Giải mã những công dụng của nước hầm xương

Theo họ, loại nước hầm sánh màu nâu vàng này có thể giúp giảm đau khớp, xoa dịu các vấn đề tiêu hóa, làm mịn da và mang đến hàng loạt lợi ích khác cho sức khỏe.

Những tuyên bố này không hoàn toàn vô căn cứ, song khoa học lại đưa ra những cảnh báo quan trọng.

Theo Rachael Mamane, cựu chủ thương hiệu nước dùng thủ công Brooklyn Bouillon (Mỹ), nước hầm xương là loại nước được tạo ra sau khi ninh xương có thịt trong nhiều giờ. Bạn có thể dùng xương bò, lợn, gà, đặc biệt những phần nhiều khớp hay mô liên kết. Khác biệt chính giữa nước hầm xương và nước dùng thông thường nằm ở loại xương giàu collagen cùng thời gian nấu kéo dài. Chính quá trình này giải phóng lượng protein nhiều nhất.

Đơn cử, một hộp nước hầm xương gà của Pacific Foods giải phóng 9 gram protein mỗi khẩu phần, trong khi nước dùng thông thường chỉ 6 gram. Lượng protein này phần lớn đến từ collagen, chất keo kết dính mô động vật. Khi đun, collagen tan chảy, chuyển hóa thành gelatin, tạo nên kết cấu đặc trưng khi nguội.

"Nếu nó rung rinh khi bạn nghiêng tô, đó là tín hiệu tốt", Mamane khẳng định.

Vì chứa lượng lớn collagen, một trong những công dụng đầu tiên của nó được "thần thánh hóa" là có khả năng kích thích cơ thể sản sinh collagen, cải thiện sức khỏe khớp.

Giáo sư Keith Baar, chuyên gia sinh lý học thể thao phân tử tại Đại học California (Mỹ), thừa nhận lý thuyết này đáng suy ngẫm. Nhiều nghiên cứu quy mô nhỏ cũng cho thấy bổ sung collagen hoặc gelatin củng cố cơ, gân, đẩy nhanh phục hồi vận động viên và giảm đau cho người thoái hóa khớp gối.

Tuy nhiên, chưa nghiên cứu nào trực tiếp kiểm chứng với nước hầm xương. Hàm lượng axit amin trong nước hầm, dù tự nấu hay mua sẵn, biến động khôn lường, và thường thấp hơn nhiều so với liều lượng trong thực phẩm bổ sung.

Giáo sư Louise Burke, chuyên gia dinh dưỡng thể thao tại Đại học Công giáo Melbourne (Australia) nhấn mạnh: "Ngay cả khi thực phẩm bổ sung collagen hiệu nghiệm cho khớp cũng không đồng nghĩa nước hầm xương cũng vậy.

Nước hầm xương được quảng cáo tốt cho đường ruột. Một số nghiên cứu trên động vật và thử nghiệm nhỏ trên người cho thấy glutamine trong nước hầm xương khống chế viêm, ngăn chặn rò rỉ niêm mạc ruột, theo bác sĩ Michael Camilleri, chuyên gia tiêu hóa tại Mỹ.

"Nước hầm xương có tiềm năng cho đường ruột, nhưng tuyệt đối không phải 'liều thuốc thần kỳ' cho các vấn đề tiêu hóa", Camilleri cảnh báo.

Nước hầm xương cũng được quảng cáo là nguồn bổ sung collagen cho da. Bác sĩ da liễu Rajani Katta tại Đại học Y Baylor khẳng định collagen quyết định độ đàn hồi và săn chắc của da. Nhiều nghiên cứu ám chỉ thực phẩm bổ sung collagen cải thiện sức khỏe làn da. Tuy nhiên, phần lớn những nghiên cứu này được chống lưng bởi chính nhà sản xuất. Bác sĩ Katta không biết nghiên cứu nào đánh giá trực tiếp tác động của nước hầm xương lên da người.

Tóm lại, các chuyên gia khuyến cáo nước hầm xương, tương tự các loại nước dùng khác, chứa hàm lượng natri cao. Hãy đọc kỹ nhãn dinh dưỡng hoặc tự nấu tại nhà với lượng muối tiết giảm. Xương cũng phóng thích chì trong quá trình nấu, vì vậy hãy kiểm soát việc tiêu thụ ở mức một đến hai lần mỗi tuần, đặc biệt với phụ nữ mang thai hoặc trẻ nhỏ.

Dù vậy, các chuyên gia khẳng định nước hầm xương vẫn là nguồn protein tốt, dễ tiêu hóa, cung cấp dinh dưỡng, bù nước khi ốm yếu hoặc mất cảm giác thèm ăn.

"Nước hầm xương là lựa chọn dinh dưỡng lành mạnh, nhưng tuyệt đối không phải thần dược như các TikToker tung hô", Bragagnini nhấn mạnh.