Chiều 4/8, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh tham gia thảo luận tại Tổ số 9 cùng Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu và Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ về 2 dự án luật: Luật Dầu khí (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; đồng thời, thảo luận dự thảo nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Tham dự buổi thảo luận có các đồng chí: Nguyễn Duy Ngọc - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương (Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ); Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh).
Đồng chí Đỗ Thanh Bình - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Cần Thơ, Trưởng đoàn ĐBQH TP Cần Thơ chủ trì phiên thảo luận
Đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh cùng các ĐBQH: Hà Tĩnh, Lai Châu, TP Cần Thơ tham gia thảo luận.
Nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trong hoạt động dầu khí
Nhấn mạnh sự cần thiết sửa đổi dự án Luật Dầu khí, đại biểu cho rằng, các quy định mới nhằm tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý trong hoạt động dầu khí, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế kinh tế biển và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định liên quan đến hoạt động thu giữ, xử lý, vận chuyển, bơm ép và lưu trữ CO₂; phát triển công trình năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí; hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền và giao quyền cho cơ quan quản lý nhà nước cũng như Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam theo hướng bảo đảm rõ trách nhiệm, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Đồng thời, hoàn thiện các quy định về cơ chế ưu đãi đầu tư, hợp đồng dầu khí, xử lý chi phí và các chính sách khai thác tận thu nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên, tăng sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia.
Một số ý kiến khẳng định, cần hoàn thiện các quy định liên quan đến quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng dầu khí theo hướng quy định rõ căn cứ áp dụng, trình tự, thủ tục thực hiện, trách nhiệm bồi thường thiệt hại cũng như việc xử lý tài sản, chi phí, dữ liệu và các nghĩa vụ về an toàn, môi trường, thu dọn công trình. Bên cạnh đó, cần bổ sung quy định về nguyên tắc xác định thời hiệu yêu cầu giải quyết tranh chấp, làm rõ pháp luật áp dụng để hạn chế nguy cơ phát sinh xung đột pháp lý, tạo cơ sở cho các bên chủ động quản trị rủi ro, bảo đảm tính minh bạch, ổn định và nâng cao hiệu quả thực hiện các hợp đồng dầu khí.
Đại biểu Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) nhấn mạnh, ngành dầu khí và năng lượng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế, không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia mà còn gắn liền với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển.
Quá trình triển khai Luật Dầu khí năm 2022 đã bộc lộ một số bất cập trong bối cảnh xu hướng chuyển dịch năng lượng, sự phát triển của các dự án điện gió ngoài khơi và những biến động phức tạp của thị trường năng lượng thế giới. Vì vậy, việc sửa đổi luật nhằm hoàn thiện thể chế, tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, hoàn thiện cơ chế ưu đãi đầu tư, phát triển chuỗi giá trị năng lượng và xây dựng hành lang pháp lý đối với hoạt động thu giữ, lưu trữ CO₂; đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Bảo đảm tính minh bạch trong giải quyết trách nhiệm bồi thường của Nhà nước
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, ĐBQH cho rằng cần nghiên cứu, rà soát các trường hợp được miễn trách nhiệm hoàn trả; chuẩn hóa tiêu chí và cơ chế xác định lỗi trên nguyên tắc đánh giá, hậu kiểm độc lập nhằm bảo đảm tính khách quan, công bằng trong quá trình xem xét trách nhiệm.
Bổ sung cơ chế kiểm tra, giám sát và công khai kết quả giải quyết bồi thường nhằm nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm của cơ quan giải quyết bồi thường và người thực hiện nhiệm vụ; bổ sung quy định bao quát đầy đủ trách nhiệm bồi thường đối với các hành vi hành chính được thực hiện thông qua hệ thống tự động hóa hoặc thiết bị công nghệ do cơ quan nhà nước quản lý, vận hành.
Đại biểu đoàn Hà Tĩnh đề nghị xác định rõ phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, căn cứ xác định thiệt hại, cơ chế bồi thường đối với các tổn thất phát sinh và nguyên tắc xử lý trong trường hợp có sự khác nhau giữa Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước với các luật chuyên ngành. Bổ sung thành phần hồ sơ chứng minh chủ thể có quyền yêu cầu bồi thường để tạo thuận lợi cho việc xác minh, thụ lý hồ sơ; quy định cụ thể hơn các tiêu chí lựa chọn người giải quyết bồi thường nhằm bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật. Bên cạnh đó, tiếp tục nghiên cứu quy định về thẩm quyền của tòa án trong giải quyết vụ án dân sự liên quan đến trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, bảo đảm tính khách quan, độc lập; nhất là đối với những vụ việc phức tạp, nhạy cảm.
Khuyến khích cán bộ đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm
Tham gia thảo luận, các đại biểu Quốc hội khẳng định: dự thảo nghị quyết quy định về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tạo cơ sở pháp lý để xử lý vấn đề cấp bách phát sinh trong thực tiễn; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết các vụ việc, vụ án; đồng thời khuyến khích tinh thần đổi mới, sáng tạo; bảo vệ những cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Đại biểu đề nghị rà soát, làm rõ phạm vi điều chỉnh và nội hàm của từng lĩnh vực để bảo đảm tính minh bạch, tránh chồng chéo với các quy định của pháp luật chuyên ngành. Cần quán triệt đầy đủ nguyên tắc xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; phân định rõ trách nhiệm hình sự, hành chính và dân sự; trách nhiệm của pháp nhân và cá nhân; tách bạch giữa việc xem xét, xử lý trách nhiệm với việc tháo gỡ khó khăn, khắc phục hậu quả đối với các dự án, công trình.
Đại biểu Lê Thành Đông - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh cho rằng, phạm vi điều chỉnh của dự thảo còn tương đối hẹp so với quy định của pháp luật chuyên ngành và yêu cầu thực tiễn. Đại biểu viện dẫn: "Tại khoản 3 Điều 4 của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025, hoạt động khoa học, công nghệ bao gồm 9 nhóm; Điều 4 Luật Chuyển đổi số ban hành cuối năm 2025 có 12 nhóm chuyển đổi số hoạt động trong khi dự thảo mới tập trung vào nhóm hoạt động ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số".
Theo đại biểu, đây là hoạt động có quá trình xuyên suốt, bao gồm nghiên cứu, thử nghiệm, đánh giá và triển khai trong thực tiễn; mặt khác, nhiều công nghệ, đặc biệt là công nghệ lõi Việt Nam phải trực tiếp nghiên cứu để có sản phẩm ứng dụng. Vì vậy, đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục quan tâm rà soát, bảo đảm với tình hình thực tiễn và thống nhất với Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Luật Chuyển đổi số và các quy định liên quan; nghiên cứu mở rộng phạm vi điều chỉnh theo hướng bao quát đầy đủ các hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ.
