Ngày 7/4/2026, Chủ tịch nước ban hành Quyết định số 457/QĐ-CTN về đặc xá năm 2026 (Quyết định số 457). Theo đó, thực hiện đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân dịp 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/2026), chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử ĐBQH khoá XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Thời gian đã chấp hành án phạt tù để xét đặc xá tính đến ngày 31/5/2026.
Ngay sau khi tiếp nhận Quyết định số 457, hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá, Ban Giám thị Trại tạm giam Công an tỉnh đã quán triệt đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ. Đơn vị đã niêm yết công khai các văn bản liên quan tại bảng tin của Phân trại quản lý phạm nhân; cung cấp đầy đủ tài liệu, mẫu biên bản phục vụ công tác xét đặc xá đến từng đội (tổ). Các thông tin liên quan tới đặc xá thường xuyên được cán bộ quản giáo trực tiếp phổ biến hoặc tuyên truyền rộng rãi qua hệ thống loa phát thanh để phạm nhân kịp thời nắm bắt.
Thượng tá Nguyễn Thị Phương Thảo - Phó Giám thị Trại tạm giam Công an tỉnh cho hay: "Đơn vị đã tổ chức rà soát, đánh giá toàn diện quá trình chấp hành án của phạm nhân đúng quy định của pháp luật, dựa trên các tiêu chí như: ý thức cải tạo, kết quả lao động, học tập, chấp hành nội quy, việc thực hiện nghĩa vụ dân sự… Những phạm nhân đủ điều kiện, tiêu chuẩn đã được đơn vị tổ chức cho viết đơn đề nghị đặc xá và bản cam kết. Trên cơ sở kết quả bình xét và ý kiến tổng hợp, đề xuất của cán bộ quản giáo, Hội đồng xét đề nghị đặc xá của Trại tạm giam Công an tỉnh đã xem xét từng hồ sơ, đối chiếu các điều kiện, thảo luận và tiến hành biểu quyết. Qua đó, 20/20 phạm nhân (gồm 14 nam, 6 nữ) được hội đồng nhất trí đề nghị đặc xá đảm bảo đúng quy trình, quy định".
Có tên trong danh sách đủ điều kiện được đề nghị đặc xá lần này, phạm nhân V.H.H (SN 1996, trú xã Hương Khê) không giấu được niềm hạnh phúc. Với tội danh "Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ", H. bị kết án 20 tháng tù giam. Tính đến ngày được đề nghị đặc xá, H. đã chấp hành án được 1 năm 9 ngày.
"Nhờ sự giáo dục, động viên, khích lệ của Ban Giám thị, cán bộ quản giáo, tôi đã nỗ lực cải tạo. Tôi không thể thay đổi lỗi lầm trong quá khứ nhưng có thể quyết định được tương lai bằng sự hoàn lương, phục thiện. Vì vậy, việc được đề nghị đặc xá giúp tôi có cơ hội hưởng chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước để từ đó tiếp thêm động lực làm lại cuộc đời", H. trải lòng.
Tại Trại giam Xuân Hà (Cục C10, Bộ Công an) có 80 phạm nhân đủ điều kiện đề nghị đặc xá. Thượng tá Bùi Quốc Toản - Phó Giám thị Trại giam Xuân Hà trao đổi: "Việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá được đơn vị tiến hành nghiêm túc, bảo đảm đầy đủ, chính xác, công khai và minh bạch. Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường, bảo đảm không để xảy ra tiêu cực trong quá trình xét duyệt. Danh sách phạm nhân đủ điều kiện được niêm yết công khai để lấy ý kiến, bảo đảm dân chủ, khách quan".
Thời gian qua, Trại giam Xuân Hà đặc biệt quan tâm đến công tác tuyên truyền pháp luật, tư vấn hướng nghiệp cho phạm nhân được đề nghị đặc xá. Đơn vị đã tập trung phổ biến về quyền, nghĩa vụ của người được đặc xá, quy định về xóa án tích, tái hòa nhập cộng đồng; các dự án luật mới được Quốc hội thông qua liên quan trực tiếp đến quyền lợi và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho người vừa chấp hành xong án phạt tù như: Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự... Đặc biệt, tập trung giới thiệu quy định về đối tượng và điều kiện vay vốn đối với người chấp hành xong án phạt tù.
Đồng hành cùng với các phạm nhân được đề nghị đặc xá, thời gian qua, Tỉnh đoàn Hà Tĩnh đã tổ chức các hội nghị công tác tuyên truyền pháp luật, tư vấn hướng nghiệp.
Phó Bí thư Tỉnh đoàn Nguyễn Viết Hải Đăng thông tin: "Chúng tôi đặc biệt quan tâm đến việc chuẩn bị "hành trang" cho ngày trở về của phạm nhân được đề nghị đặc xá. Các phạm nhân được tham gia học kỹ năng sống, phổ biến quy định pháp luật và tìm hiểu về chính sách hỗ trợ vay vốn, tạo việc làm. Qua đó, góp phần cảm hóa, nâng cao nhận thức về giá trị cuộc sống, dần xoá bỏ mặc cảm, tự ti, tạo động lực để phạm nhân tiếp tục phấn đấu, cải tạo tốt. Ngày 21/5, Tỉnh đoàn sẽ tổ chức chương trình hành trình của niềm tin tuyên truyền pháp luật, tư vấn hướng nghiệp cho phạm nhân được đặc xá năm 2026 và phạm nhân sắp chấp hành xong án phạt tù".
Để đảm bảo công tác đề nghị đặc xá diễn ra chặt chẽ, Viện KSND tỉnh đã thành lập đoàn kiểm sát tại các cơ sở giam giữ. Trưởng phòng Kiểm sát giam giữ và thi hành án (Viện KSND tỉnh) Đặng Anh Tuấn cho biết: "Chúng tôi đã ban hành quyết định trực tiếp kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá tại Trại giam Xuân Hà (Cục C10, Bộ Công an) và Trại tạm giam Công an tỉnh. Sau khi nghe các đồng chí giám thị báo cáo kết quả việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá, đoàn đã kiểm sát nghiên cứu tài liệu liên quan đến việc xét, đề nghị đặc xá; kiểm sát thực tế việc triển khai thực hiện quyết định về đặc xá năm 2026 và lập hồ sơ xét đề nghị đặc xá; gặp, hỏi phạm nhân; đồng thời, yêu cầu người có liên quan giải trình".
Công tác đề nghị đặc xá được các cấp, các ngành tại Hà Tĩnh triển khai nghiêm túc, bài bản, chặt chẽ, đúng quy trình, bảo đảm tiến độ đề ra. Qua đó, không chỉ thể hiện chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà quan trọng hơn, đây chính là "chìa khoá" để mở cánh cửa hoàn lương cho người lầm lỡ.
