Chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành cũng là lúc Khu kinh tế Vũng Áng bước vào một nhịp phát triển mới. Những công trình, nhà máy gấp rút đẩy nhanh tiến độ; hàng nghìn héc-ta mặt bằng phải chuẩn bị, nhiều dự án lớn chờ quỹ đất, hạ tầng. Giữa nhịp chuyển động ấy, cán bộ các xã, phường phía Nam Hà Tĩnh vừa gỡ những “điểm nghẽn” trên các đại công trường, vừa góp phần mở không gian phát triển cho cực tăng trưởng của tỉnh.
Chính quyền thị xã Kỳ Anh kết thúc hoạt động, tổ chức lại thành 4 phường, 1 xã đã làm thay đổi cấu trúc quản lý của một trong những địa bàn phát triển năng động nhất Hà Tĩnh. Với 33 dự án cần bàn giao mặt bằng, tổng quy mô gần 6.000 ha, liên quan di dời hơn 5.000 hộ dân tại 10 tổ dân phố (TDP), khối lượng công việc đặt ra rất lớn. Nhiều dự án trải trên nhiều địa bàn, đòi hỏi các xã, phường phải phối hợp chặt chẽ trong quá trình xử lý.
Trong thời điểm chuyển tiếp ấy, ông Nguyễn Hoài Sơn - nguyên Bí thư Thị ủy Kỳ Anh - đảm nhận cương vị Bí thư Đảng ủy phường Sông Trí, đồng thời được giao làm Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo GPMB các dự án trọng điểm KKT Vũng Áng. Từng bao quát địa bàn thị xã Kỳ Anh (cũ), điều ông Sơn trăn trở sau sắp xếp không chỉ là những phần việc còn dang dở, mà là giữ được sự phối hợp trong một KKT vốn vận hành như một chỉnh thể. Một dự án, tuyến hạ tầng hay phương án tái định cư có thể đi qua nhiều địa bàn; chỉ một khâu chậm cũng tác động đến tiến độ chung.
Ông Nguyễn Hoài Sơn cho biết: “Trên địa bàn KKT Vũng Áng hiện đặt ra yêu cầu GPMB rất lớn. Trước đây, riêng Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ tái định cư đã có khoảng 40 người tham gia trực tiếp, thường xuyên; nay khối lượng nhiệm vụ tăng nhưng nhân lực ở cơ sở còn hạn chế, nhất là cán bộ chuyên sâu về đất đai, bồi thường, xây dựng, quy hoạch. Vì vậy, các địa phương phải hỗ trợ, phối hợp để cùng gánh vác nhiệm vụ chung. Với vai trò là Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo GPMB các dự án trọng điểm KKT Vũng Áng vừa là Bí thư Thị ủy cũ, tôi đã chủ trì kết nối các xã, phường cùng trao đổi, phối hợp tháo gỡ những điểm nghẽn liên quan đến nhiều xã, phường. Các cuộc đối thoại với người dân về GPMB, di dời tái định cư liên quan đến các dự án của Tập đoàn Vingroup tại phường Vũng Áng, tôi đều tham gia. Không thể vì địa giới hành chính mới mà mỗi nơi chỉ lo phần việc của mình, bởi sự phát triển của cả KKT Vũng Áng là câu chuyện chung”.
TIẾN ĐỘ DỰ ÁN TẠO SỨC ÉP TỪNG NGÀY, NHƯNG QUYỀN LỢI CHÍNH ĐÁNG CỦA NGƯỜI DÂN VẪN PHẢI ĐƯỢC LÀM RÕ.
Áp lực công việc thường trực hằng ngày đối với những cán bộ được phân công về các xã, phường. Ông Nguyễn Vũ Tuấn - nguyên Chủ tịch Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thị xã Kỳ Anh, nay tiếp tục phụ trách công việc này tại phường Sông Trí cho biết, có dự án đã hoàn thành phần lớn khối lượng nhưng phần việc còn lại thường là phần khó nhất. “Như tại Dự án đường dây 500 kV Vũng Áng - rẽ Hà Tĩnh - Đà Nẵng mạch 3, 4 qua phường Sông Trí, nhiều cuộc đối thoại đã được tổ chức. Một số hộ đề nghị bồi thường toàn bộ đất ở và công trình do tài sản nằm giữa 2 tuyến đường dây 500kV; một số hộ chưa thống nhất kiểm đếm. Mỗi trường hợp lại có nguồn gốc đất, tài sản và vướng mắc khác nhau, không thể áp một cách xử lý cho tất cả. Cán bộ phải tiếp tục rà soát nguồn gốc đất, công trình, phối hợp với chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ, bản đồ các vị trí còn lại để kiểm kê, lập, phê duyệt phương án bồi thường và chi trả. Tiến độ dự án tạo sức ép từng ngày, nhưng quyền lợi chính đáng của người dân vẫn phải được làm rõ” - ông Tuấn chia sẻ.
Gần 20 hồ sơ đất đai mỗi ngày là nhịp công việc của ông Nguyễn Tiến Đậu - chuyên viên Phòng NN&MT phường Vũng Áng. Trước sắp xếp, ông phụ trách địa chính tại phường Kỳ Thịnh; nay địa bàn rộng hơn, đầu việc dồn trực tiếp về cơ sở nhiều hơn. Cùng với xử lý hồ sơ, ông còn tham gia GPMB tại địa bàn đang thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 13 dự án, phần lớn là dự án trọng điểm của tỉnh. Những hồ sơ chưa xong trong giờ hành chính được ông tiếp tục rà soát vào buổi tối hoặc cuối tuần. Ông Nguyễn Tiến Đậu bày tỏ: “Yêu cầu công việc đòi hỏi cán bộ chuyên môn không chỉ xử lý khối lượng công việc lớn hơn mà còn phải chủ động hơn trong từng việc. Mỗi hồ sơ, mỗi vướng mắc đều liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân và tiến độ dự án, nên không thể làm qua loa hay chờ đợi. Áp lực có lớn, nhưng điều quan trọng là phải tìm cách giải quyết công việc”.
Ở những đại công trường, giữ tiến độ luôn đi cùng giữ vững ANTT. Gần 10 năm công tác tại xã Kỳ Lợi (cũ), nay thuộc phường Sông Trí, Đại úy Lê Thái Bảo đã quen với những vấn đề phát sinh quanh dự án, GPMB và ANTT. Sau sắp xếp, anh nhận nhiệm vụ tại phường Vũng Áng - địa bàn tập trung nhiều dự án trọng điểm của tỉnh. Công việc mới tiếp tục đặt người cán bộ công an trước yêu cầu phải nắm địa bàn từ sớm, xử lý vụ việc ngay từ cơ sở.
Đại úy Lê Thái Bảo cho biết: “Địa bàn có nhiều dự án lớn và cả những dự án có yếu tố nước ngoài nên yêu cầu đặt ra là phải nắm chắc tình hình từ sớm, từ cơ sở; trong khi đó lực lượng bố trí tại địa bàn sau sắp xếp đơn vị hành chính số đông còn trẻ, đòi hỏi sự dẫn dắt, đào tạo trong chính đơn vị. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, chúng tôi thường xuyên phối hợp với các cơ quan chuyên môn, Ban Quản lý KKT tỉnh, chủ đầu tư và chính quyền địa phương để tuyên truyền, đối thoại, tham gia giải quyết những vấn đề liên quan đến bồi thường, GPMB, bảo vệ thi công và xử lý các vụ việc phát sinh. Nhiều vụ việc phức tạp được giải quyết ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng”.
* 10/33 DỰ ÁN TẠI KHU KINH TẾ VŨNG ÁNG ĐÃ HOÀN THÀNH GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG.
* 9 DỰ ÁN ĐÃ BÀN GIAO MỘT PHẦN MẶT BẰNG ĐỂ NHÀ ĐẦU TƯ, CHỦ ĐẦU TƯ TRIỂN KHAI THI CÔNG.
Đến nay, 10/33 dự án tại KKT Vũng Áng đã hoàn thành GPMB; 9 dự án đã bàn giao một phần mặt bằng để nhà đầu tư, chủ đầu tư triển khai thi công. Kết quả ấy ghi dấu nỗ lực của hệ thống chính trị các địa phương trong một giai đoạn đặc biệt: bộ máy vừa sắp xếp lại, trong khi những nhiệm vụ lớn ở vùng kinh tế trọng điểm không thể chậm nhịp.
Định hướng đến năm 2050, KKT Vũng Áng không chỉ phát triển công nghiệp, cảng biển, logistics mà còn mở rộng các không gian đô thị, dịch vụ, du lịch và những khu chức năng khác. Điều đó đặt mỗi địa phương trước một câu hỏi: mình sẽ đứng ở đâu và đóng góp gì trong cấu trúc phát triển của vùng động lực?
Phường Hải Ninh mới được hình thành từ 3 vùng đất với 3 lớp lợi thế khác nhau: Kỳ Ninh có du lịch biển, văn hóa tâm linh; Kỳ Hà, Kỳ Hải có thế mạnh nuôi trồng, khai thác thủy sản và dịch vụ hậu cần nghề cá. Bài toán sau sắp xếp không chỉ là hợp nhất địa giới, mà quan trọng hơn là kết nối những lợi thế ấy trong một không gian phát triển chung. Ngay khi nhận nhiệm vụ Chủ tịch UBND phường, ông Trần Bá Toàn (nguyên Bí thư Đảng ủy xã Kỳ Hải) cùng tập thể lãnh đạo địa phương đã trăn trở tìm hướng kết nối thế mạnh của từng vùng, xác lập những mũi phát triển phù hợp cho địa bàn mới.
“Hải Ninh xác định tạo đột phá từ du lịch biển, nuôi trồng, khai thác thủy sản và dịch vụ hậu cần nghề cá. Từ định hướng đó, phường đẩy nhanh xây dựng hạ tầng đô thị, chỉnh trang, nâng cấp các tuyến giao thông và khu dân cư; tập trung thu hút đầu tư vào dịch vụ cảng biển, du lịch biển, du lịch văn hóa tâm linh; hình thành các cụm dịch vụ - thương mại hiện đại” - ông Trần Bá Toàn chia sẻ.
MỖI CÁCH LÀM MỚI HÔM NAY SẼ MỞ THÊM MỘT CƠ HỘI ĐỂ ĐÁNH THỨC MẠNH MẼ TIỀM NĂNG, ĐƯA CÁC SẢN PHẨM CỦA ĐỊA PHƯƠNG VƯƠN XA HƠN.
Trong những tháng đầu năm 2026, Hải Ninh đã đón hơn 23,7 vạn lượt khách về tắm biển, trải nghiệm các dịch vụ và tham quan, dâng hương các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn; sản lượng khai thác hải sản tăng 159% so với cùng kỳ; nhiều khu vực nuôi trồng thủy sản tập trung được hình thành; phường có 8 sản phẩm OCOP từ 3-5 sao. Ông Phạm Danh Hiệp - Phó Chủ tịch UBND phường Hải Ninh cho hay: “Chúng tôi mong muốn mỗi cách làm mới hôm nay sẽ mở thêm một cơ hội để đánh thức mạnh mẽ tiềm năng, đưa các sản phẩm của địa phương vươn xa hơn”.
Ở xã Kỳ Hoa, câu hỏi “địa phương có thể cung cấp gì cho KKT Vũng Áng?” đang kéo một vùng nông nghiệp phụ cận vào nhịp phát triển chung. Từ Chủ tịch Hội Nông dân thị xã Kỳ Anh (cũ), ông Dương Tri được phân công giữ chức Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Hoa, phụ trách kinh tế. Kinh nghiệm gắn bó với nông nghiệp giờ được đặt trước một bài toán lớn hơn: tổ chức lại sản xuất để khai thác lợi thế của vùng đất giàu tiềm năng. Với sự dẫn dắt của Phó Chủ tịch UBND xã, địa phương tiến hành rà soát quỹ đất, triển khai các vùng sản xuất tập trung, phát triển các sản phẩm hàng hóa.
Để người dân mạnh dạn mở rộng vùng trồng dứa tập trung lên gần 90 ha, hình thành các vùng rau - củ - quả sạch từ 10-30 ha, cán bộ địa phương phải cùng người dân tính hiệu quả và tìm thị trường. “Trước đây, người dân chủ yếu sản xuất nhỏ lẻ nên khi chuyển sang mô hình tập trung, điều băn khoăn nhất là đầu ra. Chính quyền phải vừa định hướng sản xuất, vừa kết nối thị trường. Kỳ Hoa phải xác định rõ mình có thể cung cấp gì cho KKT Vũng Áng, từ đó tổ chức lại sản xuất theo hướng hàng hóa” - ông Tri nói.
NHIỀU PHẦN VIỆC PHẢI CHẤP NHẬN LÀM LÂU HƠN ĐỂ ANH EM CÁN BỘ DẦN NẮM BẮT; ĐÓ CŨNG LÀ CÁCH ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG HỮU HIỆU NHẤT.
Tuy nhiên, khó khăn khi Kỳ Hoa không có nhiều cán bộ chuyên môn về kinh tế, trong khi yêu cầu đặt ra là phát triển nông nghiệp công nghệ cao, quy mô lớn. Ông Dương Tri chia sẻ: “Chúng tôi phải vừa làm, vừa học, tích lũy kinh nghiệm trên từng mô hình. Nhiều phần việc phải chấp nhận làm lâu hơn để anh em cán bộ dần nắm bắt; đó cũng là cách đào tạo, bồi dưỡng hữu hiệu nhất”.
Công nghiệp, cảng biển, logistics tăng tốc cũng kéo theo nhu cầu về một không gian đô thị tương xứng với quy mô dân cư, TM-DV và chất lượng sống. Yêu cầu phát triển ấy đang đi vào từng khu dân cư, đặt cán bộ cơ sở trước những phần việc mới. Tại TDP Kỳ Hưng, ông Lê Văn Trọng từng giữ chức Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Huyện ủy Kỳ Anh (cũ), dù đã có dự định nghỉ ngơi, nhưng trước thực tế địa bàn cần cán bộ có đủ năng lực gánh vác công việc chung, ông nhận nhiệm vụ Bí thư Chi bộ TDP.
CHUẨN BỊ TÂM THẾ, TẠO ĐỒNG THUẬN TRONG NHÂN DÂN ĐỂ SẴN SÀNG CHO GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG KHI CÁC DỰ ÁN THƯƠNG MẠI - DỊCH VỤ LỚN ĐƯỢC TRIỂN KHAI.
TDP Kỳ Hưng có hơn 580 hộ, gần 2.200 nhân khẩu trên diện tích gần 400 ha, là địa bàn trung tâm của hoạt động TM-DV phường Sông Trí. Quy mô địa bàn lớn cũng đòi hỏi sự chuyển biến trong tư duy của người dân để tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển đô thị. Ông Trọng cho hay: “Muốn cụ thể hóa định hướng xây dựng phường Sông Trí trở thành trung tâm đô thị khu vực phía Nam vào cuộc sống, cần đổi mới cách lãnh đạo, vận động Nhân dân; phát huy lợi thế quỹ đất, vị trí để xây dựng khu dân cư đô thị mẫu, phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập. Quan trọng hơn là chuẩn bị tâm thế, tạo đồng thuận trong Nhân dân để sẵn sàng cho GPMB khi các dự án TM-DV lớn được triển khai. Trong quá trình đó, Chi bộ TDP Kỳ Hưng với 69 đảng viên, phải thực sự là hạt nhân lãnh đạo, đi đầu trong thực hiện mọi nhiệm vụ”.
Vùng kinh tế động lực càng tăng tốc, yêu cầu đặt lên bộ máy và đội ngũ cán bộ càng lớn. Từ mặt bằng cho những đại công trường đến vùng sản xuất, không gian đô thị, dịch vụ mới, mỗi phần việc đều đòi hỏi năng lực quản trị và tổ chức thực hiện phải được nâng lên tương ứng. Những “điểm nghẽn” được tháo gỡ hôm nay không chỉ mở đường cho những công trình, dự án, những hướng đi mới mà còn mở ra một quá trình rèn luyện, trưởng thành của đội ngũ cán bộ để từ gánh vác công việc hôm nay, đủ bản lĩnh và năng lực đảm đương những nhiệm vụ lớn hơn ngày mai.
BÀI, ẢNH: KIỀU MINH - ANH THÙY - TIẾN DŨNG - PHÚC QUANG
THIẾT KẾ: HUY TÙNG
(còn nữa)
Cán bộ cơ sở ở Hà Tĩnh sau sắp xếp (bài 1): Địa bàn rộng hơn, lòng dân gần hơn