Bỏ thuế khoán, hộ kinh doanh tính thuế thế nào từ 2026?

Từ năm 2026, hộ kinh doanh sẽ chuyển sang nộp thuế thu nhập cá nhân trên lợi nhuận thay vì thuế khoán, trong khi thuế VAT giữ nguyên cách tính cũ.

Từ 2026, nhà điều hành chính thức bỏ hình thức nộp thuế khoán với hộ kinh doanh, chuyển sang kê khai, nộp thuế theo doanh thu thực tế. Tại tọa đàm về chuyển đổi cho hộ kinh doanh do Tạp chí Nhà quản trị tổ chức ngày 10/12, bà Lê Thị Duyên Hải, Phó tổng thư ký Hội Tư vấn Thuế, cho biết cách tính thuế với hộ khoán và kê khai thực chất không khác nhau.

"Điểm khác biệt duy nhất nằm ở doanh thu, trong đó hộ khoán sử dụng doanh thu ước tính ổn định từ đầu năm, còn hộ kê khai là số thực tế phát sinh", bà Duyên Hải cho biết.

Ba loại thuế hộ kinh doanh đang phải nộp gồm môn bài, thu nhập cá nhân và giá trị gia tăng (VAT). Tuy nhiên, lệ phí môn bài với hộ kinh doanh sẽ chấm dứt từ 1/1/2026, theo Nghị quyết 198 của Quốc hội về hỗ trợ thuế phí cho kinh tế tư nhân.

Tức là, từ năm sau, hộ và cá nhân kinh doanh chỉ phải nộp thuế VAT và thu nhập cá nhân nếu có doanh thu trên 500 triệu đồng một năm, theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi).

Các gian hàng của tiểu thương tại chợ Đồng Xuân (Hà Nội). Ảnh: Hoàng Giang
Các gian hàng của tiểu thương tại chợ Đồng Xuân (Hà Nội). Ảnh: Hoàng Giang

Với thuế thu nhập cá nhân,nhà điều hành bổ sung cách tính thuế trên lợi nhuận (chênh lệch doanh thu và chi phí) với các hộ kinh doanh. Cụ thể, hộ có doanh thu dưới 3 tỷ đồng một năm, xác định được chi phí đầu vào sẽ chịu thuế suất 15% trên phần lãi. Mức này tương ứng ưu đãi thuế suất thu nhập doanh nghiệp của công ty siêu nhỏ có doanh thu tương đương.

Hộ kinh doanh có doanh thu một năm 3-50 tỷ đồng sẽ chịu thuế suất 17% và 20% với số thu hơn 50 tỷ.

Trường hợp hộ có doanh thu dưới 3 tỷ không xác định được chi phí, họ sẽ tiếp tục nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu như hiện nay, mức 0,5-2% tùy ngành nghề. Tuy nhiên, họ sẽ được trừ đi khoản thu thuộc ngưỡng không chịu thuế (500 triệu đồng một năm), trước khi tính toán.

Với thuế VAT, theo Phó tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Lê Thị Duyên Hải, hộ kinh doanh khi chuyển sang kê khai vẫn nộp thuế VAT theo doanh thu, và bảng tỷ lệ tính không thay đổi so với trước. Các hộ kinh doanh có ngưỡng doanh thu từ 500 triệu đến trên 50 tỷ đồng cũng áp dụng phương pháp này.

Số thuế phải nộp = doanh thu tính thuế VAT (x) tỷ lệ thuế suất theo ngành nghề.

Đề án của Bộ Tài chính về chuyển đổi mô hình, phương pháp quản lý thuế với hộ kinh doanh từng đưa ra phương án cho phép một bộ phận hộ kinh doanh quy mô lớn được áp dụng phương pháp khấu trừ, tức là số thuế VAT phải nộp bằng đầu ra trừ đầu vào. Tuy nhiên, theo bà Duyên Hải, đến nay nhà điều hành chưa có chủ trương sửa đổi quy định này.

Với chính sách mới, từ năm sau, hộ kinh doanh bán lẻ hàng hóa có doanh thu 1 tỷ đồng một năm phải nộp thuế thu nhập cá nhân và VAT. Trong đó, số thuế VAT phải nộp theo tỷ lệ cố định 1% trên toàn bộ doanh thu, tương ứng 10 triệu đồng một năm.

Riêng thuế thu nhập cá nhân, nếu họ không xác định được chi phí đầu vào (trường hợp phổ biến với các hộ nhỏ), mức phải nộp bằng 0,5% doanh thu, sau khi trừ đi ngưỡng nộp thuế 500 triệu đồng, tức là 2,5 triệu. Tổng cộng, số thuế hộ này phải nộp mỗi năm là 12,5 triệu đồng.

Trường hợp họ xác định được chi phí, giả sử 800 triệu đồng, thuế suất thu nhập cá nhân là 15% trên lợi nhuận 200 triệu. Tương ứng, hộ này sẽ phải nộp thuế thu nhập cá nhân 30 triệu đồng một năm. Tổng thuế họ phải nộp là 40 triệu đồng.

Theo Luật Quản lý thuế (sửa đổi), từ ngày 1/1/2026, hộ và cá nhân kinh doanh được tự xác định doanh thu hàng năm để nộp thuế. Nếu họ dùng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hệ thống quản lý sẽ xác định số thuế VAT, thu nhập cá nhân phải nộp. Dữ liệu này sẽ được cập nhật cho người nộp thuế trên eTax - ứng dụng thuế điện tử, cổng dịch vụ công quốc gia. Trường hợp không sử dụng hóa đơn điện tử, họ tự xác định số thuế phải nộp.

Riêng với cá nhân, hộ bán hàng trên sàn thương mại điện tử, theo Nghị định 91/2022, họ được các sàn kê khai, nộp thuế thay. Tức là, việc tính sai, thiếu nghĩa vụ thuế thuộc trách nhiệm của đơn vị quản lý sàn, không phải của hộ kinh doanh. Đại diện Hội Tư vấn thuế cho rằng điều này giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính cho các cá nhân, hộ kinh doanh bán hàng trên sàn thương mại điện tử.

Với Facebook, Zalo, TikTok - những nền tảng nhà cung cấp nước ngoài không thu tiền của người mua - họ phải tự kê khai, nộp thuế trên doanh thu.

Cũng theo Luật Quản lý thuế (sửa đổi), hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm từ 1 tỷ đồng trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền. Hộ có doanh thu hàng năm dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc sử dụng loại hóa đơn này.

Tính tới cuối 2024, cả nước có khoảng 3,6 triệu hộ, cá nhân kinh doanh. Số hộ hoạt động ổn định (hộ khoán và kê khai) là 2,2 triệu. Năm 2024, họ đóng góp khoảng 26.000 tỷ đồng vào ngân sách và con số này trong nửa đầu năm nay là 17.000 tỷ.

Phương án tính thuế với hộ kinh doanh từ 2026:

Hộ kinh doanh Căn cứ tính thuế Thuế suất TNCN (%) Thuế suất VAT (%)
Xác định được chi phí
Doanh thu dưới 3 tỷ đồng 15 Tương tự như nhóm không xác định được chi phí
Doanh thu trên 3 - 50 tỷ đồng 17
Doanh thu trên 50 tỷ đồng 20
Không xác định được chi phí (với nhóm doanh thu dưới 3 tỷ đồng)
Phân phối, cung cấp hàng hoá 0,5 1
Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu 1,5 3
Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu 2 5
Cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số 5 5
Cho thuê bất động sản, trừ hoạt động kinh doanh lưu trú 5 5
Các ngành, lĩnh vực khác 1 2
vnexpress.net

Đọc thêm

Tài chính thị trường ngày 18/11: Giá nhà vượt xa thu nhập, đâu là giải pháp đưa về mức hợp lý?

Tài chính thị trường ngày 18/11: Giá nhà vượt xa thu nhập, đâu là giải pháp đưa về mức hợp lý?

Giá nhà liên tục tăng cao, vượt xa khả năng chi trả của nhiều người dân. Các chuyên gia đề xuất nhiều giải pháp nhằm giảm chi phí phát triển dự án, mở rộng nguồn cung và hạn chế đầu cơ bất động sản. Chi tiết có trong Bản tin Tài chính thị trường hôm nay của Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh.
Vinamilk khẳng định sức mạnh thương hiệu và năng lực kinh doanh qua hai bảng xếp hạng năm 2026

Vinamilk khẳng định sức mạnh thương hiệu và năng lực kinh doanh qua hai bảng xếp hạng năm 2026

Vinamilk ghi dấu ấn tại hai bảng xếp hạng doanh nghiệp năm 2026 khi dẫn đầu danh sách 50 Thương hiệu dẫn đầu Việt Nam của Forbes Việt Nam với giá trị thương hiệu khoảng 3,32 tỷ USD, đồng thời có năm thứ 15 liên tiếp góp mặt trong Top 50 Công ty kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam của Nhịp Cầu Đầu Tư. Đặc biệt, Vinamilk là một trong 5 doanh nghiệp được vinh danh trụ hạng bền vững suốt 15 năm, cho thấy sức bền kinh doanh và giá trị thương hiệu được bồi đắp qua nửa thế kỷ phát triển.
Thị trường quà tặng 20/11: Muôn sắc màu tri ân

Thị trường quà tặng 20/11: Muôn sắc màu tri ân

Thị trường quà tặng 20/11 tại Hà Tĩnh năm nay thêm phong phú với nhiều lựa chọn, từ hoa tươi, giỏ quà đến những sản phẩm thiết thực và quà handmade. Đằng sau mỗi món quà là sự tinh tế trong lựa chọn và tình cảm tri ân dành gửi đến thầy cô.
Thiếu thông tin nhận diện, khó kiểm soát chất lượng thực phẩm

Thiếu thông tin nhận diện, khó kiểm soát chất lượng thực phẩm

Từ chợ dân sinh đến các kênh kinh doanh trên mạng xã hội, không ít thực phẩm chế biến sẵn, đóng gói, bảo quản đông lạnh đang được tiêu thụ khi thiếu thông tin về nguồn gốc, xuất xứ, ngày sản xuất và hạn sử dụng. Điều này không chỉ khiến người tiêu dùng khó kiểm chứng chất lượng sản phẩm mà còn gây trở ngại cho công tác quản lý, truy xuất và xử lý vi phạm.
Giá xăng tiếp tục giảm

Giá xăng tiếp tục giảm

Từ 15h hôm nay, giá xăng dầu các loại cùng giảm 1.310-2.260 đồng một lít, theo đà diễn biến thị trường năng lượng thế giới.
Đại diện duy nhất của Việt Nam được vinh danh ở hạng mục sữa công thức trẻ em tại Lễ trao giải Thương hiệu Thế giới

Đại diện duy nhất của Việt Nam được vinh danh ở hạng mục sữa công thức trẻ em tại Lễ trao giải Thương hiệu Thế giới

Vinamilk Optimum Gold được vinh danh Thương hiệu của năm (Brand of the Year) tại Lễ trao giải Thương hiệu Thế giới 2026 - 2027 (World Branding Awards 2026 - 2027) diễn ra ở Vương quốc Anh, là đại diện duy nhất của Việt Nam chiến thắng ở hạng mục sữa công thức trẻ em (Infant Formula). Giữa những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng và sự an toàn của sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ, giải thưởng quốc tế ghi nhận uy tín thương hiệu và những nỗ lực không ngừng nâng chuẩn dinh dưỡng của Vinamilk.
Tài chính thị trường ngày 12/11: Giá xăng, điện cùng giảm, vì sao người tiêu dùng chưa được hưởng lợi?

Tài chính thị trường ngày 12/11: Giá xăng, điện cùng giảm, vì sao người tiêu dùng chưa được hưởng lợi?

Giá xăng và điện đồng loạt giảm từ đầu tháng 11, nhưng giá nhiều mặt hàng thực phẩm và dịch vụ ăn uống vẫn chưa hạ nhiệt. Vì sao chi phí đầu vào giảm mà người tiêu dùng vẫn chưa được hưởng lợi tương ứng? Chi tiết có trong Bản tin Tài chính thị trường hôm nay của Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh.
Cẩn trọng với gà ủ muối không rõ nguồn gốc

Cẩn trọng với gà ủ muối không rõ nguồn gốc

Hiện nay, trên thị trường Hà Tĩnh xuất hiện nhiều sản phẩm gà ủ muối trôi nổi được rao bán thiếu thông tin về nguồn gốc, xuất xứ và hạn sử dụng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Tài chính thị trường ngày 10/11: Từ 2027, trợ cấp thất nghiệp tối đa tăng lên 28,5 triệu đồng/tháng

Tài chính thị trường ngày 10/11: Từ 2027, trợ cấp thất nghiệp tối đa tăng lên 28,5 triệu đồng/tháng

Từ ngày 1/1/2027, mức trợ cấp thất nghiệp tối đa tại vùng I tăng lên 28,5 triệu đồng/tháng. Mức hưởng thực tế phụ thuộc vào tiền lương đóng bảo hiểm thất nghiệp và điều kiện của từng người lao động. Chi tiết có trong Bản tin Tài chính thị trường hôm nay của Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!