Nội dung được nêu trong Văn bản số 475/TB-VPCP thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tại cuộc họp về tình hình thực hiện nhiệm vụ 8 tháng năm 2026, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm các tháng cuối năm 2026 và dự kiến nhiệm vụ trọng tâm năm 2027 của Bộ Nội vụ.
Theo thông báo về việc nâng cao chất lượng, hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Nội vụ bám sát Kết luận số 76-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương và Kết luận 64-KL/TW của Bộ Chính trị, các kết luận của Bộ Chính trị liên quan, chủ trì tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tập trung chỉ đạo nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là ở cấp cơ sở.
Chính phủ yêu cầu Bộ hoàn thiện mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân, tiêu biểu, báo cáo Đảng ủy Chính phủ để báo cáo Bộ Chính trị theo quy định, hoàn thành trước ngày 15/9.
Đồng thời, Bộ này cũng xây dựng Đề án "Mô hình tự quản ở cộng đồng dân cư phù hợp với việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và yêu cầu của tình hình mới", báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong tháng 9.
Cùng với những đề án trên, Chính phủ chỉ đạo Bộ Nội vụ khẩn trương xây dựng văn bản hướng dẫn sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo Kết luận số 76-KL/TW đối với các địa phương thực sự có nhu cầu, gắn với định hướng về hình thành đơn vị hành chính cấp xã hạt nhân, tiêu biểu.
Cùng với đó là văn bản hướng dẫn thành lập mô hình đơn vị hành chính đô thị cấp xã trên cơ sở tình hình thực tiễn của các địa phương; hoàn thành trong tháng 9.
Bộ tổ chức thẩm định đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị cấp xã đối với các địa phương đã hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm đáp ứng đầy đủ các điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định, trình Chính phủ và hoàn thiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tháng 10.
Bên cạnh đó, Chính phủ chỉ đạo thường xuyên phối hợp với các địa phương để chủ động nắm tình hình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp để kịp thời báo cáo, tham mưu cấp có thẩm quyền giải quyết các vấn đề phát sinh, nhất là công tác xây dựng đội ngũ cán bộ và công tác đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở; định kỳ hằng tháng báo cáo Phó Thủ tướng Chính phủ.
Tại họp báo của Bộ Nội vụ mới đây, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) Phan Trung Tuấn cho biết, Trung ương cũng đã ban hành Kết luận 76 về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và Bộ Chính trị ban hành Kế hoạch 06 về thực hiện kết luận này.
Trên cơ sở Kết luận 76, ông Tuấn thông tin Bộ Nội vụ đã tham mưu cho Chính phủ ban hành Nghị quyết 21/2026 để triển khai các nhiệm vụ của khối Chính phủ, trong đó có rất nhiều nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện Kết luận 76 và Kế hoạch 06.
"Tinh thần giữ ổn định các đơn vị hành chính cấp xã và chú trọng nâng cao năng lực vận hành. Đặc biệt, cấp xã sẽ trở thành tuyến đầu trong trung tâm vận hành mới của mô hình chính quyền địa phương các cấp", ông Tuấn nêu rõ.
Theo ông Phan Trung Tuấn, cơ bản các đơn vị hành chính cấp xã sẽ giữ ổn định, tuy nhiên cũng có một số đơn vị hành chính cấp xã hiện nay quy mô nhỏ, chưa bảo đảm dư địa phát triển, song đây không phải số nhiều.
Do vậy Trung ương nêu rõ các tỉnh, thành phố rà soát kỹ lưỡng những đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt đủ tiêu chuẩn, tiêu chí theo quy định hiện hành.
Trên cơ sở rà soát, đánh giá, nếu thực sự cần thiết địa phương mới đề xuất việc điều chỉnh, sắp xếp, tinh chỉnh một số đơn vị theo đúng định hướng của Trung ương.
Cùng với đó Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy phải chịu trách nhiệm về đề xuất của mình.
"Trung ương, đặc biệt Ban Chấp hành Trung ương giao trách nhiệm cho Ban Thường vụ các Tỉnh ủy, Thành ủy xem xét kỹ lưỡng, đánh giá tổng thể, rà soát kỹ lưỡng từng trường hợp để đề xuất. Việc này thuộc thẩm quyền, trách nhiệm của từng địa phương", Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương thông tin.
Cũng theo ông Phan Trung Tuấn, đến nay chưa có địa phương nào đề xuất tiếp tục sáp nhập xã, phường.
