Nhà thơ, nhà báo Dương Kỳ Anh - "cha đẻ" của cuộc thi Hoa hậu Việt Nam - đã qua đời sáng 25/2 sau thời gian chống chọi bệnh hiểm nghèo, hưởng thọ 77 tuổi.
"Nhà thơ Dương Kỳ Anh là Tổng Biên tập lãng mạn, vui tính nhất"
Nhận tin nhà thơ, nhà báo Dương Kỳ Anh qua đời, Hoa hậu Hà Kiều Anh "bàng hoàng và đau buồn".
Chị xúc động chia sẻ với phóng viên Dân trí: "Tôi và nhà thơ, nhà báo Dương Kỳ Anh có rất nhiều kỷ niệm. Chúng tôi quen biết nhau đến giờ phút này cũng đã hơn 30 năm rồi. Thật sự tôi không bao giờ nghĩ rằng, chú ấy lại ra đi đột ngột như thế.
Với tôi, nhà thơ Dương Kỳ Anh như một người thầy, người cha và người chú đã giúp đỡ và dạy dỗ tôi rất nhiều trong những bước đường đầu tiên khi đăng quang hoa hậu".
Hà Kiều Anh là hoa hậu đầu tiên của cuộc thi Hoa hậu Toàn quốc báo Tiền Phong năm 1992 (tiền thân của cuộc thi Hoa hậu Việt Nam sau này).
Đây là cuộc thi được báo Tiền Phong tổ chức với phạm vi toàn quốc, nghĩa là tất cả cô gái từ mọi miền đều được tham dự. Khác với hai cuộc thi trước đó, cũng do báo Tiền Phong tổ chức nhưng chỉ diễn ra ở khu vực thành phố Hà Nội và tỉnh thành lân cận.
Hà Kiều Anh cho biết, năm chị dự thi, nhà thơ Dương Kỳ Anh là Trưởng ban tổ chức đồng thời cũng là Trưởng ban giám khảo. Chính ông là người ủng hộ, quyết định lựa chọn Hà Kiều Anh - người đẹp đại diện của TP Hồ Chí Minh - cho ngôi vị hoa hậu.
"Thú thật, năm đó, có rất nhiều người chọn và nghiêng về phía Vi Thị Đông. Tôi cũng phải vượt qua sự đánh giá khắt khe của ban giám khảo.
May mắn là chú Dương Kỳ Anh vẫn ủng hộ tôi. Tôi rất biết ơn chú vì nhờ chú, nhờ sự tin tưởng của chú, của báo Tiền Phong mà tôi được đăng quang và gọi với cái tên Hoa hậu Hà Kiều Anh - khi mới 16 tuổi. Tôi vô cùng xúc động và tự hào", Hoa hậu Hà Kiều Anh bày tỏ.
Người đẹp sinh năm 1976 nhớ như in một kỷ niệm mà cho đến sau này, mỗi lần gặp nhau, nhà thơ Dương Kỳ Anh vẫn thường nhắc.
"Năm tôi thi hoa hậu, có phần thi chấm mặt mộc nhưng lúc đó, tôi phải đi học nên đọc sai giờ. Vì vậy, các thí sinh khác đến dự thi, được chấm xong xuôi hết rồi tôi mới xuất hiện. Chú Dương Kỳ Anh trêu: "Kiều Anh rất khôn vì lựa lúc các bạn thí sinh khác đi về rồi mới đến, như vậy sẽ không có ai để so sánh cả", chị kể lại.
Hà Kiều Anh cho biết, nhà thơ Dương Kỳ Anh luôn ân cần và chia sẻ, đưa ra những lời khuyên chân tình cho chị. Lúc đó, chị tuổi quá trẻ, còn xốc nổi, chưa biết nhiều về trả lời hay ứng xử nên luôn được nhà thơ nhắc nhở để giữ vững ngôi vị hoa hậu của mình được tỏa sáng.
"Chú luôn nhắc nhở chúng tôi rằng, danh hiệu hoa hậu không chỉ là một vinh dự mà còn là trách nhiệm lớn lao. Vẻ đẹp thực sự không nằm ở chiếc vương miện lấp lánh hay ánh hào quang sân khấu, mà ở sự cống hiến, trí tuệ và một trái tim nhân ái.
Những lời dạy ấy đã giúp tôi vững tin hơn trong cuộc thi, và hơn thế nữa, trở thành kim chỉ nam cho tôi suốt cả chặng đường sau này.
Nhiều năm sau, khi có cơ hội ngồi ghế giám khảo các cuộc thi sắc đẹp, tôi luôn tự nhủ rằng, mình không chỉ đánh giá vẻ đẹp ngoại hình mà phải nhìn thấy trong thí sinh sự thông minh, nhân cách và tâm hồn - đúng như những gì chú từng truyền đạt", Hoa hậu Hà Kiều Anh bộc bạch.
Chị cho biết, trong 2 năm nhiệm kỳ hoa hậu và sau đó nữa, chị luôn đồng hành cùng báo Tiền Phong và nhà thơ, nhà báo Dương Kỳ Anh trong tất cả sự kiện của báo hay chương trình thiện nguyện và các cuộc thi sắc đẹp khác.
"Với tôi, chú Dương Kỳ Anh là người nghiêm túc, tận tụy trong công việc nhưng lại rất gần gũi và nhân hậu.
Trong những chuyến đi công tác xa cùng chú, chú thường làm thơ và đọc rất nhiều bài thơ cho tôi nghe. Chú là Tổng biên tập lãng mạn, vui tính nhất mà tôi từng biết", Hoa hậu Hà Kiều Anh ngậm ngùi nói.
"Dương Kỳ Anh là một trí thức có tài nhưng thẳng thắn"
Nhà thơ, nhà báo Dương Kỳ Anh là một cây bút tài hoa với nhiều đóng góp cho sự nghiệp báo chí và văn học nước nhà. Sự ra đi của ông ở tuổi 77 để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng nghiệp, bạn bè văn chương.
Chia sẻ với phóng viên báo Dân trí, nhà thơ Trần Đăng Khoa cho biết, ông có nhiều kỷ niệm với nhà thơ Dương Kỳ Anh bởi hai người làm thơ cùng thời với nhau.
Nhà thơ Trần Đăng Khoa nhớ lại, ông và Dương Kỳ Anh cùng Đàm Thị Lam Luyến đã xuất hiện trong tập thơ Bông hồng đỏ của Nhà xuất bản Kim Đồng năm 1971.
Thời đó, dù cùng thế hệ nhưng Trần Đăng Khoa và các nhà thơ trẻ khác mới chỉ 8-9 tuổi, trong khi Dương Kỳ Anh đã 14 tuổi. Tuy cách biệt về tuổi tác, họ lại có chung niềm đam mê văn chương, cùng trưởng thành trong môi trường thơ ca.
Song, khác với nhiều thần đồng văn học cùng thời đã rẽ hướng, Dương Kỳ Anh vẫn gắn bó bền bỉ với con đường sáng tác và báo chí suốt cả cuộc đời.
Điều khiến nhà thơ Trần Đăng Khoa ấn tượng nhất ở Dương Kỳ Anh không chỉ ở lĩnh vực thi ca, văn xuôi mà còn là tài năng trong nghề báo.
Ông nhận xét: "Anh ấy không chỉ viết báo giỏi mà còn tổ chức báo cũng tài. Hồi đó, anh làm tờ Tiền Phong Chủ Nhật và thực sự gây được tiếng vang. Dưới sự dẫn dắt của nhà thơ, nhà báo Dương Kỳ Anh, ấn phẩm này đã trở thành một trong những tờ báo hấp dẫn, có sức ảnh hưởng lớn trong làng báo Việt Nam".
Một dấu ấn lớn khác mà Trần Đăng Khoa nhắc đến chính là việc nhà thơ Dương Kỳ Anh là người đầu tiên đưa cuộc thi Hoa hậu Việt Nam đến với công chúng.
Theo Trần Đăng Khoa, thời điểm đó, quan niệm xã hội còn khắt khe với những cuộc thi sắc đẹp nhưng nhà thơ, nhà báo Dương Kỳ Anh đã mạnh dạn mở đường, tổ chức cuộc thi đầu tiên với tên gọi Hoa hậu Hội báo Tiền Phong và Bùi Bích Phương là người đẹp đầu tiên đăng quang ngôi vị hoa hậu.
Hơn 30 năm sau, cuộc thi này vẫn phát triển và trở thành sự kiện nhan sắc uy tín, danh giá nhất Việt Nam, khẳng định tầm nhìn xa của ông.
Nói về sự ra đi của nhà thơ Dương Kỳ Anh, nhà thơ Trần Đăng Khoa xúc động: "Nghe tin anh Dương Kỳ Anh mất, tôi rất bàng hoàng và thương tiếc vô cùng. Trong mắt tôi, Dương Kỳ Anh là một người rất tốt bụng, một trí thức có tài nhưng thẳng thắn, có cái nhìn mới mẻ về mọi vấn đề".
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều bày tỏ trên trang cá nhân: "Nhà thơ Dương Kỳ Anh khép cửa đi chơi. Tôi mang cảm giác đó khi nghe tin nhà thơ Dương Kỳ Anh giã từ cõi thế. Bởi gần đây, ông còn gọi cho tôi nói sẽ đến dự buổi ra mắt trường ca của tôi nếu thấy khỏe hơn.
Trước đó, nhà thơ Trịnh Công Lộc cũng vậy. Họ ra đi khi tôi vẫn nghe họ nói về đời sống văn chương có những gì đang diễn ra và những dự định sáng tạo.
Và tôi cứ có cảm tưởng họ chỉ khép cửa đi đâu đó gặp bạn bè rồi về, ngồi xuống và viết. Nhưng chúng ta chỉ còn gặp họ trong ký ức và trong những trang viết của họ mà thôi".
Với Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Dương Kỳ Anh là một người đặc biệt. Ông là một nhà báo thành công, một nhà thơ dấn thân, một nhà tổ chức sự kiện tài ba.
"Song với tôi, điều còn vang trong tôi là những câu thơ của ông. Ở đấy, tôi nghe thấy tiếng độc thoại của phận người trong đời sống quá nhiều bất trắc", nhà thơ Nguyễn Quang Thiều xúc động viết.
Nhà thơ, nhà báo Dương Kỳ Anh tên thật là Dương Xuân Nam sinh năm 1948 tại huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Trước khi trở thành Tổng biên tập báo Tiền Phong, ông từng công tác tại tuần báo Văn nghệ của Hội Nhà văn Việt Nam.
Ông được biết đến là người khai sinh ra cuộc thi Hoa hậu Việt Nam, tiền thân là cuộc thi Hoa hậu báo Tiền Phong. Ông được mệnh danh là "cha đẻ" của các cuộc thi hoa hậu ở Việt Nam.
Ngoài sự nghiệp báo chí, ông còn là tác giả của gần 20 đầu sách, bao gồm thơ, truyện ngắn và tiểu thuyết. Ông từng đoạt giải thưởng của tạp chí Văn nghệ Quân đội 1988, Giải thưởng bài thơ hay do báo Nhân Dân tuyển chọn 1988, Giải đặc biệt giải thưởng Văn học nghệ thuật Nguyễn Du với tiểu thuyết Xuyên Cẩm năm 2005.
Lễ viếng nhà thơ Dương Kỳ Anh diễn ra lúc 12h ngày 26/2 tại Nhà tang lễ quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội. Lễ truy điệu và đưa tang vào hồi 13h30 cùng ngày. Sau đó, ông sẽ được hỏa táng tại Công viên tưởng niệm Thiên Đức.
