Trước năm 1945, xã Kỳ Hoa là một đơn vị hành chính của huyện Kỳ Anh, nay thuộc TX Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, gồm các thôn: Xuân Nam, Kỳ Ngụ, Ninh Mạ và Trại Cày thuộc làng Nhân Canh và một phần làng Nhân Lý trong Tổng Hà Trung. Dân số lúc đó có khoảng 136 hộ với 785 nhân khẩu. Sau năm 1945, Kỳ Hoa là một đơn vị hành chính của xã Trung Châu, huyện Kỳ Anh, đến tháng 11/1954 xã Trung Châu được chia tách thành 2 xã, Kỳ Châu và Kỳ Hoa.
Là vùng đất có nền văn hóa đặc sắc, giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, trải qua quá trình lịch sử, Nhân dân xã Kỳ Hoa luôn đoàn kết, gắn bó, cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất, kiên cường, anh dũng trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm, bảo vệ quê hương, đất nước.
Trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, chiến tranh biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc, với tinh thần “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, Đảng bộ xã Kỳ Hoa đã lãnh đạo, chỉ đạo và động viên Nhân dân địa phương đóng góp đầy đủ, kịp thời mọi yêu cầu về sức người, sức của cho tiền tuyến đánh thắng kẻ thù.
Toàn xã đã huy động 500 thanh niên lên đường nhập ngũ cùng hàng trăm thanh niên xung phong, dân quân hỏa tuyến phục vụ các chiến trường. Trong đó, có 91 người con đã anh dũng hi sinh, được công nhận là liệt sĩ; 83 gia đình liệt sĩ, trong đó có 8 gia đình có từ 2 liệt sĩ trở lên; có 5 mẹ được phong tặng Mẹ Việt Nam anh hùng; 93 thương binh, 19 bệnh binh... đã góp phần cùng cả nước hoàn thành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, đưa non sông thu về một mối...
Ông Nguyễn Văn Hùng - nguyên Chủ tịch xã Kỳ Hoa từ năm 1989-1994. Năm nay ông đã gần 80 tuổi nhưng những ký ức trong quá khứ vẫn còn nguyên vẹn, ông Hùng nhớ lại: “Đầu những năm 90 của thế kỷ XX, toàn xã có gần 60% người dân thuộc diện hộ nghèo, đói. Hạ tầng cơ sở nghèo nàn, lạc hậu, đời sống người dân chủ yếu sống dựa vào trồng trọt, chăn nuôi và khai thác rừng tự nhiên. Cả xã lúc đó chỉ được vài ba người ăn học đầy đủ. Đến nay, tôi và nhiều người của thế hệ đi trước đều thấy rõ sự đổi thay của Kỳ Hoa. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao; hạ tầng cơ sở khang trang, nông thôn thực sự đổi mới….”.
Những ngày này, hòa chung vào không khí hướng về kỷ niệm 79 năm Ngày Quốc khánh nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Đảng bộ, Nhân dân xã Kỳ Hoa náo nức chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 70 năm thành lập xã.
Dẫn chúng tôi đến khu dân cư kiểu mẫu ở Hoa Tiến, Hoa Sơn, Phó Chủ tịch xã Kỳ Hoa Nguyễn Văn Học chia sẻ: “Các thôn này là thôn vùng núi của xã Kỳ Hoa và thị xã Kỳ Anh. Trước đây, dân cư sống thưa thớt, đời sống người dân hết sức khó khăn, tách biệt với các thôn trung tâm của xã. Thu nhập chính của người dân chủ yếu dựa vào việc trồng trọt và khai thác rừng... Giờ đây, những cánh rừng trồng phủ màu xanh bạt ngàn, những khu vườn mẫu xanh tốt, điện, đường khang trang, đời sống người dân ngày một được nâng cao…".
Bà Đào Thị Huệ Bí thư Chi bộ kiêm Thôn trưởng thôn Hoa Tiến cho hay: “Nhờ sự đầu tư của Nhà nước, trong nhiều năm qua Hoa Tiến từ một thôn thuộc diện nghèo, lạc hậu nhất xã nay đã có sự đổi thay rõ rệt. Đến nay, tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn 1,8%; 80% gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hóa… Năm 2021, thôn Hoa Tiến đã đạt chuẩn khu dân cư NTM kiểu mẫu”.
Toàn xã Kỳ Hoa hiện có 6 thôn, 1.662 hộ với 5.860 nhân khẩu. Hạ tầng cơ sở được đầu tư đồng bộ, Trường Tiểu học và THCS Kỳ Hoa được đánh giá thẩm định đạt chuẩn mức độ I; Trường Mầm non Kỳ Hoa đạt chuẩn quốc gia mức độ II; hệ thống nhà văn hoá các thôn được đầu tư sửa chữa và nâng cấp khang trang, sạch đẹp; thu nhập bình quân đầu người đạt 51,8 triệu đồng/người/năm (được xếp vào top đầu của TX Kỳ Anh). Năm 2023, cả 6/6 thôn đều được công nhận danh hiệu thôn văn hoá; tỷ lệ nghèo đa chiều năm 2024 chỉ còn 1,76%.
Năm 2017, Kỳ Hoa đạt chuẩn NTM. Hiện tại, Kỳ Hoa được đánh giá đạt 19/20 tiêu chí xây dựng NTM nâng cao.
Chủ tịch UBND xã Kỳ Hoa Hoàng Minh Tâm, chia sẻ: "Truyền thống cách mạng kiên cường, ý chí bất khuất trong chống giặc ngoại xâm; cần cù, sáng tạo trong lao động, đoàn kết và tinh thần hiếu học là sức mạnh để bồi đắp, lan tỏa giá trị tốt đẹp của người Kỳ Hoa.
Thời gian tới, xã xác định sẽ tiếp tục đổi mới, vận dụng sáng tạo, linh hoạt các chủ trương, đường lối của Đảng, cơ chế, chính sách của cấp trên. Huy động tốt các nguồn lực để hoàn thiện kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu. Đẩy mạnh phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập người lao động, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân...”.
