Những năm gần đây, cùng với quá trình xây dựng nông thôn mới và xu hướng đưa cây xanh vào khuôn viên gia đình, công trình công cộng, nhu cầu trồng cau cảnh, càng gia tăng. Nhận thấy tiềm năng đó, từ khu vườn trồng các loại cây truyền thống, cho hiệu quả thấp, năm 2000, gia đình bà Nguyễn Thị Quy đã mạnh dạn cải tạo, quy hoạch và đầu tư phát triển mô hình trồng cau hàng hóa và ươm cây giống để cung ứng cho thị trường.
Theo bà Quy, ban đầu, việc bắt tay vào một mô hình mới không tránh khỏi nhiều khó khăn. Từ khâu chọn giống, xử lý hạt, làm bầu ươm cho đến chăm sóc cây con, tất cả đều phải tự mày mò, học hỏi. Không ít lần thất bại khi tỷ lệ nảy mầm thấp, cây giống sinh trưởng không đồng đều hoặc bị sâu bệnh.
Tuy nhiên, với sự kiên trì và niềm đam mê, sau nhiều lần thử nghiệm, gia đình bà đã ươm giống thành công, hoàn thiện dần quy trình kỹ thuật và mở rộng quy mô sản xuất. Hiện nay, vườn ươm của gia đình luôn duy trì hàng ngàn cây cau giống các loại, từ cau cảnh thân thẳng, dáng đẹp, đến cau ăn trầu sinh trưởng khỏe, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng nhiều vùng. Trung bình mỗi năm, mô hình mang lại thu nhập gần 100 triệu đồng, sau khi trừ chi phí.
Chia sẻ về quá trình khởi nghiệp với cây cau, bà Nguyễn Thị Quy cho biết: “Lúc đầu, tôi chỉ trồng vài chục cây cau cảnh để làm đẹp khuôn viên nhà. Thấy cây hợp đất, dễ chăm sóc, nhiều người hỏi mua nên tôi nghĩ đến việc làm lớn hơn. Khó khăn nhất là giai đoạn đầu chưa có kinh nghiệm, cây giống hỏng nhiều, nhưng càng làm càng rút ra được kỹ thuật, giờ thì đã chủ động được từ khâu ươm giống đến chăm sóc”.
Theo bà Quy, tuy cau là loại cây tương đối dễ thích nghi, song để tạo ra những cây cau cảnh có dáng đẹp, thân thẳng, lá xanh đều, hay cau ăn trầu cho năng suất cao, người trồng cần nắm vững kỹ thuật và có sự tỉ mỉ, kiên trì. Từ việc chọn quả cau già, khỏe làm giống, xử lý hạt đúng cách, đến khâu làm đất, phối trộn giá thể, tưới nước, che nắng cho cây con… mỗi công đoạn đều ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cây giống.
“Kỹ thuật là yếu tố quyết định. Nếu làm ẩu thì cây không đều, khó bán. Khi mình làm chủ được kỹ thuật, cây phát triển ổn định, khách hàng tin tưởng thì đầu ra rất thuận lợi” - bà Quy chia sẻ thêm.
Nhờ chú trọng chất lượng, cây cau giống của gia đình bà không chỉ được tiêu thụ trong xã, trong huyện mà còn được thương lái tìm đến đặt mua để cung ứng cho các địa phương lân cận.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình trồng cau cảnh và cau ăn trầu còn có ý nghĩa lớn về mặt môi trường và cảnh quan. Cây cau có dáng thẳng, tán gọn, xanh quanh năm, phù hợp trồng trong khuôn viên gia đình, trường học, trụ sở cơ quan, góp phần tạo không gian xanh, sạch, đẹp. Đây được xem là “hiệu quả kép” khi vừa tăng thu nhập, vừa góp phần cải thiện cảnh quan nông thôn.
Bà Nguyễn Thị Quy cho biết thêm: “Tôi mong muốn thời gian tới sẽ tiếp tục mở rộng quy mô, đa dạng thêm các loại cau cảnh, cau giống chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu thị trường. Nếu có thêm sự hỗ trợ về vốn và kỹ thuật, tôi tin mô hình sẽ phát triển bền vững hơn”.
Ông Lê Văn Lệ - Chủ tịch Hội Nông dân xã Kỳ Văn cho biết: “Mô hình trồng, ươm và cung ứng cây cau giống của gia đình bà Nguyễn Thị Quy là một trong những mô hình kinh tế mới, phù hợp với điều kiện của địa phương. Không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho gia đình, mô hình còn góp phần đa dạng hóa cây trồng, tạo nguồn cây xanh phục vụ xây dựng nông thôn mới. Thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục quan tâm, động viên và tạo điều kiện để gia đình mở rộng quy mô, đồng thời nhân rộng mô hình cho các hội viên có nhu cầu”.
Từ niềm đam mê giản dị với cây cau cảnh, gia đình bà Nguyễn Thị Quy đã mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai sẵn có, từng bước xây dựng mô hình kinh tế đem lại giá trị thiết thực. Mô hình không chỉ giúp gia đình vươn lên làm giàu chính đáng mà còn mở ra triển vọng phát triển nông nghiệp bền vững, gắn với bảo vệ môi trường và xây dựng nông thôn mới tại địa phương.
Có thể nói, mô hình trồng, ươm và cung ứng cây cau giống của gia đình bà Nguyễn Thị Quy cho thấy, nếu biết nắm bắt nhu cầu thị trường, dám nghĩ, dám làm và kiên trì học hỏi, người nông dân hoàn toàn có thể làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình.
