Xử lý kịp thời khi kiệt sức, sốc nhiệt do nắng nóng

(Baohatinh.vn) - Những ngày qua, nền nhiệt trên cả nước tăng cao, cùng với đó là các nguy cơ bệnh lý do nắng nóng gia tăng.

Nền nhiệt cao khiến nhiều người dễ bị các nguy cơ bệnh lý do nắng nóng.
Nền nhiệt cao khiến nhiều người dễ bị các nguy cơ bệnh lý do nắng nóng.

Trong đó có ba tình trạng nguy hiểm thường bị nhầm lẫn: kiệt sức do nóng, sốc nhiệt và đột quỵ do nắng nóng. Việc phân biệt đúng và xử trí kịp thời không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn có thể cứu sống một mạng người.

Kiệt sức do nóng và dấu hiệu cảnh báo

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng (Trung tâm Oxy cao áp Việt Nga), đây là tình trạng thường gặp khi cơ thể mất nước và điện giải sau thời gian dài tiếp xúc với thời tiết nóng ẩm, đặc biệt nếu có hoạt động thể lực mà không được bù nước hợp lý. Dù hệ điều hòa thân nhiệt vẫn còn hoạt động, nhưng đang bước vào giai đoạn quá tải.

Người bị kiệt sức thường thấy mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, ra nhiều mồ hôi và có làn da nhợt nhạt, ẩm ướt. Nhiệt độ cơ thể có thể tăng nhẹ (38-40°C), đi kèm cảm giác khát nước dữ dội.

Nếu được nghỉ ngơi, hạ nhiệt và bù nước kịp thời, tình trạng này sẽ hồi phục. Nhưng nếu không can thiệp, người bệnh có thể tiến triển thành sốc nhiệt - một tình huống y tế nguy hiểm hơn rất nhiều.

Sốc nhiệt: Khi cơ thể mất khả năng tự cứu

Cũng theo bác sĩ Hoàng, sốc nhiệt (say nắng) là tình trạng cấp cứu, xảy ra khi thân nhiệt vượt quá 40°C và hệ thần kinh trung ương bắt đầu rối loạn. Người bệnh có thể lú lẫn, kích động, nói lắp, co giật hoặc hôn mê.

Da lúc này thường khô nóng và đỏ, đặc biệt trong thể sốc nhiệt kinh điển - hay gặp ở người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người sống trong môi trường nóng bức kéo dài mà không có điều kiện làm mát.

Trong khi đó, sốc nhiệt do gắng sức xảy ra ở những người khỏe mạnh, hoạt động cường độ cao như vận động viên, công nhân, quân nhân. Đây là biến thể nguy hiểm không kém, và nếu không hạ thân nhiệt khẩn cấp, người bệnh có thể tử vong do tổn thương não, suy đa cơ quan hoặc trụy tim mạch.

Đột quỵ do nắng nóng

"Không phải ai cũng biết rằng nắng nóng cũng có thể là yếu tố thúc đẩy đột quỵ não thực sự. Khi mất nước kéo dài, máu cô đặc và dễ hình thành cục máu đông. Thêm vào đó, huyết áp có thể biến động bất thường do thay đổi nhiệt độ môi trường có thể dẫn đến nguy cơ xảy ra đột quỵ", bác sĩ Hoàng nhấn mạnh.

Biểu hiện có thể bao gồm yếu liệt nửa người, nói khó, méo miệng, nhìn mờ, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc hôn mê.

Không giống sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng không nhất thiết đi kèm thân nhiệt cao. Nhưng hậu quả thì nghiêm trọng không kém đó là nguy cơ tử vong cao hoặc để lại di chứng thần kinh suốt đời nếu không được xử trí trong "thời gian vàng".

Làm gì khi nắng nóng tấn công?

Ngay khi phát hiện dấu hiệu kiệt sức do nóng, hãy đưa người bệnh vào nơi mát, cởi bớt quần áo, chườm khăn ướt, quạt nhẹ và cho uống nước từng ngụm nhỏ nếu còn tỉnh. Nếu không cải thiện sau 30-60 phút hoặc có dấu hiệu thần kinh, cần chuyển đến cơ sở y tế.

Với sốc nhiệt, gọi cấp cứu 115 là ưu tiên hàng đầu. Trong lúc chờ, cần làm mát tích cực: phun nước, quạt, chườm đá ở cổ, nách, bẹn hoặc ngâm nước mát nếu có điều kiện. Tuyệt đối không cho uống nước nếu người bệnh lơ mơ, có dấu hiệu co giật hoặc nôn ói.

Với đột quỵ do nắng nóng, cần nhận diện sớm các dấu hiệu liệt mặt, nói khó, yếu tay chân (F.A.S.T), gọi cấp cứu và không cho người bệnh ăn uống. Để người bệnh nằm yên, đầu cao, theo dõi sát nhịp thở và chuẩn bị CPR nếu cần.

Để phòng tránh ảnh hưởng sức khỏe trong mùa nắng nóng, bác sĩ Hoàng khuyến cáo người dân cần uống đủ nước, mặc quần áo thoáng mát, tránh ra đường vào giờ cao điểm nắng (10h-16h), làm mát nơi ở, điều chỉnh cường độ hoạt động là những nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả.

Với người cao tuổi và trẻ em, hai nhóm dễ tổn thương nhất cần được giám sát sát sao: đảm bảo phòng đủ mát, uống nước thường xuyên, không để trẻ trong xe ô tô dù chỉ vài phút. Người có bệnh nền (tăng huyết áp, tim mạch, tiểu đường) cũng cần đặc biệt cẩn trọng, hỏi ý kiến bác sĩ về thuốc đang dùng trong thời tiết nóng.

Đọc thêm

Ngày Quốc tế Đàn ông 19/11 - nguồn gốc và ý nghĩa

Ngày Quốc tế Đàn ông 19/11 - nguồn gốc và ý nghĩa

Ngày Quốc tế Đàn ông (còn gọi là ngày Quốc tế Nam giới) diễn ra vào ngày 19/11 hằng năm. Đây là dịp để phụ nữ thể hiện sự ghi nhận, tôn vinh những cống hiến của đàn ông đối với gia đình, cộng đồng, xã hội.
Bất ngờ nguyên liệu Vinamilk trong thực đơn tiệc sinh nhật nhà vua Anh

Bất ngờ nguyên liệu Vinamilk trong thực đơn tiệc sinh nhật nhà vua Anh

Bánh scone, món bánh biểu tượng của văn hóa trà chiều Anh, được các đầu bếp Sofitel biến tấu với sữa chua uống Vinamilk Green Farm trong thực đơn tiệc sinh nhật Nhà vua Anh năm 2026 tại TP.Hồ Chí Minh. Từ một nguyên liệu quen thuộc với người Việt, sản phẩm Vinamilk đã góp mặt trong những trải nghiệm mang đậm dấu ấn văn hóa Vương quốc Anh.
Những cách thở không tốt cho sức khỏe

Những cách thở không tốt cho sức khỏe

Hít thở là quá trình đưa oxy (O2) từ môi trường vào và đào thải carbon dioxide (CO2) ra ngoài cơ thể. Tuy nhiên, nhiều cách thở có thể gây khô miệng, mệt mỏi, tức ngực...
Hà Tĩnh sắp đón không khí lạnh

Hà Tĩnh sắp đón không khí lạnh

Đài Khí tượng thủy văn Hà Tĩnh dự báo, khoảng chiều tối ngày 18/11, bộ phận không khí lạnh ở phía Bắc sẽ ảnh hưởng đến khu vực Hà Tĩnh; nhiệt độ thấp nhất phổ biến từ 16-18 độ.
Giới trẻ Hà Tĩnh và sức hút từ concert âm nhạc

Giới trẻ Hà Tĩnh và sức hút từ concert âm nhạc

Không đơn thuần là những chuyến đi "săn vé" hay khoảnh khắc gặp gỡ thần tượng dưới ánh đèn sân khấu, “tham gia concert” (tham dự các đại nhạc hội, đêm nhạc trực tiếp) đang trở thành một phần trong đời sống giải trí của không ít bạn trẻ Hà Tĩnh.
Những thực phẩm tốt cho huyết áp

Những thực phẩm tốt cho huyết áp

Rau lá xanh, các loại đậu, sữa chua không đường, khoai lang và chuối có thể góp phần duy trì huyết áp ổn định nhờ cung cấp kali, magie cùng chất xơ.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!