Khi những đợt gió lạnh cuối đông thưa dần, nhường chỗ cho những cơn nắng hanh hao, ở nhiều miền quê Hà Tĩnh, nông dân trồng hoa vụ Tết lại bước vào thời khắc tất bật nhất trong năm. Trên những mảnh đất từng chỉ quen với lúa, màu hay thậm chí là rừng keo, giờ đây là những vườn cúc, vườn đào đang trở mình ươm nụ, đợi ngày cùng nhau khoe sắc.
Tại thôn Tân Tây Hương (xã Tùng Lộc), khu vườn của gia đình chị Nguyễn Thị Lài nằm bên vùng đất ven sông Nghèn được ngọt hóa, nổi bật bởi sắc xanh mơn mởn của những ruộng hoa cúc sắp bước vào thời kỳ đơm nụ. Đây là mùa thứ 4, gia đình chị Lài chuyển đổi cơ cấu từ trồng rau màu kém hiệu quả sang trồng hoa phục vụ tết Nguyên đán và rằm tháng Giêng. Bắt đầu từ những chuyến thăm người thân ở Lâm Đồng, năm 2020, vợ chồng chị Lài nảy sinh ý tưởng chuyển đổi mô hình sản xuất để nâng cao thu nhập.
Chị Lài kể: “Lúc ấy, khu vườn của gia đình tôi hơn 2.000m2, phần lớn diện tích là cỏ dại, phần còn lại trồng khoai lang, các loại rau mùa vụ, thu nhập không đáng bao nhiêu. Nhờ những kiến thức học hỏi từ những mô hình trồng hoa ở Lâm Đồng, vợ chồng tôi bàn nhau thử trồng hoa Tết. Sau vụ đầu tiên cho thấy phù hợp, chúng tôi quyết tâm vay vốn đầu tư nhà màng, hệ thống tưới… và tiến hành trồng trên diện tích 500m2. Các vụ tiếp theo đều thắng lợi, đến nay, chúng tôi mở rộng lên 1.500m2”.
Vụ hoa này, gia đình chị Lài trồng 75.000 cây hoa cúc đại đóa và một số giống hoa khác, nếu thuận lợi sẽ đạt doanh thu khoảng 200 triệu đồng, trừ chi phí lãi hơn 100 triệu đồng. Theo đánh giá của chị Lài, nhờ áp dụng quy trình chăm sóc khép kín, hệ thống tưới tự động và kỹ thuật điều tiết sinh trưởng để hoa nở đúng dịp Tết, mỗi vụ hoa mang lại nguồn thu nhập cao gấp nhiều lần so với trồng lúa trước đây. Điều đáng nói, sản phẩm làm ra không chỉ tiêu thụ trong xã mà còn được thương lái ở các địa phương lân cận tìm đến đặt mua. Trong tư duy của gia đình chị Lài, trồng hoa giờ đây không chỉ là kế sinh nhai, mà là cách làm nông nghiệp mới, chủ động, tính toán và gắn với thị trường.
Không chỉ ở Tùng Lộc, tại nhiều địa phương trên toàn tỉnh như: xã Toàn Lưu, Đức Thọ, Nghi Xuân, Hồng Lộc, phường Thành Sen…, trồng hoa phục vụ tết Nguyên đán đã giúp nhiều nông dân thay đổi cuộc sống, vươn lên khá giả. Trong đó, Toàn Lưu là địa phương nổi tiếng từ hàng chục năm nay với truyền thống trồng hoa, cây cảnh phục vụ Tết.
Thời điểm này, tại “vựa” đào Tết thôn Kim Sơn (xã Toàn Lưu), các gia đình trồng đào đang tất bật với công việc tuốt lá, bón phân kích nụ để đào ra hoa đúng dịp Tết Nguyên đán. Anh Trần Văn Tuấn chia sẻ: “Chỉ còn hơn 1 tháng nữa là Tết Nguyên đán, để đào ra hoa đúng thời điểm, quyết định chính là ở giai đoạn tuốt lá, kích nụ. Từ nay đến Tết, thời tiết dự báo còn nhiều đợt rét nên việc tuốt lá chúng tôi làm sớm hơn mọi năm. Trồng đào, ngoài kỹ thuật chăm bón còn dựa vào việc tự học hỏi và tích lũy kinh nghiệm thì mới có thể thành công”.
Anh Tuấn chia sẻ thêm, năm nay, gia đình có 200 gốc đào sẽ xuất bán trong dịp Tết Bính Ngọ. Nếu thời tiết thuận lợi, cây ra hoa đúng dự kiến thu về khoảng 200-300 triệu đồng. Nhìn cách anh cần mẫn quan sát từng mắt nụ, tỉ mỉ tuốt lá, cắt tỉa những cành thừa để cây tập trung dinh dưỡng nuôi nụ, chúng tôi hiểu rằng, trồng đào là công việc đòi hỏi nhiều công phu, tâm huyết. Với người trồng đào, mỗi mùa Tết chở theo bao hy vọng về no ấm sau nhiều tháng ngày cần mẫn chăm sóc.
Cũng tại xã Toàn Lưu, gia đình bà Đào Thị Phượng (thôn Xuân Sơn) là một trong những hộ tiên phong cải tạo vườn tạp để trồng hoa cúc gần 10 năm nay. Trên diện tích khoảng 1.300m2, bà chủ động đầu tư nhà màng và áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học để nâng cao chất lượng hoa. Nhờ kiểm soát tốt độ ẩm, ánh sáng và quy trình chăm sóc theo từng giai đoạn sinh trưởng, vườn cúc của gia đình luôn phát triển đồng đều, giảm thiểu rủi ro do thời tiết. Mỗi ngày, bà Phượng vẫn đều đặn kiểm tra từng luống hoa, bởi với người trồng cúc, sự cẩn trọng và kiên trì là yếu tố quyết định thành công.
Bà Phượng chia sẻ: “Có nhà màng che chắn, việc chăm sóc cũng đỡ vất vả hơn, hoa phát triển đều, đẹp, đầu ra vì thế cũng ổn định. Mỗi vụ cúc Tết, sau khi trừ chi phí, gia đình thu khoảng 70-90 triệu đồng”.
Ông Trần Bá Hoành - Phó Chủ tịch UBND xã Toàn Lưu cho biết: “Hiện, toàn xã có khoảng 3,5 ha chuyên sản xuất các loại hoa phục vụ thị trường Tết, trong đó diện tích trồng hoa chủ yếu tập trung ở thôn Xuân Sơn. Riêng đào phai được trồng nhiều tại thôn Kim Sơn với khoảng 170 hộ tham gia. Nhiều năm qua, trồng hoa Tết đã mang lại thu nhập khá cho người dân trên địa bàn. Chúng tôi luôn khuyến khích và hỗ trợ người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng để mang lại hiệu quả trên một đơn vị sản xuất, qua đó giúp phát triển kinh tế địa phương”.
Cùng với sự chủ động của người dân, chính quyền các địa phương đã tăng cường hỗ trợ về kỹ thuật, hướng dẫn quy trình chăm sóc và kết nối tiêu thụ sản phẩm, tạo điều kiện để các mô hình trồng hoa, cây cảnh phát triển ổn định. Từ những thửa ruộng, khu đất trước đây cho thu nhập thấp, hoa, cây cảnh Tết đã dần trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao, góp phần thay đổi diện mạo kinh tế nông thôn trên địa bàn tỉnh.
Những mùa hoa nở rộ vào mỗi độ Tết đến, xuân về không chỉ làm đẹp cho làng quê, phố phường, mà còn cho thấy sản xuất nông nghiệp đã có những bước chuyển mình quan trọng. Cũng mảnh ruộng, khu vườn quen thuộc, nhờ trí tuệ, sự cần cù và khát vọng đổi thay cuộc sống, người nông dân Hà Tĩnh đã vẽ nên cuộc sống ấm no cho mình, dệt nên những mùa xuân trên quê hương.
