Mùa lễ hội rộn ràng
Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông năm nay được mở đầu vào ngày mùng 8, tháng Giêng bằng hội thi đua thuyền truyền thống trên sông Ngàn Phố. Trong không khí của những ngày đầu năm mới Bính Ngọ, hội thi đã thu hút hàng nghìn người về dự. Cả một quãng con sông gắn liền với những câu chuyện về cuộc đời chữa bệnh cứu người của Đại danh y Lê Hữu Trác trở nên rộn ràng, giữa sắc nước trời xuân.
Ông Nguyễn Đức Hoành (xã Hương Sơn) xúc động chia sẻ: “Không chỉ là niềm vui đầu xuân, hội đua thuyền khiến chúng tôi nhớ đến y đức của cụ Hải Thượng. Những câu chuyện cụ không phân biệt giàu nghèo, tận tụy chữa bệnh cho người dân nghèo ven sông vẫn được chúng tôi kể lại cho con cháu mỗi mùa lễ hội”.
Trong suốt một tuần lễ (từ mùng 8 đến 14 tháng Giêng), hàng loạt hoạt động văn hóa - thể thao, trò chơi dân gian như: kéo co, cờ tướng, cờ thẻ… diễn ra sôi nổi. Mỗi trò chơi không đơn thuần tạo không khí vui xuân mà còn tái hiện đời sống văn hóa miền sơn cước, nơi vị danh y từng sống giản dị giữa Nhân dân, đem hết tài năng và tâm đức để chữa bệnh cứu người.
Nếu phần hội sôi nổi thì phần lễ là không khí lắng đọng với những nghi thức trang nghiêm nhưng cũng không kém phần rộn ràng trong tâm thức người dân và du khách sự kính tưởng về những công lao to lớn của Đại danh y.
Trong đó, lễ tế và lễ rước, tưởng niệm 235 năm ngày mất Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác diễn ra vào chiều 1/3 trở thành một điểm nhấn đầy ý nghĩa trong các hoạt động lễ hội.
Trong không khí trang nghiêm và thành kính, bài văn tế khiến không gian như lắng sâu vào ký ức xa xưa, nhắc nhớ về cuộc đời và sự nghiệp cao cả của vị Đại danh y dân tộc. Niềm xúc động ấy như neo vào tâm thức du khách để rồi theo đoàn rước bài vị cụ Hải Thượng từ khu mộ ở xã Hương Sơn về nhà lưu niệm ở xã Sơn Giang.
Quãng đường 8km dường như ngắn lại, so với những hồi tưởng và lòng tri ân của Nhân dân dành cho danh nhân hiến trọn một đời vì dân vì nước.
Ông Lê Huy Hoàng (xã Sơn Hồng) chia sẻ: "Gia đình tôi năm nào cũng trở về dự lễ giỗ cụ. Không phải vì nghi thức, mà là để nhắc con cháu rằng đạo lý biết ơn tiền nhân phải được giữ gìn từ đời này sang đời khác”.
Cho mạch nguồn tri ân chảy mãi
Theo Ban Tổ chức lễ hội, sau 1 tuần diễn ra, lễ hội Hải Thượng Lãn Ông năm 2026 đã thu hút khoảng trên 30.000 lượt khách đến từ nhiều tỉnh, thành cả nước.
Có nhiều thời điểm như ngày 12 và 13 tháng Giêng, du khách nhộn nhịp từ sáng tới chiều về dâng hương tại mộ và nhà lưu niệm Đại danh y.
Đặc biệt, trong hàng nghìn đoàn khách ấy, ngoài các đoàn lãnh đạo ban, bộ ngành, các bệnh viện Trung ương, còn có rất nhiều đoàn các thành viên là cán bộ, nhân viên ngành y các tỉnh, thành địa phương trong cả nước. Có nhiều người ở tận An Giang, Cà Mau, Cần Thơ hay Lào Cai, Yên Bái… lần đầu tiên về tham dự lễ hội. Với họ, đây là chuyến về nguồn đầy ý nghĩa mà từ lâu họ mơ ước.
Chị Huỳnh Thị Thanh (du khách đến từ Cà Mau) xúc động nói: "Là người làm trong ngành y, tôi luôn ngưỡng mộ cụ Hải Thượng. Được về tận quê hương nơi hun đúc nên y đức của cụ là điều tôi mong ước từ lâu. Khi tham dự lễ tưởng niệm và lễ rước, chúng tôi thực sự xúc động. Đây không chỉ là chuyến du xuân mà là chuyến về nguồn của người thầy thuốc”.
Còn với bác sĩ Nguyễn Thế Phiệt – Giám đốc Trung tâm Y tế Thạch Hà, dù đã nhiều lần về dâng hương, cảm xúc vẫn nguyên vẹn: “Cùng với bày tỏ lòng tri ân công lao to lớn của cụ Hải Thượng đối với ngành y, chúng tôi mong mỗi cán bộ y tế đều có dịp trở về nơi này để tự nhắc mình về lời dạy của cụ Hải Thượng. Y thuật có thể học được, nhưng y đức phải được nuôi dưỡng bằng sự tự soi lại bản thân mỗi ngày”.
Ngoài lượng khách tăng cao so với cùng kỳ các năm trước, lễ hội năm nay còn được đánh giá thành công trong các khâu tổ chức, khi mọi hoạt động diễn ra đa dạng nhưng bài bản, an toàn. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên lễ hội được tổ chức sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và được tổ chức ở quy mô do cấp xã chủ trì (xã Hương Sơn phối hợp cùng xã Sơn Giang tổ chức). Điều đó không chỉ thể hiện sự chủ động mà còn ở quyết tâm cao, năng lực điều hành của chính quyền các địa phương.
Ông Hồ Thái Sơn - Chủ tịch UBND xã Hương Sơn cho biết: “Bên cạnh tưởng niệm công lao to lớn đối của cụ Lê Hữu Trác đối với nền văn hóa, y học của dân tộc, lễ hội Hải Thượng Lãn Ông còn là dịp khơi dậy mạch nguồn văn hóa truyền thống. Về lâu dài, chúng tôi hướng tới đưa lễ hội trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của địa phương, gắn với du lịch tâm linh, giáo dục y đức và quảng bá hình ảnh quê hương”.
Theo ông Sơn, lễ hội năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi được tổ chức quy mô bài bản, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, trở thành dịp gắn kết cộng đồng, khơi dậy niềm tự hào văn hóa và khát vọng phát triển của các địa phương vùng đất Hương Sơn nói riêng và quê hương Hà Tĩnh nói chung.
Lễ hội khép lại nhưng dư âm về y đức của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, tình người, tình đất quê hương vẫn lan tỏa mãi.
