Hà Tĩnh kiểm soát dịch bệnh, an toàn sinh học trong chăn nuôi lợn

Sau quá trình tập trung tái cơ cấu ngành nông nghiệp, Hà Tĩnh đã trở thành một trong những địa phương có quy mô chăn nuôi khá lớn. Chăn nuôi đang đóng vai trò “đầu kéo” cho toàn ngành nông nghiệp với tỷ trọng chiếm trên 53% cơ cấu giá trị sản xuất của ngành. Hiện nay, tổng đàn vật nuôi đạt hơn 350.000 con lợn, 230.000 con trâu bò và gần 10 triệu con gia cầm.

Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển nhanh, nguy cơ bùng phát các loại dịch bệnh ngày càng cao, nhất là trong điều kiện thời tiết, khí hậu thất thường và thói quen chăn nuôi thiếu các giải pháp kỹ thuật, không đảm bảo an toàn sinh học.

Chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2025, Hà Tĩnh đã có hơn 1.000 con lợn chết do dịch tả lợn châu Phi buộc phải tiêu hủy. Dịch viêm da nổi cục trên trâu bò hiện đang xảy ra tại 3 xã thuộc các huyện Nghi Xuân, Đức Thọ và Thạch Hà làm 7 con bò bị mắc bệnh, trong đó có 3 con đã chết. Những đợt dịch không chỉ gây tổn thất lớn về kinh tế, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân mà còn đặt ra nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.

Theo đánh giá từ Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh, trong những năm gần đây, ý thức phòng, chống dịch bệnh của người chăn nuôi đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều hộ đã chuyển đổi sang mô hình chăn nuôi tập trung, quy mô vừa và lớn, áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong quản lý đàn, chuồng trại và vệ sinh thú y. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi chưa đồng đều, một bộ phận còn hạn chế trong việc nắm bắt quy trình kỹ thuật theo hướng an toàn sinh học, chưa đảm bảo quy chuẩn, tiêu chuẩn,... dẫn đến nguy cơ phát sinh dịch bệnh còn cao.

Trong bối cảnh đó, Hà Tĩnh là một trong số ít địa phương trên cả nước được lựa chọn tham gia Dự án “Giảm thiểu rủi ro tác động giữa con người - động vật thông qua sáng kiến kiểm soát dịch bệnh, an toàn sinh học (ATSH) trong chăn nuôi lợn” do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) phối hợp với Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ NN&MT) triển khai tại Việt Nam giai đoạn 2025 - 2026.

Theo ông Pawin Padungtod - Điều phối viên Cấp cao của FAO tại Việt Nam, đây là sáng kiến mang tính đột phá, giúp thiết lập hệ thống giám sát và phòng chống dịch bệnh hiện đại, đồng bộ. Dự án không chỉ phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả các mối đe dọa từ dịch bệnh vật nuôi mà còn góp phần nâng cao năng lực vận hành chuỗi chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học và phát triển bền vững.

Tại Hà Tĩnh, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi (Sở NN&MT) đã rà soát và lựa chọn một số cơ sở chăn nuôi quy mô vừa theo chuỗi liên kết với Công ty CP Chăn nuôi Mitraco làm điểm triển khai dự án. Một trong những nội dung trọng tâm thực hiện là hướng dẫn các hộ chăn nuôi áp dụng phương pháp “Cải tiến an toàn sinh học theo lộ trình - PMP” (một mô hình do FAO khuyến nghị nhằm giúp các đơn vị chăn nuôi nâng cao năng lực quản lý rủi ro dịch bệnh một cách hệ thống, theo từng giai đoạn cụ thể - PV).

Các chuyên gia "cầm tay chỉ việc", phối hợp cùng hộ chăn nuôi nghiên cứu hiện trạng, xác định các điểm nguy cơ, từ đó tư vấn giải pháp cải tiến phù hợp với điều kiện thực tế từng hộ, bao gồm: kiểm soát nguồn giống, thức ăn, ra vào chuồng trại, xử lý chất thải và quản lý dịch tễ.

Song song với đó, dự án cũng hỗ trợ xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc đối với cơ sở chăn nuôi lợn và sản phẩm từ lợn. Đây là một bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát dịch bệnh cũng như kiểm soát chất lượng đầu ra, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tiêu dùng ngày càng quan tâm đến tính minh bạch và an toàn thực phẩm.

Theo bà Hoàng Thị Ngọc Diệp - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi (Sở NN&MT), dự án sẽ góp phần quan trọng nâng cao năng lực quản lý và thực hiện các giải pháp đảm bảo an toàn sinh học, từ đó ngăn ngừa và giảm thiểu tác động, ảnh hưởng của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đến chất lượng sản phẩm chăn nuôi, sức khỏe con người. Đây cũng là bước tiến thực tiễn, mở ra hướng phát triển nền chăn nuôi hiệu quả, an toàn, hiện đại và bền vững trong thời gian tới tại địa phương.