Triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 của Bộ NN&MT, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã sớm ban hành kế hoạch hành động triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải trên địa bàn.
Trên cơ sở đó, Sở NN&MT phối hợp với các địa phương, doanh nghiệp, HTX chủ động xây dựng lộ trình, tổ chức triển khai các mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện thực tiễn; tập trung hướng dẫn, chuyển giao kỹ thuật canh tác giảm phát thải, hỗ trợ vật tư đầu vào, kết nối dịch vụ sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, qua đó từng bước nhân rộng các mô hình hiệu quả, góp phần tái cơ cấu ngành trồng trọt theo hướng xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Vụ xuân 2026 là vụ đầu tiên HTX Nông nghiệp Phú Hà (xã Toàn Lưu) triển khai mô hình liên kết sản xuất trên diện tích khoảng 30 ha theo chuỗi giá trị với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm, tập trung áp dụng kỹ thuật mạ khay - máy cấy, quy trình canh tác hữu cơ, sử dụng phân bón sinh học và các biện pháp sản xuất thân thiện môi trường gắn với giảm phát thải.
Ông Nguyễn Phi Thìn - Giám đốc HTX cho biết: “Liên kết theo chuỗi giá trị với Quế Lâm sẽ giúp tạo ra đột phá trong tổ chức sản xuất, giúp HTX chuyển sang sản xuất theo hướng hàng hóa, có quy trình kỹ thuật thống nhất, mở ra hướng đi bền vững cho nông nghiệp địa phương. Bên cạnh đó, HTX còn nhận được sự đồng hành của chính quyền địa phương với mức hỗ trợ 50% giống và phân bón hữu cơ”.
Với 10 ha, Tổ hợp tác sản xuất lúa hữu cơ thôn Vân Cửu (xã Gia Hanh) triển khai mô hình sản xuất lúa giảm phát thải, áp dụng đồng bộ kỹ thuật mạ khay - máy cấy. Năm nay, xã hỗ trợ giống, chi phí thuê máy cấy và phân bón hữu cơ, tạo điều kiện để các thành viên yên tâm tổ chức sản xuất. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, bà con trong tổ hợp tác đã chủ động ra đồng làm đất, chuẩn bị kỹ các điều kiện cho vụ lúa mới.
Ông Thái Văn Thắng - Tổ trưởng tổ hợp tác cho biết: “Dù là phương thức sản xuất mới, đòi hỏi nhiều bước kỹ thuật phức tạp hơn nhưng bà con thống nhất cao, tin tưởng mô hình sẽ mang lại hiệu quả, góp phần nâng cao giá trị hạt lúa”.
Trên cơ sở định hướng của tỉnh, ngành NN&MT, thời gian tới, xã Gia Hanh tập trung phát triển, áp dụng đồng bộ các gói kỹ thuật canh tác giảm phát thải. Trong sản xuất lúa, trọng tâm là quản lý nước tưới ngập - khô xen kẽ (AWD), kết hợp triển khai các mô hình tiên tiến như “1 phải, 5 giảm”, “3 giảm, 3 tăng”,... Cùng với đó, địa phương khuyến khích sử dụng phân bón hữu cơ, phân vi sinh thay thế một phần phân bón vô cơ, từng bước giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học.
Ông Đặng Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Gia Hanh cho biết: “Việc triển khai sản xuất lúa giảm phát thải là hướng đi phù hợp với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp của địa phương. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ và đánh giá hiệu quả các mô hình, làm cơ sở để nhân rộng và xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững”.
Vụ xuân năm 2026, toàn tỉnh dự kiến sản xuất trên 150 ha lúa giảm phát thải, áp dụng kỹ thuật mạ khay - máy cấy tại 12 xã, phường. Để thực hiện hiệu quả mô hình này, bên cạnh việc hỗ trợ giống, kinh phí thuê máy cấy và phân bón hữu cơ, các địa phương đã chủ động kết nối với doanh nghiệp, HTX có đủ năng lực nhằm chuẩn bị mạ khay, tổ chức sản xuất và cung ứng dịch vụ cấy đồng bộ, bảo đảm đúng giống, đúng quy trình kỹ thuật, khung thời vụ, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.
Bà Nguyễn Thị Thuận - Giám đốc HTX Mạ khay máy cấy Thuận Nam (xã Yên Hòa) cho biết: “Đến thời điểm này, HTX đã nhận được đơn đặt hàng sản xuất mạ khay phục vụ mô hình canh tác giảm phát thải trên diện tích hơn 40 ha lúa trong vụ xuân 2026. Chúng tôi tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật, kiểm soát chặt chẽ chất lượng mạ ngay từ khâu làm đất, gieo mạ đến chăm sóc, bảo đảm mạ khỏe, đồng đều, sẵn sàng cung ứng cho các địa phương xuống giống đúng thời vụ”.
Đề án Sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 được kỳ vọng tạo chuyển biến mạnh mẽ cho sản xuất nông nghiệp theo hướng thích ứng biến đổi khí hậu, hiện đại hóa công nghệ, nâng cao giá trị nông sản và từng bước tham gia thị trường các-bon, gia tăng hiệu quả kinh tế cho người sản xuất. Trên cơ sở lợi thế từng vùng, từng địa phương, tỉnh triển khai các mô hình trình diễn chủ lực gồm canh tác lúa giảm phát thải; sản xuất lúa đạt tiêu chuẩn hữu cơ, theo hướng hữu cơ; mô hình sản xuất chè công nghiệp, cam, bưởi Phúc Trạch và dứa theo hướng phát thải thấp.
Ông Phan Văn Huân - Trưởng phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi (Sở NN&MT Hà Tĩnh) cho biết: “Chi cục tiếp tục chú trọng công tác tập huấn, chuyển giao các kỹ thuật về canh tác giảm phát thải trong lĩnh vực nông nghiệp; đồng thời phối hợp, hướng dẫn các địa phương đồng hành, hỗ trợ nông dân về giống, phân bón hữu cơ và các điều kiện cần thiết khác. Qua đó, bảo đảm triển khai mô hình đúng quy trình, đạt hiệu quả và có khả năng nhân rộng trong thời gian tới”.
