Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội, sáng 5/8, Đoàn ĐBQH Hà Tĩnh tham gia thảo luận tại Tổ 9 cùng các đoàn Lai Châu, TP Cần Thơ về 3 dự án luật: Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Đồng chí Đỗ Thanh Bình - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH TP Cần Thơ chủ trì phiên thảo luận.
Đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh cùng ĐBQH các đoàn Hà Tĩnh, Lai Châu, TP Cần Thơ tham gia phiên thảo luận.
Bảo đảm nguồn lực, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác hòa giải ở cơ sở
Tham gia thảo luận về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), đại biểu Quốc hội đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về nguồn lực và cơ chế bảo đảm cho hoạt động hòa giải ở cơ sở.
Đại biểu cho rằng, cần giữ quy định ngân sách trung ương hỗ trợ các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách để thực hiện công tác hòa giải theo luật hiện hành; đồng thời xây dựng cơ chế quản lý, sử dụng nguồn kinh phí huy động xã hội hóa theo hướng công khai, minh bạch và hiệu quả. Quan tâm ban hành chính sách thù lao phù hợp đối với hòa giải viên và người tham gia tư vấn, hỗ trợ hòa giải viên nhằm khuyến khích, nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải ở cơ sở.
Một số ý kiến cũng đề nghị làm rõ cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền tiếp nhận kiến nghị, đề xuất liên quan đến hoạt động hòa giải. Bên cạnh đó, quan tâm đầu tư, phát triển hạ tầng kỹ thuật số phục vụ hoạt động hòa giải, tạo cơ sở triển khai hòa giải trực tuyến, biểu quyết trực tuyến, tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân, quản lý, lưu trữ hồ sơ điện tử và quy định rõ giá trị pháp lý của kết quả hòa giải được thực hiện trên môi trường số.
Đại biểu Nguyễn Thành Đồng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Hà Tĩnh và các đại biểu đoàn Hà Tĩnh đề nghị nghiên cứu quy định theo hướng thực hiện bầu hòa giải viên và bầu tổ trưởng tổ hòa giải trong cùng một hội nghị, lập một bộ hồ sơ chung để trình chủ tịch UBND cấp xã xem xét, công nhận; qua đó giảm bớt thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian kiện toàn tổ hòa giải. Ngoài ra, quy định cụ thể hơn các nhóm vụ việc thuộc phạm vi hòa giải và không thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở; quy định về quyền hoặc nghĩa vụ của hòa giải viên trong việc đề nghị UBND cấp xã hỗ trợ bố trí người phiên dịch khi phát sinh các trường hợp theo quy định tại Điều 25 của dự thảo luật.
Đại biểu cho rằng, cần giải thích một số khái niệm, làm rõ giá trị pháp lý của biên bản hòa giải ở cơ sở; quy định chặt chẽ hơn về điều kiện, phạm vi và thời hạn áp dụng cơ chế chỉ định hòa giải viên theo hướng chỉ áp dụng trong trường hợp thật sự cần thiết. Rà soát, thống nhất các quy định liên quan đến việc xử lý tình huống có nguy cơ xảy ra bạo lực trong quá trình hòa giải, xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể...
Hoàn thiện hành lang pháp lý, thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động xuất bản
Các đại biểu Quốc hội khẳng định: dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức và hoạt động xuất bản; hoàn thiện hành lang pháp lý, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, hội nhập quốc tế.
Các ý kiến đề nghị rà soát kỹ lưỡng các quy định của pháp luật về quản lý, cung cấp và sử dụng thông tin trên môi trường mạng, báo chí, giao dịch điện tử, an ninh mạng, sở hữu trí tuệ và các quy định liên quan nhằm bảo đảm không phát sinh mâu thuẫn, chồng chéo. Tăng cường hiệu quả quản lý đối với các nền tảng phát hành và nền tảng trung gian phát hành xuất bản phẩm xuyên biên giới cung cấp dịch vụ tại thị trường Việt Nam.
Bên cạnh đó, cần hoàn thiện các quy định liên quan đến mô hình tổ chức, cơ chế quản trị và phương thức hoạt động của cơ quan chủ lực quốc gia. Bổ sung các quy định về thu hồi hoặc gỡ bỏ xuất bản phẩm vi phạm pháp luật; nghiên cứu, đánh giá toàn diện thực tiễn hoạt động nhập khẩu xuất bản phẩm, quy mô thị trường và năng lực của hệ thống quản lý nhà nước để xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát phù hợp, bảo đảm tính chặt chẽ, minh bạch và hiệu quả.
Đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định khẳng định hoạt động xuất bản là “công cụ ngoại giao văn hóa quan trọng” theo tinh thần Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới; thống nhất quy định liên quan đến địa điểm kinh doanh thuộc chi nhánh trong hoạt động in, phát hành và nhập khẩu xuất bản phẩm.
Ngoài ra, cần quy định cụ thể hơn về các trường hợp tạm dừng hoạt động của nhà xuất bản; thời hạn hiệu lực của chứng chỉ hành nghề biên tập; cơ chế phối hợp trong quản lý triển lãm, hội chợ xuất bản phẩm có quy mô lớn hoặc có yếu tố nước ngoài; bổ sung quy định chuyển tiếp đối với các nhà xuất bản đang hoạt động nhưng không còn thuộc đối tượng được phép thành lập theo quy định mới nhằm bảo đảm sự ổn định, liên tục của hoạt động xuất bản trong giai đoạn chuyển đổi.
Tăng quản lý dữ liệu, bảo đảm quyền lợi người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài
Theo các đại biểu Quốc hội, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường lao động ngoài nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển đất nước sau khi người lao động trở về.
Các đại biểu đề nghị quy định cụ thể chủ thể thực hiện từng nhiệm vụ trong quy trình giải quyết hồ sơ, xác định rõ trách nhiệm giải trình của cơ quan, tổ chức và cá nhân có thẩm quyền ở từng khâu thẩm định, quyết định cấp giấy phép nhằm bảo đảm tính minh bạch, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho công tác kiểm tra, giám sát.
Bên cạnh đó, cần bổ sung nguyên tắc chung về trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước trong hoạt động hậu kiểm trên cơ sở dữ liệu, mức độ rủi ro, lịch sử chấp hành pháp luật của doanh nghiệp và thông tin phản ánh của người lao động; đồng thời giao Chính phủ quy định cụ thể các tiêu chí phân loại rủi ro, trình tự kiểm tra, thẩm quyền tạm dừng hoạt động và thời hạn xử lý đối với các hành vi vi phạm. Tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc bảo đảm an toàn, quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong suốt quá trình làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Đại biểu Trần Đình Gia - Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh đề nghị nghiên cứu quy định không cho người lao động tiếp tục đi làm việc ở nước ngoài nếu đã từng vi phạm hợp đồng hoặc bị nước sở tại trục xuất; cần xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông để quản lý toàn bộ quá trình làm việc của lao động Việt Nam ở nước ngoài.
Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm của Bộ Nội vụ, các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan trong việc cung cấp, cập nhật, kết nối và chia sẻ dữ liệu để khắc phục tình trạng phân tán thông tin; tạo điều kiện thuận lợi cho công tác thống kê, dự báo, hoạch định chính sách, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong suốt quá trình làm việc ở nước ngoài cũng như sau khi trở về nước.
