Chiều 28/3, UBND xã Hương Bình phối hợp với Công ty TNHH Xăng dầu Giang Nam tổ chức lễ an vị tượng Đức Đại vương Dương Đô nhằm tưởng nhớ công lao của vị tướng thời Hậu Lê.
Tham dự lễ có các đồng chí: Hoàng Trung Dũng - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương; Nguyễn Thanh Bình - Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam; Trần Báu Hà - Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; lãnh đạo một số sở, ban, ngành cùng đông đảo tăng ni, phật tử và Nhân dân địa phương.
Đức Đại vương Dương Đô (mất ngày 16/2/1676) quê quán tại làng Thiên Mộ, xã Bàu Lăng, phủ Đức Quang, đạo Nghệ An xưa (nay là thôn 8, xã Hương Bình, tỉnh Hà Tĩnh). Từ nhỏ, ông nổi tiếng thông minh, giỏi cả văn lẫn võ.
Vào đầu và giữa thế kỷ XVII, vùng biên viễn phía Tây giáp dãy Trường Sơn thường xuyên bị “giặc núi” quấy phá, khiến Nhân dân lầm than. Nhận thấy tài năng và sự am hiểu địa bàn của ông, triều đình nhà Lê đã triệu ông về kinh đô Thăng Long, phong chức Quản cơ, cấp bằng “Vệ quốc đốc binh”, phong làm tướng quân, chỉ huy quân đội để dẹp loạn.
Ông tuyển quân từ các địa phương, tổ chức huấn luyện bài bản tại xã Trúc Lâm (vùng chợ Trúc - xã Hà Linh ngày nay). Khi lực lượng đã vững mạnh, ông dẫn quân lên biên giới, đánh tan “giặc núi” tại khu vực sông Nại Hà; đồng thời duy trì tuần tra, bảo vệ cuộc sống yên bình cho Nhân dân. Với nhiều công trạng, ông được triều đình phong tước Ngọc Khê Hầu - một tước vị cao nhất thời Hậu Lê.
Năm 1676, trong một lần tuần tra tại núi Nhạc Sơn, xã Phú Gia, huyện Hương Khê cũ (nay là xã Hương Khê), ông không may bị hổ tấn công và qua đời. Trên đường đưa thi hài về quê, do gặp sự việc kỳ lạ được xem là “thiên táng”, Nhân dân đã lập đền thờ ông tại nhiều địa phương. Mộ phần của ông hiện an táng tại xã Hương Bình và được người dân, dòng họ Dương gìn giữ, thờ phụng.
Để tri ân công lao của ông, năm 2023, UBND huyện Hương Khê (cũ) phối hợp với Công ty TNHH Xăng dầu Giang Nam triển khai Dự án xây dựng, tôn tạo lăng mộ và đền thờ Đức Đại vương Dương Đô thuộc xã Hương Bình.
Với tổng diện tích 5.666m2, dự án này được chia thành 3 giai đoạn. Đến nay, sau gần 3 năm nỗ lực triển khai, dự án đã hoàn thành nhiều hạng mục quan trọng.
Trong đó, khu lăng mộ, khu đền thờ và các các hạng mục nội thất đã hoàn thành. Riêng khu hạ tầng, sân vườn, cảnh quan và các hạng mục phụ trợ đang triển khai thi công, phấn đấu hoàn thành trong năm 2027.
Lễ an vị tượng Đức Đại vương Dương Đô được UBND xã Hương Bình cùng doanh nghiệp, Nhân dân và con cháu dòng họ tổ chức theo nghi thức truyền thống; các nghi lễ dâng hương, tế lễ, rước bài vị được tiến hành trang nghiêm, đúng phong tục, thể hiện lòng thành kính đối với vị tướng tài ba đã có nhiều đóng góp trong sự nghiệp bảo vệ quê hương, đất nước.
Việc tổ chức lễ an vị tượng Đức Đại vương Dương Đô cũng đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong quá trình tôn tạo lăng mộ và đền thờ Đức Đại vương Dương Đô; qua đó, xây dựng nơi đây trở thành địa chỉ văn hóa – tâm linh ý nghĩa của địa phương, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của Nhân dân và góp phần bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa trên địa bàn.
