Bộ Y tế đang lấy ý kiến về dự thảo nghị định sửa đổi quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với người thuộc diện bảo trợ xã hội.
Tăng mức trợ cấp để phù hợp đời sống thực tế
Theo dự thảo, mức chuẩn trợ giúp xã hội sẽ được điều chỉnh từ mức hiện hành lên 600.000 đồng/tháng. Đây là mức làm căn cứ để xác định các khoản trợ cấp xã hội đối với người thuộc diện bảo trợ xã hội.
So với quy định hiện hành, mức chuẩn này được đề xuất tăng khoảng 20%, nhằm phù hợp với tình hình giá cả và đời sống của người dân. Theo Bộ Y tế, mức tăng này được tính toán trên cơ sở dự kiến điều chỉnh lương cơ sở (tăng 8%) và 12% bù đắp chỉ số biến động giá tiêu dùng (CPI) giai đoạn 2024-2026
Việc điều chỉnh cũng nhằm khắc phục thực tế mức trợ cấp hiện hành còn thấp so với nhu cầu tối thiểu của người dân. Theo đánh giá, mức chuẩn trợ giúp xã hội trước đây chỉ tương đương một phần nhỏ so với chuẩn nghèo, trong khi giá hàng hóa, dịch vụ thiết yếu liên tục tăng.
Dự thảo vẫn giữ nguyên tắc: căn cứ khả năng ngân sách và điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét điều chỉnh mức chuẩn trợ giúp xã hội để bảo đảm tương quan với các chính sách khác.
Bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội trong hệ thống an sinh
Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo bổ sung quy định về trợ cấp hưu trí xã hội. Theo đó, người thuộc diện quy định tại Nghị định hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội về trợ cấp hưu trí xã hội sẽ được hưởng mức 600.000 đồng/tháng.
Trường hợp một người đồng thời thuộc diện hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội thì được hưởng mức cao hơn. Quy định này nhằm tránh trùng lặp chính sách và bảo đảm quyền lợi cho người thụ hưởng.
Dự thảo cũng điều chỉnh lại một số nhóm đối tượng người cao tuổi đang hưởng trợ cấp xã hội để chuyển sang diện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định mới, qua đó phân định rõ hơn các chính sách trong hệ thống an sinh.
Bên cạnh đó, điều kiện hưởng trợ cấp đối với người cao tuổi được sửa đổi theo hướng xem xét cả khả năng thực tế của người có nghĩa vụ phụng dưỡng, thay vì chỉ căn cứ vào yếu tố có hay không có người phụng dưỡng.
Đơn giản hóa thủ tục, tăng phân cấp cho cấp xã
Dự thảo Nghị định cũng sửa đổi quy trình, thủ tục thực hiện trợ cấp xã hội theo hướng đơn giản hóa và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp được rút gọn, sử dụng các mẫu tờ khai thống nhất.
Người dân có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hoặc trên môi trường mạng đến UBND cấp xã nơi cư trú. Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ xem xét, xác thực thông tin và quyết định việc hưởng trợ cấp.
Thẩm quyền giải quyết được chuyển mạnh về cấp xã, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025. Theo đó, cấp xã sẽ trực tiếp thực hiện các khâu tiếp nhận, xét duyệt và chi trả trợ cấp, thay vì phải qua nhiều cấp như trước.
Dự thảo cũng bổ sung các quy định về dừng hưởng, điều chỉnh mức hưởng hoặc chuyển nơi nhận trợ cấp khi người thụ hưởng thay đổi điều kiện, bảo đảm việc thực hiện chính sách thống nhất, kịp thời.
Theo báo cáo đánh giá, hiện cả nước có khoảng 4,7 triệu người đang hưởng các chính sách trợ giúp xã hội, với tổng kinh phí khoảng 45.000 tỷ đồng mỗi năm. Việc sửa đổi Nghị định nhằm hoàn thiện hệ thống chính sách, bảo đảm phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu cải cách thủ tục hành chính trong giai đoạn mới.