Thận đóng vai trò như “bộ lọc” của cơ thể, giúp loại bỏ độc tố và đào thải những chất dư thừa như canxi, oxalat, axit uric - các thành phần dễ kết tinh tạo sỏi. Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu trở nên đậm đặc, các khoáng chất dễ lắng đọng và liên kết, từ đó hình thành sỏi thận. Nhiều người cho rằng uống càng nhiều nước càng tốt, nhưng thực tế không hoàn toàn đúng.
Dưới đây là những lưu ý khi bổ sung nước để bảo vệ sức khỏe thận.
Uống đều đặn, từng lượng nhỏ
Nhu cầu nước hàng ngày có thể ước tính theo công thức: cân nặng (kg) × 30 ml. Ví dụ, người nặng 50 kg nên uống tối thiểu 1.500 ml nước/ngày. Với những người vận động nhiều, ra nhiều mồ hôi hoặc làm việc lâu trong môi trường điều hòa, lượng nước cần có thể tăng lên khoảng 40 ml/kg cân nặng. Nước nên được bổ sung rải đều trong ngày, lý tưởng là 200-300 ml mỗi 30-60 phút, giúp thận duy trì chức năng lọc ổn định và hạn chế tình trạng nước tiểu cô đặc.
Đừng đợi khát mới uống
Cảm giác khát thực chất là tín hiệu cho thấy cơ thể đã thiếu nước khoảng 2-3 giờ. Lúc này, nước tiểu thường đậm đặc hơn, làm tăng gánh nặng cho thận. Nghiên cứu cho thấy mỗi lần cơ thể chỉ hấp thu hiệu quả khoảng 200 ml nước trong vòng 20 phút.
Nếu uống quá nhiều cùng lúc, phần lớn lượng nước sẽ nhanh chóng bị đào thải trước khi kịp đưa vào tế bào, không giúp pha loãng nước tiểu như nhiều người lầm tưởng. Vì vậy, cách tốt nhất là uống từng ngụm nhỏ, chậm rãi và rải đều trong ngày.
Đồ uống khác không thể thay thế nước lọc
Nhiều người có thói quen tính cả trà, cà phê hay nước ngọt vào tổng lượng nước uống mỗi ngày, nhưng thực tế những loại đồ uống này không thể thay thế nước lọc. Caffeine và đường trong trà, cà phê, nước ngọt có ga có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa canxi, làm tăng lượng canxi bài tiết qua nước tiểu và gián tiếp gia tăng nguy cơ hình thành sỏi thận. Bên cạnh đó, caffeine còn có tác dụng lợi tiểu, khiến cơ thể dễ mất nước hơn.
Chú ý đến tín hiệu từ cơ thể
Một trong những cách đơn giản và trực quan nhất để đánh giá tình trạng nước của cơ thể là quan sát màu sắc và tần suất đi tiểu. Khi được cung cấp đủ nước, nước tiểu thường có màu vàng nhạt hoặc gần như trong suốt, lượng bài tiết đều đặn 5-7 lần/ngày. Đây là dấu hiệu cho thấy thận đang hoạt động ổn định, các chất cặn bã và muối khoáng được lọc thải tốt.
Ngược lại, nước tiểu sẫm màu, đặc mùi và số lần đi tiểu ít là tín hiệu cảnh báo cơ thể đang thiếu nước. Khi đó, nồng độ các khoáng chất như canxi, oxalat, axit uric trong nước tiểu tăng cao, dễ lắng đọng và kết tinh, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo nếu tình trạng nước tiểu sẫm màu kéo dài dù đã uống đủ nước, đó có thể là dấu hiệu bất thường về gan, mật hoặc thận, cần đi khám để được chẩn đoán chính xác.
