(Baohatinh.vn) - Trong quá trình kiểm kê di tích tại thôn Thái Hòa, xã Can Lộc, cán bộ Bảo tàng Hà Tĩnh phát hiện 2 đạo sắc phong quý giá có niên đại cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII.
Đây là những tư liệu quý báu về sự nghiệp của vị quan Đào Sĩ Quế và lịch sử di cư, khai phá của dòng họ Đào tại vùng đất này. Dựa trên nội dung 2 đạo sắc phong còn khá nguyên vẹn, danh tính và sự nghiệp của cụ tổ dòng họ Đào đã được tái hiện rõ nét.
Nhà thờ họ Đào ở thôn Thái Hòa, xã Can Lộc.
Đạo sắc thứ nhất (niên hiệu Chính Hòa thứ 10 - 1689): Vào thời vua Lê Hy Tông, ông Đào Sĩ Quế khi đó đang giữ chức Nho học huấn đạo phủ Diễn Châu. Sắc phong ghi nhận ông là người có thực học, dù chưa đỗ Tiến sĩ nhưng đã trải qua 3 khoa thi Hội và đều đỗ đến Tam trường. Sau khi mãn hạn chức Huấn đạo, nhờ sự tiến cử (khải) từ phủ Chúa, ông được triều đình thăng chức Tri huyện huyện Yên Định (thuộc Thanh Hóa ngày nay).
Đạo sắc thứ hai (niên hiệu Chính Hòa thứ 22 - 1701): Sau 12 năm cống hiến, tài năng của ông Đào Sĩ Quế tiếp tục được khẳng định. Lúc này, ông đang giữ chức Tri phủ phủ Quốc Oai (nay thuộc Hà Nội). Sắc phong nhấn mạnh, ông là người có “học hạnh”, trải qua 4 khoa thi Hội đều đỗ Tam trường, làm quan xứng chức và được tín nhiệm sâu sắc.
Đặc biệt, đạo sắc này thể hiện rõ quyền lực điều hành chính sự của phủ Chúa thời bấy giờ khi ghi rõ việc thăng chức được thực hiện theo lệnh của Khâm sai tiết chế các xứ thủy bộ chư dinh kiêm chưởng chính quyền Thái úy Tấn Quốc công Trịnh Bính và kính vâng theo chỉ chuẩn của Đại Nguyên soái Tổng quốc chính Định Vương Trịnh Căn. Theo đó, ông được thăng chức Hiến sát phó sứ Hiến sát sứ ti Thanh hình các xứ Thanh Hoa (Thanh Hóa).
Theo tư liệu của dòng họ và kết quả khảo sát, cụ Đào Sĩ Quế vốn gốc Thanh Hóa. Sau thời gian phụng sự triều đình, các thế hệ con cháu của cụ đã di cư vào vùng đất Can Lộc. Tại đây, con cháu họ Đào đã cùng các dòng họ khác khai hoang lập nghiệp, biến vùng đất hoang sơ thành thôn Thái Hòa trù phú như ngày nay.
Việc phát hiện 2 đạo sắc phong không chỉ là niềm tự hào của con cháu dòng tộc về một bậc tiền nhân hiếu học, giữ chức vụ cao trong triều đình mà còn là bằng chứng xác thực về nguồn gốc và công lao đóng góp của dòng họ Đào đối với địa phương.
Theo Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh, 2 đạo sắc phong này là những văn bản hành chính hiếm hoi còn lưu giữ được chữ ký và ấn triện “Sắc mệnh chi bảo” sắc nét từ thời Lê Trung Hưng. Tuy nhiên, qua thời gian hơn 300 năm, giấy sắc đã bắt đầu có dấu hiệu xuống cấp, sờn rách ở các mép. Thời gian tới, Bảo tàng tỉnh sẽ phối hợp với dòng họ để thực hiện các biện pháp bảo quản khoa học, đồng thời nghiên cứu sâu hơn để bổ sung hồ sơ khoa học về các nhân vật lịch sử và di tích trên địa bàn huyện Can Lộc.
Lễ báo ân là dịp để cấp ủy, chính quyền, Nhân dân phường Nam Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) và con cháu họ Bùi thành kính, tưởng nhớ công ơn của quan Ngự sử Bùi Cầm Hổ đối với đất nước, Nhân dân.
Từ biến cố gặp tai nạn, bị liệt hai chân đến thành công trong nhiều lĩnh vực, Đoàn Ngọc Chiến (xã Sơn Hồng, Hà Tĩnh) đã viết nên câu chuyện đầy cảm hứng tích cực.
Lễ khai hạ tại đền Nen (xã Việt Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh) là điểm nhấn sinh hoạt văn hóa của người dân địa phương tưởng nhớ công lao của Uy Minh Vương Lý Nhật Quang, cầu mong cho năm mới mưa thuận gió hòa, quốc thái, dân an.
Với bề dày lịch sử hàng nghìn năm, lễ hội truyền thống gắn với các danh nhân kiệt xuất là một phần của vẻ đẹp văn hóa Hà Tĩnh. Vẻ đẹp ấy kết tinh từ bản sắc đất và người Hồng Lam.
Lễ hội khai bút đầu Xuân Bính Ngọ do UBND phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) tổ chức tại Di tích đền Cả - Dinh đô Quan Hoàng Mười với mong muốn khơi dậy tinh thần hiếu học, tôn vinh chữ nghĩa và tri thức.
Tiến sĩ, nhà văn Trần Thị Hảo quê Hà Tĩnh, từng công tác tại Đại học Sorbonne IV (Paris, Pháp), được Chính phủ nước Pháp trao tặng nhiều giải thưởng danh giá.
Từ cậu bé chăn bò, cắt cỏ dưới chân núi Hồng Lĩnh đến một vị tướng, GS.TS Lê Hữu Song - Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vẫn giữ tính chất phác của người con Hà Tĩnh. Với ông, quê hương không chỉ là ký ức mà còn là điểm tựa tinh thần để theo đuổi con đường y học hiện đại, lấy y đức làm gốc, lấy văn hóa làm nền cho hành trình cống hiến.
Trong tiến trình lịch sử, Hà Tĩnh hình thành cấu trúc làng xã gắn chặt với các dòng họ lưu dân và bản địa. Quan hệ họ tộc – thông gia – kết nghĩa không chỉ cố kết cộng đồng mà còn tạo nên những vọng tộc văn hiến, góp phần định hình diện mạo văn hóa vùng đất này.
Trong di sản văn hóa Việt Nam, Nguyễn Du không chỉ là thi hào của nỗi thương đời mà còn là người nhìn thấu cơ chế lịch sử và cấu trúc xã hội phong kiến bất ổn, đặt ra những vấn đề cho tương lai, tạo nên chiều sâu tư tưởng hiện đại cho di sản của ông.
Đối với những người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Hà Tĩnh, Tết là trải nghiệm đặc biệt, nơi họ trực tiếp cảm nhận sự ấm áp, nghĩa tình và bản sắc văn hóa Việt Nam.
Theo Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh, từ hôm nay (mùng 3 Tết) đến Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10/3 âm lịch), trên địa bàn tỉnh diễn ra 20 hoạt động văn hóa, thể thao đặc sắc giúp du khách khám phá, trải nghiệm.
Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, mảnh đất núi Hồng - sông Lam đã sản sinh nhiều danh nhân kiệt xuất, cùng chung lý tưởng phụng sự Tổ quốc, phục vụ cách mạng. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ, Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp của 4 danh nhân tiêu biểu tuổi Ngọ.
Khai bút đầu năm từ lâu đã trở thành một phong tục đẹp, không thể thiếu của nhiều người dân Hà Tĩnh mỗi độ xuân về. Đón xuân Bính Ngọ 2026, những dòng chữ khai bút lại được viết lên với nhiều may mắn, bình an, khởi đầu cho một năm mới khang thái.
Với kết quả đón hơn 5,6 triệu lượt khách trong năm 2025, cùng những dự án, sản phẩm, dịch vụ mới, du lịch Hà Tĩnh đang điểm thêm những sắc màu và thắp lên những kỳ vọng trong năm mới 2026.
Lời chúc đầu năm gửi gắm ước nguyện về may mắn, sức khỏe, bình an và những điều tốt đẹp nhất. Đó là nét đẹp văn hóa lâu đời của người Việt nói chung, người Hà Tĩnh nói riêng.
Dẫu mỗi người, mỗi gia đình ở Hà Tĩnh có cách đón giao thừa khác nhau, song tất cả đều hướng tới mong muốn gìn giữ sự bình yên, ấm áp và gửi gắm những điều tốt lành cho năm mới.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XX, trong phần xây dựng văn hóa, con người Hà Tĩnh đã tiếp nối, cụ thể hóa các quan điểm, đường lối của Đảng về văn hóa.
Những ngày cận Tết, các địa phương tại Hà Tĩnh đồng loạt ra quân chỉnh trang cơ sở hạ tầng, vệ sinh môi trường, tạo diện mạo khang trang, sạch đẹp, hướng về mùa xuân mới an vui.
Những ngày tháng Chạp, gió từ triền núi Hồng Lĩnh thổi buốt lạnh - cái lạnh đặc trưng của miền Trung. Theo chân anh Nguyễn Công Đạt - Tổ trưởng Trạm phát sóng Thiên Tượng (Hà Tĩnh), tôi bắt đầu hành trình lên đỉnh non Hồng, nơi những “cánh sóng” lặng lẽ tỏa đi cùng năm tháng.
Khi những nhịp cày đầu tiên xé đất, khi mạ non bén rễ vào phù sa, ruộng đồng Hà Tĩnh bừng lên không chỉ bởi sắc xuân, mà còn bởi tiếng cười của người nông dân bước vào vụ mùa mới.
Hơn 9 thập kỷ kể từ khi Đảng ta ra đời nhưng tên tuổi, khí phách anh dũng của người chiến sỹ Xô viết kiên trung Nguyễn Huy Lung (1908-1931) vẫn sáng ngời trên mảnh đất Hà Tĩnh.
Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930 - 3/2/2026), các địa phương ở Hà Tĩnh đã triển khai nhiều phần việc thiết thực, tạo khí thế thi đua sôi nổi, lan tỏa tinh thần trách nhiệm, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Vườn lan của Công ty TNHH Trí Đức ở xã Thạch Khê (tỉnh Hà Tĩnh) đang "khuấy đảo" thị trường hoa Tết bởi những tác phẩm lan ghép trên lũa gỗ có giá trị lên tới hàng chục triệu đồng.
Chỉ một quán hàng nhỏ hay những chuyến đò chở khách nhưng bằng tâm huyết, nhiều người Hà Tĩnh đã đưa công việc mưu sinh thành "sứ giả" lan tỏa di sản văn hóa quê hương.
Tập thể cán bộ, nghệ sĩ Nhà hát Nghệ thuật truyền thống (NTTT) Hà Tĩnh luôn bền bỉ “giữ lửa” nghề, nỗ lực sáng tạo, tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật, tạo dấu ấn quan trọng.
