Đề cử của Tổng thống Trump
“Tôi rất vui mừng được đề cử một chiến binh thực thụ, ông Hùng Cao, làm Bộ trưởng Hải quân tiếp theo. Chúng ta cần những người như ông Hùng lãnh đạo Hải quân và Thủy quân Lục chiến. Tôi tin rằng không ai phù hợp hơn ông ấy để đảm bảo rằng lực lượng Hải quân và Thủy quân Lục chiến vĩ đại của chúng ta mãi là lực lượng thiện chiến và xuất sắc nhất thế giới”, Tổng thống Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social ngày 1/9.
Tổng thống Trump kêu gọi Thượng viện phê chuẩn ông Hùng Cao làm Bộ trưởng Hải quân Mỹ “càng sớm càng tốt”, để ông Hùng Cao “có thể tiếp tục công việc tuyệt vời mà ông đã thực hiện trong suốt 4 tháng qua".
Ông Hùng Cao, trước đây là Thứ trưởng Hải quân Mỹ, giữ chức quyền Bộ trưởng Hải quân sau khi cựu Bộ trưởng Hải quân John Phelan bị bãi nhiệm hồi tháng 4.
Tổng thống Trump xác nhận ông Phelan đã vướng phải những mâu thuẫn với những người khác tại Lầu Năm Góc, “chủ yếu là về việc đóng và mua tàu mới”.
Truyền thông Mỹ dẫn các nguồn tin tiết lộ ông Phelan bị bãi nhiệm sau những bất đồng với các quan chức cấp cao tại Lầu Năm Góc - bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth - liên quan đến nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm xây dựng một "Hạm đội Vàng" mới.
Khác với ông Phelan - người chưa từng phục vụ trong quân đội hay đảm nhiệm vai trò lãnh đạo dân sự nào trong lực lượng này - ông Hùng Cao đã có 25 năm phục vụ trong Hải quân Mỹ với tư cách là sĩ quan tác chiến đặc biệt, từng sát cánh cùng các đội SEAL cũng như lực lượng đặc nhiệm tại Iraq và Afghanistan. Ông Hùng Cao tốt nghiệp Học viện Hải quân Mỹ.
Thay đổi nhân sự cấp cao tại Bộ Quốc phòng Mỹ
Việc đề cử ông Hùng Cao diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump được cho là đang tìm cách rút khỏi cuộc chiến với Iran. Cuộc xung đột này đã kéo dài hơn 6 tháng và đang leo thang trở lại trong tuần này sau khoảng thời gian tạm lắng.
Hải quân Mỹ đang triển khai chiến dịch phong tỏa các cảng của Iran trong bối cảnh cả hai bên đều khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, gần như bị đóng cửa kể từ khi xung đột nổ ra.
Thông tin đề cử Bộ trưởng Hải quân được đưa ra sau một loạt thay đổi về nhân sự cấp cao trong quân đội Mỹ, trong bối cảnh Bộ trưởng Hegseth tiếp tục tái định hình Lầu Năm Góc để phù hợp với các ưu tiên của Nhà Trắng.
Trong năm qua, Bộ trưởng Hegseth đã nhanh chóng cải tổ bộ máy quốc phòng, sa thải các tướng lĩnh và đô đốc cấp cao khi ông tìm cách thực hiện chương trình an ninh quốc gia của Tổng thống Trump.
Hồi tháng 4, Tướng Randy George cũng từ chức Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ. Đài CBS News dẫn nguồn tin cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đã yêu cầu tướng George từ chức và nghỉ hưu "ngay lập tức".
Tuần này, truyền thông Mỹ đưa tin, Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll đã đệ đơn từ chức sau nhiều tháng căng thẳng với Bộ trưởng Hegseth.
Chức danh Bộ trưởng Hải quân Mỹ
Chức danh Bộ trưởng Hải quân Mỹ được thành lập từ năm 1798, là người đứng đầu Bộ Hải quân Mỹ - cơ quan quản lý cả Hải quân và Thủy quân Lục chiến Mỹ. Đây là một trong những vị trí dân sự có ảnh hưởng trực tiếp lớn nhất tới sức mạnh quân sự toàn cầu của Washington.
Dù mang danh nghĩa “bộ trưởng”, người giữ chức vụ này không phải là tướng lĩnh và cũng không trực tiếp chỉ huy chiến đấu. Thay vào đó, quan chức này đóng vai trò điều hành, hoạch định chính sách và quản lý toàn bộ hệ thống - từ nhân sự, huấn luyện cho đến mua sắm vũ khí và phát triển lực lượng.
Sau cải tổ quốc phòng năm 1949, vị trí Bộ trưởng Hải quân Mỹ không còn là thành viên nội các độc lập mà hoạt động dưới quyền Bộ trưởng Quốc phòng. Tuy nhiên, phạm vi quyền lực vẫn rất rộng, bao trùm gần như toàn bộ hoạt động của lực lượng hải quân Mỹ.
Bộ trưởng Hải quân được xem là “giám đốc điều hành” (CEO) của toàn bộ hệ thống Hải quân Mỹ. Theo luật và tài liệu chính thức, Bộ trưởng Hải quân chịu trách nhiệm: tổ chức, huấn luyện và duy trì lực lượng; quản lý ngân sách quốc phòng thuộc Bộ Hải quân; giám sát đóng tàu, phát triển vũ khí và công nghệ; xây dựng chính sách quân sự phù hợp chiến lược quốc gia.
Hai cố vấn quân sự quan trọng nhất của Bộ trưởng Hải quân Mỹ là Tham mưu trưởng Hải quân và Tư lệnh Thủy quân Lục chiến. Tuy nhiên, quyền lực cuối cùng về quản lý và điều hành vẫn thuộc về Bộ trưởng.
Ngân sách mà Bộ trưởng Hải quân quản lý thường lên tới hàng trăm tỷ USD mỗi năm, tương đương quy mô kinh tế của nhiều quốc gia nhỏ. Điều này khiến vị trí này không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn liên quan trực tiếp tới công nghiệp quốc phòng và kinh tế.
Trong bối cảnh cạnh tranh hiện đại, Bộ trưởng Hải quân Mỹ có ảnh hưởng lớn tới các chương trình phát triển tàu sân bay, tàu ngầm, vũ khí không người lái và trí tuệ nhân tạo - những yếu tố định hình tương lai sức mạnh hải quân.
Theo Guardian