Chiều 12/12, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì hội nghị trực tuyến công bố và triển khai nghị quyết của Chính phủ về chủ trương, phương hướng tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho các dự án điện năng lượng tái tạo.
Cùng dự có các Phó Thủ tướng: Trương Hòa Bình, Trần Hồng Hà; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương.
Hội nghị được truyền trực tuyến tới 27 tỉnh, thành phố có các dự án điện năng lượng tái tạo.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Hồng Lĩnh và lãnh đạo Sở Công thương điều hành điểm cầu Hà Tĩnh.
Đến hết năm 2023, tổng công suất nguồn năng lượng tái tạo (gió, mặt trời mặt đất, mặt trời mái nhà) trong hệ thống điện là 21.664 MW, chiếm khoảng 27%. Sản lượng điện phát của nguồn điện tái tạo lũy kế năm khoảng 27.317 triệu kWh, chiếm khoảng 12,75% trong hệ thống điện.
Tuy nhiên, quá trình triển khai thực hiện, do hệ thống pháp luật chưa hoàn chỉnh nên còn phát sinh một số sai phạm, khó khăn, vướng mắc. Các sai phạm chủ yếu như: hưởng cơ chế giá khuyến khích không đúng đối tượng; chồng lấn quy hoạch khoáng sản; chồng lấn quy hoạch thủy lợi và vùng tưới; chồng lấn quy hoạch đất quốc phòng…
Vừa qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho các dự án điện năng lượng tái tạo. Ngày 7/12/2024, Chính phủ đã họp và thống nhất ban hành Nghị quyết về chủ trương, phương hướng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án điện năng lượng tái tạo.
Nghị quyết đưa ra 6 quan điểm, 6 nhóm giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án điện năng lượng tái tạo.
6 nhóm giải pháp gồm:
Cho phép bổ sung quy hoạch để triển khai thực hiện trong trường hợp dự án không có nội dung vi phạm các quy định liên quan đến quốc phòng - an ninh, quy hoạch các công trình, dự án trọng điểm quốc gia.
Đối với các dự án có sai phạm về quy trình, thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng công trình thì cho phép hoàn thiện theo quy định của pháp luật.
Đối với các dự án vi phạm các quy hoạch về khoáng sản, thủy lợi, quốc phòng... thì thực hiện đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội giữa việc thực hiện quy hoạch và thực hiện dự án để điều chỉnh quy hoạch bị chồng lấn cho phù hợp hoặc tích hợp và thực hiện đồng thời cả dự án điện năng lượng tái tạo và quy hoạch liên quan.
Đối với các dự án đang được hưởng giá FIT có vi phạm theo kết luận của cơ quan có thẩm quyền do không đáp ứng đầy đủ các điều kiện được hưởng giá FIT thì không được hưởng giá FIT ưu đãi mà phải xác định lại giá mua bán điện theo quy định; thu hồi lại các khoản giá FIT ưu đãi đã được hưởng không đúng thông qua bù trừ thanh toán tiền mua điện;
Đối với các dự án điện mặt trời mái nhà xây dựng trên đất nông, lâm nghiệp với công suất lớn dưới mô hình đầu tư trang trại nuôi trồng mà đất chưa phù hợp để làm trang trại thì yêu cầu các chủ đầu tư thực hiện đầy đủ thủ tục xây dựng, đầu tư trang trại nuôi trồng kết hợp với thực hiện dự án điện năng lượng tái tạo theo quy định của pháp luật. Thực hiện ngay các nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước theo quy định. Trường hợp cơ quan có thẩm quyền xác định vi phạm về đất để làm trang trại thì không được hưởng giá FIT ưu đãi mà phải xác định lại giá mua bán điện theo quy định; thu hồi lại các khoản giá FIT ưu đãi đã được hưởng không đúng thông qua bù trừ thanh toán tiền mua điện.
Thực hiện đầy đủ các hoạt động trang trại nuôi trồng theo đúng đăng ký đầu tư ban đầu.
Tại hội nghị, các đại biểu đã phân tích, làm rõ thực trạng các dự án điện năng lượng tái tạo hiện nay và bày tỏ sự đồng tình với những quan điểm, giải pháp của Chính phủ để tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho các dự án. Đồng thời, đề xuất thêm một số giải pháp để tháo gỡ vướng mắc liên quan đến các dự án năng lượng tái tạo và Quy hoạch điện VIII tại các địa phương.
Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để triển khai đưa vào khai thác, sử dụng đối với các dự án điện năng lượng tái tạo là yêu cầu khách quan, bức thiết, đảm bảo không lãng phí nguồn lực xã hội; là cơ sở quan trọng để tăng nguồn điện, phục vụ mục tiêu phát triển KT-XH trong thời gian tới.
Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: Các giải pháp tháo gỡ được các bộ, ngành, địa phương thống nhất cao, Chính phủ đã thông qua nên cần quán triệt tổ chức thực hiện khẩn trương, đồng bộ và hiệu quả. Việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho dự án thuộc thẩm quyền của cơ quan, đơn vị, địa phương nào thì đơn vị đó phải giải quyết; đối với dự án đã bị khởi tố, chỉ thực hiện việc xử lý, khắc phục các vi phạm sau khi đã có bản án có hiệu lực theo quy định của pháp luật.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu nỗ lực giải quyết dứt điểm các khó khăn, vướng mắc dự án điện năng lượng tái tạo trong tháng 1/2025. Theo đó, yêu cầu các địa phương tổ chức thực hiện nghiêm các nội dung nghị quyết theo các chủ trương, quan điểm, phương hướng, giải pháp và giám sát việc thực hiện. Bộ Công thương chủ trì rà soát và đề xuất cấp có thẩm quyền xử lý từng vướng mắc; khẩn trương nghiên cứu đề xuất điều chỉnh Quy hoạch và Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII; đôn đốc các đơn vị, cơ quan thực hiện nghị quyết của Chính phủ…
Giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan, đơn vị, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh tinh thần trách nhiệm, công khai, minh bạch, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, không lãng phí, tham nhũng, lợi ích nhóm.
Tại Hà Tĩnh, giai đoạn 2016 - 2020, trên địa bàn tỉnh có 3 dự án điện mặt trời nối lưới được Bộ Công Thương phê duyệt bổ sung vào Quy hoạch Phát triển điện lực tỉnh. Giai đoạn 2021 - 2030, các nguồn điện được phân bổ và danh mục dự án được phê duyệt theo Quy hoạch và Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII gồm: nguồn điện gió trên bờ, nguồn thuỷ điện nhỏ, điện sinh khối, điện sản xuất từ rác và điện mặt trời mái nhà.
Các dự án nguồn điện nối lưới đến nay không có phát sinh về khó khăn, vướng mắc. Tuy nhiên, có một số hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt trên mái trang trại nông nghiệp, quá trình đầu tư dự án trang trại do sử dụng đất trên thực địa mà chưa hoàn thành thủ tục thuê đất, xây dựng một số hạng mục không phù hợp với quy hoạch được duyệt; mục tiêu, quy mô dự án đã thực hiện nhưng chưa đầy đủ theo chủ trương đầu tư. Hiện nay, ngành điện đang tạm dừng thanh toán tiền điện, các bên liên quan đang rà soát, hoàn thành các thủ tục về đất đai, quy hoạch xây dựng.
