Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Với gần 200 bức ảnh, sách “An Tĩnh xưa” cho biết diện mạo của xứ Nghệ (Nghệ An - Hà Tĩnh) khoảng 100 năm trước.

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

An Tĩnh xưa được giáo sư sử học Hippolyte Le Breton soạn thảo trong thời gian giảng dạy và làm hiệu trưởng ở trường Quốc học Vinh (Collège de Vinh, 1924-1928). Tác phẩm là thành quả xứng đáng từ những lớp tham quan dã ngoại được tổ chức thường xuyên, kết hợp với sự giúp đỡ của nhiều đồng nghiệp, học trò, đặc biệt là nỗ lực nghiên cứu, tìm hiểu, tổng hợp, phân tích tư liệu của ông.

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Cuốn sách là một công trình có giá trị về An Tĩnh (Nghệ An - Hà Tĩnh), với độ dày 372 trang, kèm theo gần 200 bức ảnh, trong đó có một số chụp bằng máy bay. Tác giả được đào tạo ở Pháp, có phương pháp làm việc tốt, lại có phương tiện hiện đại như máy chụp ảnh, có máy bay giúp sức, có địa đồ chính xác, có các ngành khoa học khác hỗ trợ như: địa chất, địa động học, địa lý khảo cổ... nên cuốn sách này của ông có tính khoa học cao.

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Thành Bến Thủy được chụp từ trên không. Theo Le Breton, trên đồi ở cảng Bến Thủy vẫn còn lại vết tích một cái thành. Người ta đã xác định được nơi có những công sự, sở chỉ huy và cả vết tích các đồn lũy. Đồn Bến Thủy có niên đại thế kỷ I. Đồn này chống lại quân Chăm vượt sông Lam. Thành Bến Thủy được củng cố mạnh mẽ dưới triều Trần trước sự xâm lấn của người Chăm vào thế kỷ XIV.

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Thành Vinh đầu thế kỷ 20. Trong sách, Le Breton viết: “Thành mới đầu xây bằng đất, đời Minh Mạng mới xây bằng gạch, hoàn tất vào năm 1832. Thành Vinh hình lục giác, vì thế dân ở đây gọi là Rùa. Chu vi 620 trượng (1 trượng = 10 thước = 4,2 m), cao 1 trượng. Trên thành có xây bức tường lùi vào trong cao 2,50 thước. Lúc đầu thành hào sâu 8 thước, nhưng đã bị lấp cạn và người ta trồng lúa ở đó".

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Đền Thiên Vương Hồng Lĩnh Sơn. Khối quần sơn kỳ vĩ nằm trên hữu ngạn sông Lam. Phần sườn phía Bắc thuộc huyện Nghi Xuân, sườn phía Nam thuộc Can Lộc. Trên Hồng Lĩnh Sơn có đền Thiên Vương có niên đại từ đời Minh. Đền này bị cháy một phần vào năm Ất Dậu (1885), tổng đốc An Tĩnh là Đào Tấn đã cho trùng tu vào năm Thành Thái thứ 13 (1901).

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Cửa Lò. Trong cuốn sách, Le Breton cho biết đầu thế kỷ XV, chưa có Cửa Lò. Ngọn núi nằm giữa quan lộ và Cửa Lò xưa kia là một hòn đảo. Hai nhánh sông Cấm bao quanh hòn đảo, bắt đầu từ cái làng gọi là Đò Cấm, gần nhà ga cùng tên. Nhánh phía bắc vẫn giữ nguyên, nhánh phía nam tạo thành cửa Xá - một cửa sông - nhưng ngày nay đã hoàn toàn bị lấp. Nguyễn Xí được phong đất dọc bờ biển từ Cửa Lò đến Cửa Hội… Trong các bãi bồi ấy có Bàu Ó mà dư địa chí gọi là “Hồ nước biển”. Dọc bờ Bàu Ó, Nguyễn Xí đã cho xây dựng một làng cùng tên. Trên các bãi bồi khác ông cũng cho lập thêm nhiều làng.

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Đền thờ người sáng lập ra họ Nguyễn - Tiên Điền. Trong sách Le Breton viết: “Gia phả họ Nguyễn - Tiên Điền cho chúng ta biết người sáng lập ra thế tộc này là Nguyễn Thuyến, Thư quận công, sống vào thế kỷ XVI. Vì có công phục vụ các triều Lê mà được ban cho thái ấp Tiên Điền".

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Đền thờ Nguyễn Du. Trong cuốn sách, Le Breton viết: “Đền thờ Nguyễn Du, nhà thơ bất tử, là đền thờ khiêm tốn nhất của đại tộc này. Đền được xây vào năm 1823 vào dịp cất táng hài cốt của nhà thơ”. Tác giả sách cũng cho biết bức ảnh này được thực hiện vào ngày 23/3/1928, với sự tham dự của học sinh trường Quốc học Vinh. Le Breton đứng ở chính giữa, đứng cạnh ông bên phải là chi trưởng chi của Nguyễn Du, bên trái là chi trưởng chi của Xuân Quận Công.

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Võ Miếu. Trong sách Le Breton cho biết “Võ Miếu thờ Quan Công - thần chiến tranh có niên đại năm Minh Mệnh thứ 18 (1839)”.

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Ảnh chụp từ Hồng Lĩnh Sơn: Sông Lam và tầng đất ở Sa Nam; đằng sau về phía đông, làng Xuân Hồ và dãy núi Hữu Biệt.

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Đèo Ngang. Le Breton cho biết do yếu tố địa động mà ngọn núi cao nhất đã án ngữ hoàn toàn phía nam Kỳ Anh. Dãy núi ngang ấy liên tục chạy tận ra biển, chỉ chừa lại một con đường độc đạo: đèo Ngang. Trên đỉnh đèo có bức tường chắn, chỉ có một cửa đi lại. Vì công trình này mà người ta thường gọi dãy Hoành Sơn là Cổng An Nam.

Cảnh vật, con người Nghệ An - Hà Tĩnh 100 năm trước qua ảnh

Chơi cờ người ở Hoành Sơn. Le Breton cho biết một bên 16 cậu con trai, một bên 16 cô con gái làm những quân cờ. Mỗi bên đối thủ có 1 tướng, 2 sĩ 2 tượng 2 xe, 2 pháo, 2 mã và 5 tốt. Các cậu con trai chít khăn lụa đỏ, các cô gái chít khăn màu xanh lục.

Theo Zing

Đọc thêm

Podcast truyện ngắn: Thử thách sau cùng

Podcast truyện ngắn: Thử thách sau cùng

Hạnh phúc gia đình không chỉ được vun đắp bằng tình yêu thương mà còn bởi sự thấu hiểu, sẻ chia. Những thử thách trong cuộc sống giúp ta thêm bao dung, thấu hiểu nhau hơn.
Vinh danh điện ảnh châu Á và Việt Nam

Vinh danh điện ảnh châu Á và Việt Nam

Liên hoan phim châu Á-Đà Nẵng là dịp vinh danh những tác phẩm điện ảnh châu Á và Việt Nam, đồng thời cũng tạo những cơ hội kết nối điện ảnh Việt Nam ra thế giới. Liên hoan phim chính thức khai mạc ngày 28/6 với rất nhiều hoạt động sôi nổi dành cho khán giả và giới chuyên môn. 
Podcast truyện ngắn: Ngôi nhà hoa giấy

Podcast truyện ngắn: Ngôi nhà hoa giấy

Qua hình ảnh hoa giấy mỏng manh mà kiên cường, tác giả Linh Châu muốn nhắn nhủ: vẻ đẹp đích thực không nằm ở sự hào nhoáng bên ngoài mà ở sức sống và tình cảm chân thành bên trong.
Podcast tản văn: Ngọn gió ngoan

Podcast tản văn: Ngọn gió ngoan

Tản văn "Ngọn gió ngoan" của Linh Đan là lát cắt tuổi thơ trong trẻo, nơi ngọn gió mùa hạ miền Trung hiện lên như người bạn nhỏ tốt bụng, đong đầy tình yêu thương gia đình ấm áp.
Một góc quê xưa giữa đời sống hôm nay

Một góc quê xưa giữa đời sống hôm nay

Từ những hiện vật quen thuộc và ngôi nhà tranh mộc mạc, không gian văn hóa do anh Hoàng Tùng (xã Yên Hòa, Hà Tĩnh) xây dựng đã trở thành nơi lưu giữ ký ức làng quê, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống đến thế hệ trẻ.
Podcast truyện ngắn: Những tấm lòng nhân ái

Podcast truyện ngắn: Những tấm lòng nhân ái

Truyện ngắn "Những tấm lòng nhân ái" của tác giả Ngọc Thị Lan Thái là một câu chuyện trong trẻo, mang đến bài học sâu sắc về lòng dũng cảm, sự sẻ chia và một tình bạn cao đẹp.
Báo Pháp ca ngợi Việt Nam là "viên ngọc" của Đông Nam Á

Báo Pháp ca ngợi Việt Nam là "viên ngọc" của Đông Nam Á

Từ những con phố tấp nập xe máy ở Hà Nội, những dãy núi đá vôi hùng vĩ của vịnh Hạ Long đến nét trầm mặc của cố đô Huế và những món ăn đường phố đậm đà hương vị, Việt Nam đang ngày càng khẳng định vị thế là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất châu Á trong mắt du khách quốc tế.
Những bàn cờ tướng nối nhịp tình quê

Những bàn cờ tướng nối nhịp tình quê

Giữa nhịp sống hiện đại, những bàn cờ tướng vẫn hiện diện ở nhiều vùng quê Hà Tĩnh. Không chỉ là môn thể thao trí tuệ, cờ tướng còn là nét đẹp văn hóa gắn kết cộng đồng.
5 khách sạn tốt nhất Việt Nam 2026

5 khách sạn tốt nhất Việt Nam 2026

Tạp chí Travel & Leisure hôm 18/6 công bố danh sách các khách sạn tốt nhất Việt Nam tại 5 hạng mục chính, dựa trên đánh giá của các chuyên gia và du khách quốc tế.
Podcast truyện ngắn: Trên đồi cỏ bạc

Podcast truyện ngắn: Trên đồi cỏ bạc

Trong cuộc sống, con người đừng bao giờ đánh mất niềm tin ngay cả khi rơi vào những hoàn cảnh tồi tệ nhất. Bởi niềm tin chính là điểm tựa giúp ta hướng tới những điều tốt đẹp hơn.
Podcast truyện ngắn: Kỷ vật của ngoại

Podcast truyện ngắn: Kỷ vật của ngoại

Có những ký ức không nằm trong những tấm ảnh cũ hay những trang nhật ký đã úa màu mà hiện diện lặng lẽ giữa cuộc sống thường ngày, gợi nhắc bao yêu thương đong đầy...
Podcast tản văn: Mùa gió Lào

Podcast tản văn: Mùa gió Lào

Với người Hà Tĩnh, mùa hạ thường gắn liền với gió Lào như một phần ký ức không thể tách rời của biết bao thế hệ lớn lên trên mảnh đất đầy nắng gió mà nghĩa tình...
“Giữ lửa” nghề đan lát ở Thạch Hà

“Giữ lửa” nghề đan lát ở Thạch Hà

Từ tre, mây tự nhiên, người dân thôn Nam Giang, xã Thạch Hà (Hà Tĩnh) đã khéo léo đan nên những chiếc thúng, dần, sàng, rổ, nơm… phục vụ sinh hoạt hằng ngày, đồng thời góp phần gìn giữ và phát huy nghề truyền thống của quê hương.
Podcast truyện ngắn: Tiếng ve trong chiếc hộp

Podcast truyện ngắn: Tiếng ve trong chiếc hộp

Hè về là mùa của những niềm vui, những cuộc gặp gỡ và ký ức tuổi thơ trong trẻo. Truyện ngắn “Tiếng ve trong chiếc hộp” sẽ đưa các em trở về với những ngày hè đầy cảm xúc.
Podcast truyện ngắn: Trở lại mùa phượng đỏ

Podcast truyện ngắn: Trở lại mùa phượng đỏ

"Trở lại mùa phượng đỏ" là chuyến tàu ngược dòng ký ức, đưa ta về sân trường đầy nắng gió, nơi ước mơ tuổi trẻ từng dang dở và lời hẹn ước bắt đầu lại sau những năm tháng ly hương.
Podcast tản văn: Mùa hạ chín

Podcast tản văn: Mùa hạ chín

Tản văn "Mùa hạ chín" chạm vào ngăn kéo ký ức đã phủ bụi thời gian, gợi nhắc những năm tháng thanh xuân đầy mộng mơ và những kỷ niệm sâu sắc từ cái nắng của mảnh đất Hà Tĩnh.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!