Điều hòa ô tô từ lâu đã trở thành trang bị không thể thiếu, đặc biệt trong điều kiện sử dụng tại quốc gia nóng ẩm như Việt Nam. Hệ thống này không chỉ giúp làm mát cabin, tạo sự dễ chịu, khô thoáng cho người lái và hành khách, mà còn hỗ trợ lọc bụi, giảm độ ẩm, mang lại chất lượng không khí trong lành hơn khi di chuyển.
Tuy nhiên, việc sử dụng điều hòa thế nào cho đúng lại không phải ai cũng hiểu rõ. Một trong những câu hỏi mà nhiều người quan tâm nhất là có nên bật điều hòa ngay khi vừa khởi động xe hay không?
Và câu trả lời từ các chuyên gia về kỹ thuật ô tô là "không".
Theo các chuyên gia, đối với xe sử dụng động cơ đốt trong, ngay sau khi xe được khởi động, động cơ cần một khoảng thời gian nhất định để ổn định vòng tua. Lúc này, dầu bôi trơn chưa kịp phân bổ đều đến toàn bộ chi tiết.
Đây là thời điểm "nhạy cảm" mà bất kỳ phụ tải phụ nào cũng có thể khiến động cơ phải làm việc nặng hơn mức bình thường. Các chi tiết như ly hợp máy nén, puly và những bộ phận truyền động khác có thể bị mài mòn nhanh hơn.
Nhiều người ngay sau khi khởi động xe lập tức bật điều hòa ở mức lạnh sâu (coolmax) với mong muốn giảm nhiệt nhanh, khiến máy nén điều hòa phải vào tải ngay lập tức. Điều này nếu duy trì thường xuyên có thể khiến động cơ và nhiều bộ phận khác trên ô tô bị ảnh hưởng.
Việc bật điều hòa cùng lúc khởi động xe còn ảnh hưởng đến ắc quy và hệ thống điện bởi hệ thống này phải chịu hai loại tải trong cùng một thời điểm là bộ đề khởi động và hệ thống điều hòa.
Sự kết hợp "2 in 1" đó khiến ắc quy chịu áp lực lớn hơn, đặc biệt là đối với những chiếc xe đã sử dụng lâu năm. Về lâu dài, tuổi thọ ắc quy và hệ thống làm mát đều bị ảnh hưởng.
Việc cần làm là để xe chạy không tải một lúc để dầu bôi trơn lưu thông, động cơ đạt trạng thái làm việc ổn định, trơn tru rồi mới bật điều hòa. Với các loại xe thông thường, chỉ cần từ 1-2 phút là đủ để hệ thống đạt điều kiện tốt nhất.
Không chỉ ảnh hưởng đến máy nén, động cơ và ắc quy, việc bật điều hòa ngay khi vừa khởi động còn gây hao nhiên liệu nhiều hơn, nhất là vào mùa nóng.
Khi nhiệt độ trong xe vẫn quá cao, hệ thống điều hòa sẽ phải hoạt động với công suất lớn từ những giây đầu tiên. Điều này giống như bật điều hòa ở mức lạnh sâu trong một căn phòng đang bị hun nóng, khiến thiết bị phải "gồng mình” hoạt động mạnh, dẫn đến tiêu thụ năng lượng lớn.
Các chuyên gia khuyến nghị tài xế nên tạo cho hệ thống điều hòa một “điều kiện làm việc lý tưởng” thay vì bật ngay khi vừa nổ máy, nhất là trong những ngày nắng nóng.
Trước tiên, hãy mở cửa xe vài chục giây để không khí nóng bên trong thoát bớt ra ngoài. Cabin giảm nhiệt sẽ giúp hệ thống làm mát không phải “gồng mình” ngay từ đầu.
Sau đó, khởi động xe và bật quạt gió ở mức nhẹ để lưu thông khí, giúp hơi nóng còn lại được đẩy ra ngoài. Chỉ khoảng một phút sau, khi động cơ đã ổn định, dầu bôi trơn đã phân bổ đều và tải điện đã giảm, lúc này bật điều hòa mới là thời điểm phù hợp nhất.
Ngoài ra, việc tắt điều hòa đúng thời điểm cũng quan trọng không kém.
Nhiều tài xế tắt máy xe khi điều hòa vẫn còn hoạt động, khiến dàn lạnh đọng ẩm, lâu ngày sinh ra mùi khó chịu và dễ nấm mốc. Thói quen đúng là trước khi dừng xe 1-2 phút, hãy tắt điều hòa nhưng vẫn duy trì quạt gió. Luồng gió này sẽ giúp làm khô dàn lạnh, giảm tích tụ hơi ẩm và kéo dài tuổi thọ hệ thống. Đây là một thói quen nhỏ nhưng mang lại lợi ích lớn, hạn chế chi phí bảo dưỡng không cần thiết.
