Xây dựng đời sống văn hóa ở Hà Tĩnh - trước hết phải từ ý thức của người dân

(Baohatinh.vn) - Sau 20 năm thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, Hà Tĩnh đã đạt nhiều thành tựu, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn những hạn chế từ ý thức người dân.

Ô nhiễm tiếng ồn trong khu dân cư từ sự thiếu ý thức của một số cá nhân là tình trạng đang xảy ra thường xuyên, ngay giữa đô thị. Chị Nguyễn Thị Xuân (37 tuổi, ở phường Thạch Linh, TP Hà Tĩnh) cho biết: “Tình trạng một số gia đình hát karaoke, mở loa công suất lớn, bất kể giờ giấc đã diễn ra tại khu dân cư chúng tôi suốt một thời gian dài. Đặc biệt, trong thời gian dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp gần đây, tình trạng đó xảy ra ngày càng thường xuyên hơn. Điều đó ảnh hưởng rất lớn đến sinh hoạt của nhiều gia đình, trong đó có những hộ có con đang ở lứa tuổi học sinh như chúng tôi”.

Xây dựng đời sống văn hóa ở Hà Tĩnh - trước hết phải từ ý thức của người dân

Hiện đã có quy định xử phạt cụ thể đối với những trường hợp hát karaoke gây ô nhiễm tiếng ồn trong khu dân cư với nhiều điều khoản khác nhau nhưng ý thức, ứng xử của mỗi người dân vẫn là yếu tố then chốt. Ảnh: minh họa Internet.

Gia đình chị Xuân có 2 con gái, đứa lớn học lớp 9, đứa bé học lớp 4. Thời gian gần đây, do trường học các cháu có nhiều học sinh là F0, nhà trường tổ chức dạy học online. Dù gia đình chị có phòng riêng cho con nhưng tiếng ồn từ loa hát karaoke của hàng xóm vẫn lọt vào khiến việc học hành bị ảnh hưởng. Vợ chồng chị cũng cảm thấy mệt mỏi. “Chúng tôi nhiều lần nhỏ nhẹ nhắc nhở nhưng được nhà này mất nhà kia và cũng chỉ được một vài hôm rồi đâu lại vào đó” - chị Xuân chia sẻ.

Trường hợp chị Xuân gặp phải không phải là cá biệt khi một số người vẫn quên ý thức giữ không gian sống chung, thiếu quan tâm đến những người xung quanh.

Từ năm 2016, cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” được đổi thành phong trào “Toàn dân xây dựng NTM, đô thị văn minh”. Hưởng ứng phong trào, hầu khắp các địa phương trên toàn tỉnh đều chung tay xây dựng các tiêu chí NTM, như: xây dựng hàng rào xanh, vườn mẫu, khu dân cư NTM kiểu mẫu, đô thị văn minh… Tuy nhiên, tại một số địa phương, tình trạng thả rông trâu, bò gây ảnh hưởng lớn đến việc xây dựng và bảo vệ các tiêu chí NTM, làm mất vệ sinh môi trường, mỹ quan đường phố, khu dân cư.

Chị Quách Thị Nhàn (42 tuổi, Chủ tịch Hội LHPN xã Hộ Độ, Lộc Hà) cho biết: “Chúng tôi rất bức xúc khi hàng rào xanh vừa gây dựng bị trâu, bò thả rông quấy phá. Không những thế, trâu, bò thả rông thường xuyên phóng uế bừa bãi trên đường gây ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan”.

Tình trạng trên tồn tại nhiều năm qua tại xã Hộ Độ. Những đàn trâu, bò mà chị Nhàn nhắc trên phần lớn là của bà con một số xã lân cận như: Mai Phụ, Thạch Mỹ (Lộc Hà). Nhiều năm qua, các đồng muối ở Hộ Độ bỏ hoang không sử dụng, cỏ mọc nhiều. Lợi dụng điều đó, nhiều hộ dân của các xã bên lùa bò thả rông tràn sang Hộ Độ ăn cỏ. Điều đặc biệt, theo thói quen thiếu ý thức, các hộ này mặc kệ cho đàn trâu, bò của mình đi rông không có người chăn dắt.

Xây dựng đời sống văn hóa ở Hà Tĩnh - trước hết phải từ ý thức của người dân

Bò thả rông nghênh ngang trên đường Tỉnh lộ 22, đoạn qua xã Hộ Độ (Lộc Hà) tồn tại suốt thời gian qua gây cản trở giao thông, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Ảnh: chụp sáng 19/3.

“Xã chúng tôi đăng ký về đích đạt chuẩn xã NTM nâng cao vào cuối năm 2022. Cùng với đó, một số thôn, như thôn Tân Quý đã đặt ra mục tiêu hoàn thành xây dựng khu dân cư NTM kiểu mẫu. Tuy nhiên, chúng tôi rất lo ngại việc tiếp diễn tình trạng trâu bò thả rông như hiện nay sẽ làm chậm tiến độ hoàn thành và giữ vững một số tiêu chí” - chị Nhàn bày tỏ.

Vấn nạn thả rông trâu bò của nhiều hộ dân tại khu dân cư gây ảnh hưởng đến xây dựng các tiêu chí NTM diễn ra không chỉ ở Hộ Độ mà còn ở một số địa phương khác. Tuy nhiên, vấn đề xử lý triệt để vẫn gặp nhiều khó khăn. Trong đó, ngoài quy định tại khoản 2 Điều 10 Nghị định 46/2016/NĐ-CP và Điều 603 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về xử phạt các hành vi chăn thả gia súc trên đường bộ hoặc gia súc gây tai nạn thì chưa có quy định cụ thể về việc xử phạt chăn thả gia súc trong khu dân cư. Do vậy, các chế tài đối với hành vi này chủ yếu dựa vào hương ước của thôn, xã, trong đó, tuyên truyền thay đổi nhận thức của người dân vẫn là yếu tố chủ chốt.

Xây dựng đời sống văn hóa ở Hà Tĩnh - trước hết phải từ ý thức của người dân

Mặc dù phần lớn người dân ở xã Hộ Độ đang nỗ lực chung tay xây dựng NTM nhưng tình trạng trâu bò thả rông làm chậm tiến độ hoàn thành và giữ vững một số tiêu chí. Trong ảnh: Người dân thôn Yên Thọ (Hộ Độ, Lộc Hà) chăm sóc hàng rào xanh.

Ông Trương Bá Khanh - Bí thư Đảng ủy xã Hộ Độ cho biết: “Thời gian qua, chúng tôi đã nỗ lực tuyên truyền nhưng chưa cải thiện được tình trạng này. Lý do là những hộ dân thả rông trâu, bò đều ở địa phương khác đến, trong khi hương ước, quy định lại riêng từng xã khác nhau. Việc xử phạt nghiêm cũng gây căng thẳng, khó xử. Hiện, chúng tôi đã làm văn bản gửi đến các địa phương có trâu, bò thả rông đề nghị phối hợp tuyên truyền đến người dân để cùng giải quyết tình trạng này”.

Xây dựng đời sống văn hóa cũng đồng thời với việc xây dựng lối sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội, bài trừ mê tín dị đoan, lãng phí… Nhiều năm qua, cùng sự nỗ lực chung tay của các cấp, ngành và địa phương, hiện tượng đốt vàng mã tràn lan, hành lễ và chiêm bái thiếu văn minh… ở các địa chỉ tâm linh trên toàn tỉnh đã giảm rất nhiều. Tuy nhiên vẫn còn một số nơi, tệ nạn này chưa được chấn chỉnh triệt để.

Xây dựng đời sống văn hóa ở Hà Tĩnh - trước hết phải từ ý thức của người dân

Những con ngựa bằng giấy có giá từ 1-1,2 triệu đồng được du khách mua để làm lễ tại đền Chợ Củi dịp tết Nguyên đán vừa qua.

Có dịp đến đền Chợ Củi (Xuân Hồng, Nghi Xuân) đầu xuân Nhâm Dần 2022, chúng tôi chứng kiến tình trạng đốt vàng mã tràn lan vẫn tái diễn. Chị P.T.Q.Tr. (30 tuổi, du khách đến từ tỉnh Quảng Ninh) cho biết: “Đoàn của chúng tôi gồm 6 người, mỗi lần vào đền, chúng tôi đều được tư vấn mua vàng mã để đốt cầu may. Trong đó, để đốt cúng thánh, chúng tôi mua mỗi người một con ngựa bằng giấy, mỗi con giá 1-1,2 triệu đồng”.

Theo quan sát của chúng tôi, chỉ trong khoảng thời gian 1 giờ đồng hồ (mùng 4 tết) đã có 6 đoàn khách, mỗi đoàn mang theo 5-6 con ngựa giấy vào đặt giữa sân đền chuẩn bị làm lễ, sau đó đem đốt ở phía góc của đền. Một người dân sống cạnh đền Chợ Củi cho biết, việc đốt vàng mã với số lượng lớn xảy ra thường xuyên ở đây, nhất là dịp lễ, tết, du khách về đông, lò đốt vàng mã không bao giờ ngớt lửa. Bên cạnh đốt vàng mã gây lãng phí thì tại đền Chợ Củi, tình trạng người xin ăn vạ vật dọc theo lối vào đền, một số hộ kinh doanh chèn ép, gây khó dễ cho du khách… vẫn còn tồn tại.

Xây dựng đời sống văn hóa ở Hà Tĩnh - trước hết phải từ ý thức của người dân

Tình trạng đốt vàng mã gây lãng phí vẫn còn xảy ra ở một số điểm tâm linh. Trong ảnh: Lửa đốt vàng mã không lúc nào ngớt vào các dịp lễ, tết ở đền Chợ Củi. Ảnh tư liệu.

Bà Nguyễn Thị Hệ - Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và gia đình (Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh) cho biết: “Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư hiện nay còn một số hạn chế như: nếp sống kém văn minh trong cưới, tang, lễ hội, tình trạng đốt nhiều vàng mã gây lãng phí ở điểm tâm linh, ô nhiễm môi trường, ô nhiễm tiếng ồn trong khu dân cư… Có hành vi đã được luật pháp đưa vào nội dung xử phạt nhưng một số hành vi phải dựa vào quy định, chế tài của địa phương. Hiện 97% thôn, xã trên toàn tỉnh đã xây dựng thành công hương ước nhưng việc thực hiện theo hương ước còn chưa đi vào thực chất, hiệu quả”.

Xây dựng đời sống văn hóa ở Hà Tĩnh - trước hết phải từ ý thức của người dân

Ý thức của người dân có vai trò rất lớn trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Ảnh: Người dân thôn Đông Thắng, xã Mai Phụ (Lộc Hà) vui chơi giải trí tại nhà văn hóa cộng đồng.

Xây dựng đời sống văn hóa, nếp sống văn minh là chủ trương đúng đắn mang tính rộng lớn và thiết thực của Đảng và Nhà nước, MTTQ Việt Nam. Thông qua đó, khơi dậy sức mạnh đoàn kết toàn dân cùng chung tay để xây dựng xã hội phát triển hài hòa giữa đời sống vật chất và sự hưởng thụ đời sống tinh thần của người dân, xây dựng môi trường sống văn minh. Để đạt được mục tiêu ấy, trước hết, mỗi người dân cần nâng cao nhận thức và cùng hành động để tạo nên môi trường sống lành mạnh cho chính mình, gia đình và cộng đồng. Bên cạnh đó, ngành chức năng và các cấp chính quyền, đặc biệt là ở cơ sở cần tăng cường kiểm tra, có chế tài xử lý những hành vi vi phạm.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Có những điều tưởng đã quen thuộc, vậy mà mỗi khi trời trở lạnh, ta lại thấy nhớ. Nhớ bữa cơm nóng bên gia đình, nhớ chén nước chè xanh và những lời mẹ dặn dò mỗi khi đi xa.
Nhạy cảm… nghèo!

Nhạy cảm… nghèo!

Đôi khi, một từ ngữ vốn quen thuộc trong đời sống hằng ngày tại Hà Tĩnh cũng như nhiều tỉnh, thành có thể vô tình làm tổn thương người mà mình yêu thương.
Podcast tản văn: Chớm đông

Podcast tản văn: Chớm đông

Trong cái se lạnh đầu đông, đôi khi, chỉ một làn khói bếp, một mùi hương quen thuộc cũng đủ khiến ta nhớ về những năm tháng tuổi thơ êm đềm.
Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Mừng Ngày Văn hóa Việt Nam, các không gian văn hóa, điểm di tích trong Phố cổ Hà Nội (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động với quy mô lớn. Các hoạt động tập trung vào tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống như các nghề thủ công, nghệ thuật biểu diễn, thú chơi truyền thống của người Hà Nội.
Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Tình cảm thầy trò luôn là ký ức đẹp theo năm tháng. Một bông hoa giấy nhỏ bé cũng đủ gửi gắm lòng biết ơn và nỗi nhớ thương dành tặng cô giáo cũ.
Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Trên hành trình khôn lớn, tình yêu thương, sự sẻ chia và dìu dắt của thầy cô luôn là những ký ức đẹp trong lòng mỗi học trò.
Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam, các địa phương ở Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, góp phần phát huy tinh thần tương thân tương ái, gắn kết cộng đồng.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh là Nguyễn Mộc An và Hoàng Thu Hà cùng giành quyền góp mặt tại đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026 sau đêm Liveshow 6 diễn ra tối 8/11. Đáng chú ý, Hoàng Thu Hà nhận được sự đồng thuận của đa số thành viên Ban Giám khảo để tiếp tục hành trình tại cuộc thi, sau màn bỏ phiếu đầy kịch tính ngay trên sân khấu.
Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Hai tháng cuối năm, cỏ hồng trải màu rực rỡ ở khu vực thung lũng Vàng, suối Vàng, thảo nguyên Masara, khi thời tiết khu vực Đà Lạt cũ (Lâm Đồng) bắt đầu khô ráo và se lạnh.
Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Khi ở tuổi xế chiều, niềm vui của cha mẹ đôi khi thật giản dị. Đó là khi được quây quần bên mâm cơm gia đình, được cảm nhận sự quan tâm của những người thân yêu.
Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao từ tỉnh đến cơ sở, góp phần khơi dậy niềm tự hào truyền thống, lan tỏa các giá trị văn hóa quê hương trong đời sống cộng đồng.
Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Với tác giả Nguyễn Bá Thuyết, người con Hà Tĩnh đã xa quê gần 45 năm, quê hương vẫn là miền ký ức sâu nặng. Đôi khi, chỉ một làn gió lạnh đầu mùa cũng đủ gợi về mái nhà xưa.
Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Không để những khiếm khuyết cơ thể giới hạn ước mơ, họa sĩ Lê Quang Lĩnh (Hà Tĩnh) đã lấy nghị lực và đam mê hội họa làm điểm tựa, vươn lên khẳng định tài năng, truyền đi thông điệp mạnh mẽ về ý chí và khát vọng sống.
Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Với 18 di tích lịch sử, trong đó có 4 di tích cấp quốc gia, xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) đang huy động nguồn lực xã hội hóa, đẩy mạnh tu bổ, tôn tạo và số hóa tư liệu, góp phần lan tỏa truyền thống văn hóa và bồi đắp niềm tự hào quê hương.
Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Khi những ngày cuối thu dần khép lại, gió lạnh bắt đầu ùa về, lòng người như muốn tìm về một miền yêu thương, nơi có bóng dáng mẹ hiền và hơi ấm thân thuộc của mái nhà xưa.
Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Có những mùa hoa chẳng cần lời hẹn ước vẫn đều đặn trở về như một cuộc hẹn dịu dàng với đất trời. Tháng 11, phố phường Thành Sen (Hà Tĩnh) lại được đánh thức bởi sắc hồng của hoa mỹ nhân.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!