Chủ trì cuộc họp về dự án Luật Đất đai sửa đổi sáng 21/9, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu đưa vào dự luật các nguyên tắc về thuế chống đầu cơ và xử lý đất bỏ hoang. Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ quy định chi tiết để chính sách phù hợp với thực tiễn.
Phó Thủ tướng cho rằng Luật Đất đai chỉ nên quy định những vấn đề mang tính khung, nguyên tắc, hạn chế tình trạng phải sửa đổi thường xuyên khi thực tiễn phát sinh vấn đề mới. Những nội dung còn ý kiến khác nhau cần được cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ.
Đối với chính sách bồi thường, ông yêu cầu không để xuất hiện kẽ hở gây thất thoát tài sản nhà nước hoặc phát sinh tiêu cực. Cơ chế xác định giá đất và xây dựng bảng giá đất cần phù hợp với điều kiện của từng địa phương.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đã rà soát 64 luật, bộ luật có liên quan, đồng thời tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội tại kỳ họp tháng 8. Các đơn vị kỹ thuật của Bộ Công an đang hoàn tất thủ tục đưa hồ sơ dự luật lên VNeID để lấy ý kiến người dân.
Dự thảo tập trung sửa đổi các chính sách về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao, cho thuê và chuyển mục đích sử dụng đất; thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tài chính và giá đất; quyền, nghĩa vụ của người sử dụng cùng chế độ sử dụng từng loại đất.
Trước đó, khi trình Quốc hội định hướng sửa Luật Đất đai vào tháng 8, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết một trong những nội dung lớn là đổi mới chính sách tài chính và giá đất nhằm nâng hiệu quả sử dụng, hạn chế đầu cơ, găm giữ và để đất hoang hóa.
Theo định hướng này, chính sách thuế sẽ được sử dụng để hạn chế việc nắm giữ đất nhưng không đưa vào sử dụng. Nhà nước cũng nghiên cứu cơ chế điều tiết phần giá trị đất tăng thêm nhờ quy hoạch, đầu tư hạ tầng hoặc chuyển mục đích sử dụng, thay vì để toàn bộ khoản chênh lệch thuộc về người đang nắm giữ đất.
Dự thảo đồng thời bổ sung chế tài đối với đất đã giao cho dự án nhưng không được sử dụng hoặc chậm tiến độ. Chủ đầu tư có thể phải nộp khoản tiền tăng dần theo thời gian chậm đưa đất vào sử dụng; nếu tiếp tục vi phạm, Nhà nước sẽ thu hồi. Đất nông nghiệp, lâm nghiệp bị bỏ hoang, đã xử phạt nhưng không được đưa vào sử dụng trong thời hạn yêu cầu cũng có thể bị thu hồi.
Về giá đất, dự thảo định hướng sử dụng bảng giá đất cùng hệ số điều chỉnh để tính nghĩa vụ tài chính, các khoản thu ngân sách, giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Hệ số điều chỉnh là tỷ lệ tăng hoặc giảm so với mức giá của từng loại đất, khu vực và vị trí trong bảng giá.
Việc định giá phải dựa trên cơ sở dữ liệu, phương pháp khoa học và được thực hiện công khai, minh bạch, ngăn tình trạng thao túng hoặc tạo giá ảo; đồng thời hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.
