Những ngôi nhà ấm nghĩa Đảng, tình dân
Xã miền núi Kỳ Lạc những ngày mưa kéo dài, chúng tôi có dịp ghé thăm gia đình ông bà Trần Văn Điềm, Nguyễn Thị Uyên ở thôn Kim Hà, một trong những hộ đặc biệt khó khăn của xã Kỳ Lạc.
Tiếp chúng tôi trong căn nhà mới khang trang, tường xây kiên cố, mái lợp chắc chắn vừa hoàn thiện cách đây ít lâu, ông bà Trần Văn Điềm, Nguyễn Thị Uyên ở thôn Kim Hà vẫn chưa hết vui mừng, xúc động. Bởi căn nhà là món quà vô giá của gia đình, là mơ ước bấy lâu nay đã trở thành hiện thực.
Được biết, hoàn cảnh của gia đình ông Điềm, bà Uyên khá éo le, ông bị tai biến, bà sức khỏe yếu, hoàn cảnh kinh tế hết sức khó khăn; căn nhà trước ở tạm bợ đã xuống cấp, có thể bị sập bất cứ khi nào. Bước ngoặt đến với cuộc sống của gia đình khi được hỗ trợ 70 triệu đồng từ chương trình giảm nghèo bền vững; cộng thêm sự chung tay, giúp sức của các tổ chức từ thiện, mạnh thường quân, người dân trong thôn góp ngày công, gia đình ông bà đã xây được căn nhà trị giá gần 200 triệu đồng.
Trong căn nhà mới còn thơm mùi vôi vữa, bà Uyên xúc động chia sẻ: “Cả đời tôi chưa bao giờ nghĩ có ngày gia đình mình được ở nhà kiên cố như thế này. Mùa mưa bão năm nay, chúng tôi được sống trong ngôi nhà mới, đàng hoàng, không còn phải lo mưa gió như trước nữa".
Tại thôn Lạc Thắng gia đình ông bà Phan Xuân Quế, Nguyễn Thị Vân đang thi công ngôi nhà vừa được hỗ trợ xây dựng từ chương trình giảm nghèo bền vững. Ông Phan Xuân Quế là cựu chiến binh bị nhiễm chất độc da cam, bà Nguyễn Thị Vân sức khoẻ yếu, không có sức lao động. Ngôi nhà ông bà đã dột nát, hư hỏng và bị sập trong đợt mưa bão vừa qua mà không có tiền sửa chữa.
Với nguồn hỗ trợ 70 triệu đồng cùng với huy động anh em và giúp đỡ ngày công của làng xóm, ngôi nhà dự định sẽ hoàn thành trước tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 với kinh phí trên 150 triệu đồng.
Ông Phan Xuân Quế phấn khởi: “Được Nhà nước hỗ trợ xây nhà đúng vào dịp chuẩn bị đón năm mới, tôi thật sự phấn khởi và xúc động. Bao năm sống trong căn nhà dột nát, mỗi khi có mưa gió thì lo ngay ngáy, sức khỏe vợ chồng ngày thì ngày một yếu... Nay được nhà nước quan tâm hỗ trợ, bà con lối xóm giúp đỡ ngày công, tôi cảm thấy ấm lòng và biết ơn vô cùng. Vợ chồng tôi như được tiếp thêm động lực, yên tâm hơn để ổn định cuộc sống và cố gắng vươn lên”.
Xã Kỳ Lạc hiện nay được sáp nhập từ hai xã: Kỳ Lạc và Lâm Hợp cũ. Năm 2020, tỷ lệ hộ nghèo của hai địa bàn đều cao: Kỳ Lạc 4,6%, Lâm Hợp 3,6% – cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung của tỉnh. Trong đó, nhà ở là nhu cầu cấp thiết nhất.
Trước thực trạng ấy, cấp ủy, chính quyền, MTTQ xã Kỳ Lạc xác định việc hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn phải được triển khai trúng, đúng và kịp thời. Bên cạnh các nguồn lực từ chương trình mục tiêu quốc gia, địa phương chủ động vận động doanh nghiệp, các nhà hảo tâm, con em xa quê;, huy động ngày công của người dân từng thôn xóm...
Ông Nguyễn Văn Duẩn - Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Kỳ Lạc cho biết: “Chúng tôi thống nhất quan điểm làm nhà phải đảm bảo chất lượng, giúp người dân yên tâm sinh sống lâu dài. Ủy ban MTTQ cùng các đoàn thể trực tiếp khảo sát từng trường hợp, lập hồ sơ công khai, minh bạch để mọi hỗ trợ đến đúng đối tượng. Người dân trong thôn cũng góp hàng ngàn ngày công tháo dỡ, vận chuyển vật liệu, san nền... nên chi phí xây dựng giảm đáng kể”.
Nhờ cách làm bài bản, đồng bộ, từ năm 2020 đến nay, xã Kỳ Lạc đã sửa chữa và làm mới 208 căn nhà cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ người có công và gia đình đặc biệt khó khăn. Tổng kinh phí vận động đạt hàng chục tỷ đồng, cùng hàng vạn ngày công của Nhân dân. Những mái nhà mới đong đầy nghĩa tình ấy đã thay đổi diện mạo quê hương và giúp nhiều hộ dân ổn định cuộc sống, tránh nguy cơ tái nghèo.
Những mô hình sinh kế bền vững
Không dừng lại ở việc hỗ trợ chỗ ở, khi người dân đã “an cư”, xã Kỳ Lạc tiếp tục xác định mục tiêu “lạc nghiệp” là then chốt của giảm nghèo bền vững. Theo đó, xã triển khai các mô hình hỗ trợ sinh kế thông qua vốn, vật tư, con giống; tập huấn kỹ thuật; gắn hỗ trợ với giám sát để đảm bảo hiệu quả.
Đến nay, toàn xã đã xây dựng được 118 mô hình phát triển kinh tế, đồng thời hỗ trợ 30 mô hình sinh kế cho các hộ nghèo, cận nghèo hoặc người già neo đơn, gồm chăn nuôi bò, lợn, gà, nuôi ong lấy mật…
Bà Ngô Thị Hường (72 tuổi, ở thôn Kim Hà) là một trong những hộ khó khăn được hỗ trợ sinh kế, tâm sự: “Tuổi già, sức khoẻ yếu nên cuộc sống của tôi rất vất vả. Được địa phương hỗ trợ 100 con gà giống, tôi cố gắng chăm sóc từng con. Đến nay đã xuất bán được vài lứa gà, tôi có đồng ra đồng vào, cuộc sống đỡ chật vật hơn nhiều. Tết này tôi có hơn 100 con gà thịt để bán”.
Theo ông Lê Quang Trung, Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Lạc, thì những kết quả đạt được trong công tác giảm nghèo bền vững, xuất phát từ việc kiên trì triển khai đồng bộ các chương trình, dự án. Trong đó, địa phương lồng ghép nhiều nguồn lực: hỗ trợ nhà ở, vật tư - phương tiện sản xuất, chuyển giao khoa học kỹ thuật, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, khuyến khích xuất khẩu lao động… Các đoàn thể nhận đỡ đầu hộ nghèo, theo dõi sát quá trình thực hiện để hạn chế tình trạng tái nghèo… Đặc biệt, xã chú trọng công tác tuyên truyền để mỗi hộ hiểu rõ trách nhiệm vươn lên của bản thân, tránh tâm lý trông chờ, ỷ lại.
Nhờ cách làm quyết liệt và khoa học, đến năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã giảm còn 2,19%. Đây là con số cho thấy sự chuyển mình mạnh mẽ của cả vùng, là kết quả của sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị và tinh thần đoàn kết của Nhân dân.
Hành trình giảm nghèo bền vững ở Kỳ Lạc vẫn còn tiếp diễn, nhưng những đổi thay hôm nay đã khẳng định: hành trình thoát nghèo của người dân không hề đơn độc, bởi cả hệ thống chính trị đã và đang nỗ lực từng ngày, với phương châm: “Không để ai bị bỏ lại phía sau”.
