Thận là một trong những cơ quan làm việc thầm lặng nhưng quan trọng nhất của cơ thể. Mỗi ngày, hai quả thận lọc khoảng 180-200 lít máu để loại bỏ chất thải, cân bằng nước và điện giải, đồng thời góp phần điều hòa huyết áp. Tuy nhiên, bệnh thận thường tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi chức năng của cơ quan này đã suy giảm đáng kể.
Theo bác sĩ Anoop M. Gowda, chuyên gia Thận học và Ghép thận tại Bệnh viện Apollo (Ấn Độ), mỗi người có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh thận nếu duy trì những thói quen lành mạnh dưới đây.
Duy trì vận động mỗi ngày
Mỗi người không cần phải tập luyện với cường độ cao hoặc chạy marathon để bảo vệ thận. Chỉ cần dành khoảng 30 phút mỗi ngày để đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội cũng có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Việc duy trì hoạt động thể chất giúp bạn kiểm soát cân nặng, ổn định huyết áp và cải thiện quá trình chuyển hóa. Những yếu tố này có thể góp phần giảm gánh nặng cho thận và hạn chế nguy cơ suy giảm chức năng lọc máu.
Kiểm soát đường huyết
Đái tháo đường hiện là nguyên nhân hàng đầu gây suy thận mạn trên thế giới. Khi đường huyết duy trì ở mức cao trong thời gian dài, lượng đường dư thừa sẽ làm tổn thương các mạch máu nhỏ bên trong thận, khiến khả năng lọc máu của cơ quan này giảm dần.
Bác sĩ Gowda khuyến cáo mỗi người nên hạn chế tiêu thụ thực phẩm nhiều đường và đồ uống có đường, đồng thời ưu tiên chế độ ăn giúp duy trì đường huyết ổn định để bảo vệ thận.
Theo dõi huyết áp thường xuyên
Tăng huyết áp cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến tổn thương thận. Huyết áp cao kéo dài có thể làm hư hại các cầu thận, là bộ phận đảm nhiệm chức năng lọc máu của cơ thể.
Vì vậy, mỗi người nên kiểm tra huyết áp định kỳ. Nếu huyết áp tăng cao, người bệnh cần kiểm soát căng thẳng, duy trì lối sống lành mạnh và sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ.
Ưu tiên thực phẩm tươi và ít chế biến
Một chế độ ăn cân bằng với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc giúp duy trì quá trình chuyển hóa khỏe mạnh và hỗ trợ chức năng thận.
Ngược lại, việc thường xuyên ăn thực phẩm chế biến sẵn hoặc áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan có thể làm tăng nguy cơ béo phì và rối loạn chuyển hóa. Đây đều là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh thận.
Hạn chế ăn mặn
Việc tiêu thụ quá nhiều muối khiến thận phải làm việc nhiều hơn để điều hòa lượng nước và natri trong cơ thể. Đồng thời, chế độ ăn nhiều muối còn làm tăng huyết áp, từ đó thúc đẩy quá trình tổn thương thận.
Bác sĩ cho rằng mỗi người nên giảm lượng muối khi chế biến thức ăn. Thay vào đó, người dân có thể sử dụng các loại gia vị như tỏi, chanh hoặc các loại thảo mộc để tăng hương vị món ăn. Ngoài ra, mọi người cũng nên hạn chế sử dụng thực phẩm đóng hộp và đồ ăn chế biến sẵn vì các sản phẩm này thường chứa rất nhiều natri.
Uống đủ nước
Nước giúp thận đào thải chất cặn bã qua nước tiểu và làm giảm nguy cơ hình thành sỏi thận. Mỗi người không nhất thiết phải uống một lượng nước giống nhau mỗi ngày. Tuy nhiên, mọi người nên bổ sung đủ nước theo nhu cầu của cơ thể, đặc biệt trong những ngày thời tiết nắng nóng hoặc sau khi vận động khiến cơ thể mất nhiều mồ hôi.
Không lạm dụng thuốc giảm đau
Việc sử dụng kéo dài các thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen hoặc naproxen có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận và gây tổn thương cơ quan này theo thời gian.
Nếu thường xuyên bị đau mạn tính, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ đánh giá nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp thay vì tự ý sử dụng thuốc trong thời gian dài.
Khám sức khỏe định kỳ
Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận, đái tháo đường hoặc tăng huyết áp cần khám sức khỏe định kỳ hàng năm. Các xét nghiệm máu và nước tiểu đơn giản có thể phát hiện sớm những dấu hiệu suy giảm chức năng thận ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện triệu chứng. Việc phát hiện sớm sẽ giúp bác sĩ điều trị kịp thời và làm chậm quá trình tiến triển của bệnh.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
