Bộ Tư pháp đang thẩm định hồ sơ dự án Luật Đất đai sửa đổi, dự kiến được Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua vào tháng 10.
Trong dự thảo mới nhất, chương về tài chính đất đai và giá đất được thiết kế lại, chỉ giữ những vấn đề mang tính nguyên tắc. Các nội dung kỹ thuật, thường xuyên biến động sẽ được giao Chính phủ quy định.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là đề xuất bỏ quy định "phương pháp định giá đất theo nguyên tắc thị trường" tại Luật Đất đai 2024. Dự thảo cũng không quy định chi tiết các phương pháp định giá, trường hợp áp dụng giá đất cụ thể, Hội đồng thẩm định bảng giá và giá đất cụ thể, cũng như quyền, nghĩa vụ của tổ chức tư vấn xác định giá đất.
Thay vào đó, dự thảo đưa ra 4 nguyên tắc đối với giá đất do Nhà nước quyết định, gồm trung thực, khách quan, công khai, minh bạch; tuân thủ trình tự, thủ tục; dựa trên dữ liệu đất đai và dữ liệu chuyên ngành liên quan; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư, phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ.
Việc định giá căn cứ vào mục đích, thời hạn sử dụng đất; thông tin đầu vào; các yếu tố ảnh hưởng đến giá và quy định pháp luật tại thời điểm định giá.
Cơ quan soạn thảo cho biết thay đổi này nhằm thể chế hóa Nghị quyết 21, theo nguyên tắc "giá đất do Nhà nước quyết định".
Theo dự thảo, bảng giá đất được xây dựng theo loại đất, khu vực và vị trí. Hệ số điều chỉnh giá đất, thường gọi là hệ số K, phản ánh mức tăng hoặc giảm so với bảng giá tại từng khu vực, vị trí, có tính đến điều kiện hạ tầng và quy hoạch.
Bảng giá và hệ số điều chỉnh được dùng để tính các khoản thu ngân sách từ đất, tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi, giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất, cùng các loại thuế, phí và lệ phí liên quan.
UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xây dựng, trình HĐND cùng cấp quyết định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh. Các nội dung này có thể được sửa đổi, bổ sung khi thay đổi địa giới hành chính, tên khu vực, vị trí, đường hoặc đoạn đường, cũng như khi phát sinh yêu cầu quản lý đất đai và giá đất.
Trong quá trình góp ý, một số cơ quan cho rằng việc xác định giá đất hiện gặp khó khăn do dữ liệu đầu vào còn phân tán, cập nhật chậm và chưa phản ánh đầy đủ giao dịch thực tế. Các ý kiến đề nghị kết nối dữ liệu đất đai với cơ sở dữ liệu về thuế, công chứng, ngân hàng và các lĩnh vực liên quan.
Một số cơ quan cũng đề nghị quy định rõ căn cứ, nguyên tắc xây dựng bảng giá, thời điểm ban hành và áp dụng, cơ chế điều chỉnh, trách nhiệm của Hội đồng thẩm định. Có ý kiến đặt vấn đề bỏ hệ số K để chuyển sang cơ chế "một giá đất".
Cơ quan soạn thảo cho biết các quy định chi tiết về bảng giá đất và hệ số điều chỉnh sẽ được giao Chính phủ ban hành.
