trang sử tươi hồng

Lịch sử sáng ngời những chiến công

Những tài liệu lịch sử ghi lại, TP Hà Tĩnh ngày nay là mảnh đất có từ thời dựng nước, thuộc nước Văn Lang, thời Hùng Vương. Năm 1831, năm Minh Mệnh thứ 12, nhà vua lập tỉnh Hà Tĩnh, tỉnh lỵ Hà Tĩnh cũng hình thành từ đó. Sau nhiều lần thay đổi về đơn vị hành chính, năm 1875, lỵ sở dời về xã Trung Tiết. Đây chính là nơi đặt trụ sở của chính quyền tỉnh. Thành Sen là tên gọi gắn với truyền thuyết trong dân gian, nhắc nhớ về một vùng đất hội tụ khí thiêng, giàu truyền thống văn hóa, lịch sử.

194 năm kể từ khi thành lập, lịch sử của Thành Sen đều gắn liền với lịch sử của đất nước; thời kỳ nào, giai đoạn nào cũng ghi dấu với những chiến công hiển hách, những người con ưu tú không ngại gian khó, sẵn sàng hi sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Nhân dân thị xã đã kề vai, sát cánh thực hiện thành công tiêu thổ kháng chiến tại địa phương, giữ chắc hậu phương vừa cung ứng của cải, thóc gạo và kêu gọi thanh niên tòng quân Nam tiến. Trong số hơn 212.000 người đi dân công hỏa tuyến và hơn 30.500 thanh niên tòng quân của tỉnh, thị xã có hơn 1.000 người bổ sung cho các chiến dịch, góp phần làm nên chiến thắng lừng lẫy năm châu Điện Biên Phủ (1954).

Bước vào kháng chiến chống Mỹ, thị xã Hà Tĩnh vừa là hậu phương, vừa là tiền tuyến. Đất Thành Sen ghi công 10 nữ dân quân núi Nài, 48 thiếu nhi khu phố Thành Đông và những chiến sĩ dân quân trực chiến ở cầu Đông, cầu Cày, cầu Phủ, núi Nài. Xã viên các hợp tác xã Hợp Lực, Động Lực vừa sản xuất, vừa trực tiếp bốc xếp hàng hóa, gạo để kịp vận chuyển vào Nam. Những công nhân lái xe của công ty ô tô, đêm đêm đưa hàng qua phà Bến Thủy, sông Gianh... với tinh thần “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, “xe chưa qua, nhà không tiếc”.

Đặc biệt, trận thắng ngày 26/3 và 31/3/1965 tại núi Nài được xem là trận đầu thắng Mỹ, góp phần cổ vũ tinh thần cho cả nước quyết tâm đánh thắng giặc ngoại xâm.

Đại tá Trần Hậu Tám - nguyên Phó Chỉ huy trưởng kiêm Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh nhớ lại: “Tôi bắt đầu tham gia quân ngũ vào năm 1972, vào Tiểu đoàn 20, Pháo Phòng không – BCHQS tỉnh, thường xuyên đánh tại các vị trí trọng điểm như: ngã ba, ngã tư, cầu, phà… những nơi Mỹ thường ném bom ác liệt để cắt các tuyến đường huyết mạch chi viện vào miền Nam.

Thời điểm đó, Thành Sen là một thị xã bé nhỏ nhưng lại là trọng điểm đánh phá của Mỹ, ngày đêm bị bom đạn cày xới, nhiều công trình giao thông, cầu, cống bị đánh phá hư hỏng. Chiến tranh vào giai đoạn ác liệt, anh em chúng tôi đánh giặc suốt đêm ngày, có ngày 2 - 3 trận, trực chiến từ sáng đến đêm trên mâm pháo. Ngày nắng, mâm pháo bỏng rát da người, ngày đông lạnh lẽo như cắt thịt, cắt da nhưng chúng tôi không hề nản chí, quyết đánh thắng giặc Mỹ. Cùng tham gia với chúng tôi là lực lượng dân quân tự vệ, thanh niên xung phong, công binh vừa rà phá bom mìn, vừa san lấp hố bom, tiếp thêm lương thực cho bộ đội chiến đấu, chúng tôi cứ thế tác chiến bên nhau để đánh giặc”.

Để bảo vệ độc lập dân tộc, thống nhất nước nhà, toàn thị xã có 4.812 người lên đường nhập ngũ, 2.884 lượt người đi thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến. Đi qua cuộc chiến, 2.902 người đã hi sinh, 2.606 thương binh, 605 bệnh binh, 4.900 người có công với cách mạng.

Đô thị trẻ vươn mình tiến bước

Năm 1991, Hà Tĩnh chính thức được tái lập tỉnh, thị xã Hà Tĩnh trở lại là vị trí trung tâm của tỉnh lỵ. Suốt hơn 30 năm, đô thị trung tâm từ một thị xã nhỏ bé, nghèo nàn và lạc hậu đã phát triển vững mạnh với kết cấu hạ tầng ngày càng đồng bộ, là trung tâm chính trị, văn hóa, kinh tế của tỉnh, đô thị hạt nhân của 1 trong 3 trung tâm đô thị, xứng tầm là đô thị cấp vùng Bắc Trung Bộ.

Năm 2024, tăng trưởng giá trị sản xuất đạt 12%; tổng giá trị sản xuất các ngành (theo giá so sánh 2010) đạt 18.389 tỷ đồng; thu ngân sách đạt trên 1.200 tỷ đồng. Cùng với sự quan tâm của tỉnh, sự chủ động, sáng suốt và đoàn kết trong tập thể lãnh đạo thành phố, địa phương đã huy động được tối đa trí tuệ, nguồn lực, sức mạnh xã hội hóa để chung tay kiến thiết, xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, đáp ứng được mong mỏi của người dân.

Cùng với những dự án tầm cỡ: Hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu TP Hà Tĩnh, dự án đường vành đai phía Đông, đường Xuân Diệu kéo dài, đường Xô Viết Nghệ Tĩnh về phía Đông… thì những trục kết nối khu dân cư, những con đường của tổ dân phố cũng được thành phố quan tâm chỉnh trang, nâng cấp để tạo diện mạo khang trang, sạch, đẹp. Trong 3 tháng đầu năm 2025, thu ngân toàn thành phố sách đạt 210 tỷ đồng, bằng 54,5% so với cùng kỳ năm 2024.

Cũng như các địa phương trên cả nước, TP Hà Tĩnh đang đứng trước vận hội mới, thực hiện Đề án sắp xếp ĐVHC cấp xã năm 2025. Với tinh thần “Không chờ đợi, những việc gì hoàn thành được trước là phải hoàn thành”, BTV Thành ủy Hà Tĩnh đã chỉ đạo các cấp ủy chính quyền thực hiện kịp thời, bài bản và có cơ sở khoa học, triển khai lấy ý kiến Nhân dân đạt tỷ lệ cao, đạt 98,22%. Theo đó, TP Hà Tĩnh sắp xếp 28 ĐVHC cấp xã thành 7 ĐVHC cấp cơ sở (gồm 3 phường và 4 xã), giảm 21 ĐVHC cấp xã (đạt tỷ lệ 75,0%).

Ông Nguyễn Trọng Hiếu – Chủ tịch UBND TP Hà Tĩnh cho biết: “Thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục huy động cả hệ thống chính trị, bám sát các chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh để thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đảm bảo đúng quy trình, bài bản, khoa học. Trong đó, tiếp tục rà soát, hoàn thành các nhiệm vụ thường xuyên và mục tiêu phát triển KTXH, tập trung cao nhất cho việc đẩy nhanh tiến độ các dự án đang triển khai, phát triển đô thị, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng trên 10% để tạo động lực cho giai đoạn phát triển mới”.

Tinh thần quyết tâm từ cấp ủy, chính quyền đến toàn thể cán bộ, đảng viên, chính quyền cơ sở và mọi người dân, tất cả đang cùng thi đua đẩy mạnh sản xuất, thực hiện cao nhất mục tiêu, kế hoạch đã đề ra.

Bí thư Thành đoàn Nguyễn Phi Khanh cho biết: “Thế hệ trẻ Thành Sen đang tiếp tục phát huy tinh thần xung kích tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng, thúc đẩy mạnh mẽ phong trào thi đua sôi nổi, thiết thực, góp phần xây dựng TP Hà Tĩnh hôm nay ngày càng giàu đẹp, văn minh. Trong đó, tập trung một số nhiệm vụ trọng tâm như: tham gia phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số; khuyến khích thanh niên lập thân lập nghiệp, phát triển bản thân trong kỷ nguyên mới mới”.

Lịch sử Thành Sen xưa đang tiếp tục hun đúc, ươm dưỡng cho thế hệ người dân TP Hà Tĩnh hôm nay viết tiếp những trang sử tươi hồng, cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới.