(Baohatinh.vn) - Trong quá trình kiểm kê di tích tại thôn Thái Hòa, xã Can Lộc, cán bộ Bảo tàng Hà Tĩnh phát hiện 2 đạo sắc phong quý giá có niên đại cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII.
Đây là những tư liệu quý báu về sự nghiệp của vị quan Đào Sĩ Quế và lịch sử di cư, khai phá của dòng họ Đào tại vùng đất này. Dựa trên nội dung 2 đạo sắc phong còn khá nguyên vẹn, danh tính và sự nghiệp của cụ tổ dòng họ Đào đã được tái hiện rõ nét.
Nhà thờ họ Đào ở thôn Thái Hòa, xã Can Lộc.
Đạo sắc thứ nhất (niên hiệu Chính Hòa thứ 10 - 1689): Vào thời vua Lê Hy Tông, ông Đào Sĩ Quế khi đó đang giữ chức Nho học huấn đạo phủ Diễn Châu. Sắc phong ghi nhận ông là người có thực học, dù chưa đỗ Tiến sĩ nhưng đã trải qua 3 khoa thi Hội và đều đỗ đến Tam trường. Sau khi mãn hạn chức Huấn đạo, nhờ sự tiến cử (khải) từ phủ Chúa, ông được triều đình thăng chức Tri huyện huyện Yên Định (thuộc Thanh Hóa ngày nay).
Đạo sắc thứ hai (niên hiệu Chính Hòa thứ 22 - 1701): Sau 12 năm cống hiến, tài năng của ông Đào Sĩ Quế tiếp tục được khẳng định. Lúc này, ông đang giữ chức Tri phủ phủ Quốc Oai (nay thuộc Hà Nội). Sắc phong nhấn mạnh, ông là người có “học hạnh”, trải qua 4 khoa thi Hội đều đỗ Tam trường, làm quan xứng chức và được tín nhiệm sâu sắc.
Đặc biệt, đạo sắc này thể hiện rõ quyền lực điều hành chính sự của phủ Chúa thời bấy giờ khi ghi rõ việc thăng chức được thực hiện theo lệnh của Khâm sai tiết chế các xứ thủy bộ chư dinh kiêm chưởng chính quyền Thái úy Tấn Quốc công Trịnh Bính và kính vâng theo chỉ chuẩn của Đại Nguyên soái Tổng quốc chính Định Vương Trịnh Căn. Theo đó, ông được thăng chức Hiến sát phó sứ Hiến sát sứ ti Thanh hình các xứ Thanh Hoa (Thanh Hóa).
Theo tư liệu của dòng họ và kết quả khảo sát, cụ Đào Sĩ Quế vốn gốc Thanh Hóa. Sau thời gian phụng sự triều đình, các thế hệ con cháu của cụ đã di cư vào vùng đất Can Lộc. Tại đây, con cháu họ Đào đã cùng các dòng họ khác khai hoang lập nghiệp, biến vùng đất hoang sơ thành thôn Thái Hòa trù phú như ngày nay.
Việc phát hiện 2 đạo sắc phong không chỉ là niềm tự hào của con cháu dòng tộc về một bậc tiền nhân hiếu học, giữ chức vụ cao trong triều đình mà còn là bằng chứng xác thực về nguồn gốc và công lao đóng góp của dòng họ Đào đối với địa phương.
Theo Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh, 2 đạo sắc phong này là những văn bản hành chính hiếm hoi còn lưu giữ được chữ ký và ấn triện “Sắc mệnh chi bảo” sắc nét từ thời Lê Trung Hưng. Tuy nhiên, qua thời gian hơn 300 năm, giấy sắc đã bắt đầu có dấu hiệu xuống cấp, sờn rách ở các mép. Thời gian tới, Bảo tàng tỉnh sẽ phối hợp với dòng họ để thực hiện các biện pháp bảo quản khoa học, đồng thời nghiên cứu sâu hơn để bổ sung hồ sơ khoa học về các nhân vật lịch sử và di tích trên địa bàn huyện Can Lộc.
Người đẹp Hà Tĩnh Trần Thị Kiều Anh chinh phục danh hiệu Người đẹp Thể thao và ghi tên mình vào top 20 trong đêm chung kết Miss World Vietnam 2025, diễn ra tối 29/3.
Giữa đời sống hiện đại, gia phả lặng lẽ lưu giữ ký ức và cội nguồn của mỗi gia đình, dòng họ ở Hà Tĩnh. Đó chính là sợi dây kết nối các thế hệ, gìn giữ nếp nhà và bản sắc văn hóa.
Gắn bó với chiếc xe lăn từ nhỏ, 2 anh em song sinh Phạm Quang Vinh và Phạm Minh Vũ (xã Tứ Mỹ, Hà Tĩnh) đã vượt lên khó khăn, giới hạn của bản thân để truyền cảm hứng tích cực.
Nghi lễ tế tiên hiền và danh nhân văn hóa tại lễ hội Văn Miếu Hà Tĩnh được tổ chức theo nghi thức truyền thống, thể hiện đạo lý “tôn sư trọng đạo”, uống nước nhớ nguồn của dân tộc.
Tháng ba, khi thời tiết chuyển mình cũng là lúc những bông hoa gạo bung nở. Tại xã Hương Sơn (Hà Tĩnh), cây hoa gạo cổ thụ bên bờ sông Ngàn Phố cũng đang vào mùa đẹp nhất trong năm.
Cùng với đầu tư, cải tạo hạ tầng, đa dạng hóa dịch vụ thì văn hóa đón tiếp, ứng xử tại các điểm đến được xem là một trong những yếu tố tạo nên sức hút cho du lịch Hà Tĩnh.
Hành tăm, kiệu, cà chua… những nông sản đặc trưng của xã Can Lộc (Hà Tĩnh) đang thu hút sự quan tâm của du khách khi về với Khu du lịch chùa Hương Tích.
Làng Trung Lễ thuộc xã Đức Thịnh (Hà Tĩnh) từ xưa đã nổi tiếng không chỉ bởi có nhiều chí sĩ cách mạng mà còn có nhiều người đỗ đạt khoa cử. Đây cũng là quê hương của vị Giáo sư Toán học đầu tiên của Việt Nam.
Ẩn mình giữa non thiêng, chùa Am (xã Đức Thọ, Hà Tĩnh) không chỉ gắn với nhiều huyền sử ý nghĩa mà còn mê hoặc bởi kiến trúc “thuyền Bát Nhã” độc đáo, mang theo những giá trị văn hóa quê hương núi Hồng, sông La.
Vào ngày Rằm tháng Giêng, tháng Bảy hay lễ, tết hằng năm, nhiều dòng họ ở xã Mai Phụ (Hà Tĩnh) tổ chức làm mâm cúng độc đáo với các thế gà bay, gà đứng.
Không chỉ ghi dấu ấn về quy mô tổ chức bài bản, lễ hội Hải Thượng Lãn Ông năm 2026 còn khơi mạch nguồn văn hóa tri ân, lan tỏa mãi trong lòng người dân Hà Tĩnh và du khách gần xa.
Giữa dòng người rộn ràng đổ về các lễ hội đầu xuân Bính Ngọ ở Hà Tĩnh, hòa trong tiếng trống hội vang lên từ những làng quê ven núi, ven sông, tôi chợt nhận ra: mùa xuân của người Việt bắt đầu từ bước chân trẩy hội...
Lễ báo ân là dịp để cấp ủy, chính quyền, Nhân dân phường Nam Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) và con cháu họ Bùi thành kính, tưởng nhớ công ơn của quan Ngự sử Bùi Cầm Hổ đối với đất nước, Nhân dân.
Từ biến cố gặp tai nạn, bị liệt hai chân đến thành công trong nhiều lĩnh vực, Đoàn Ngọc Chiến (xã Sơn Hồng, Hà Tĩnh) đã viết nên câu chuyện đầy cảm hứng tích cực.
Lễ khai hạ tại đền Nen (xã Việt Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh) là điểm nhấn sinh hoạt văn hóa của người dân địa phương tưởng nhớ công lao của Uy Minh Vương Lý Nhật Quang, cầu mong cho năm mới mưa thuận gió hòa, quốc thái, dân an.
Với bề dày lịch sử hàng nghìn năm, lễ hội truyền thống gắn với các danh nhân kiệt xuất là một phần của vẻ đẹp văn hóa Hà Tĩnh. Vẻ đẹp ấy kết tinh từ bản sắc đất và người Hồng Lam.
Lễ hội khai bút đầu Xuân Bính Ngọ do UBND phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) tổ chức tại Di tích đền Cả - Dinh đô Quan Hoàng Mười với mong muốn khơi dậy tinh thần hiếu học, tôn vinh chữ nghĩa và tri thức.
Tiến sĩ, nhà văn Trần Thị Hảo quê Hà Tĩnh, từng công tác tại Đại học Sorbonne IV (Paris, Pháp), được Chính phủ nước Pháp trao tặng nhiều giải thưởng danh giá.
Từ cậu bé chăn bò, cắt cỏ dưới chân núi Hồng Lĩnh đến một vị tướng, GS.TS Lê Hữu Song - Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vẫn giữ tính chất phác của người con Hà Tĩnh. Với ông, quê hương không chỉ là ký ức mà còn là điểm tựa tinh thần để theo đuổi con đường y học hiện đại, lấy y đức làm gốc, lấy văn hóa làm nền cho hành trình cống hiến.
Trong tiến trình lịch sử, Hà Tĩnh hình thành cấu trúc làng xã gắn chặt với các dòng họ lưu dân và bản địa. Quan hệ họ tộc – thông gia – kết nghĩa không chỉ cố kết cộng đồng mà còn tạo nên những vọng tộc văn hiến, góp phần định hình diện mạo văn hóa vùng đất này.
Trong di sản văn hóa Việt Nam, Nguyễn Du không chỉ là thi hào của nỗi thương đời mà còn là người nhìn thấu cơ chế lịch sử và cấu trúc xã hội phong kiến bất ổn, đặt ra những vấn đề cho tương lai, tạo nên chiều sâu tư tưởng hiện đại cho di sản của ông.
Đối với những người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Hà Tĩnh, Tết là trải nghiệm đặc biệt, nơi họ trực tiếp cảm nhận sự ấm áp, nghĩa tình và bản sắc văn hóa Việt Nam.
Theo Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh, từ hôm nay (mùng 3 Tết) đến Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10/3 âm lịch), trên địa bàn tỉnh diễn ra 20 hoạt động văn hóa, thể thao đặc sắc giúp du khách khám phá, trải nghiệm.
Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, mảnh đất núi Hồng - sông Lam đã sản sinh nhiều danh nhân kiệt xuất, cùng chung lý tưởng phụng sự Tổ quốc, phục vụ cách mạng. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ, Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp của 4 danh nhân tiêu biểu tuổi Ngọ.
Khai bút đầu năm từ lâu đã trở thành một phong tục đẹp, không thể thiếu của nhiều người dân Hà Tĩnh mỗi độ xuân về. Đón xuân Bính Ngọ 2026, những dòng chữ khai bút lại được viết lên với nhiều may mắn, bình an, khởi đầu cho một năm mới khang thái.
Với kết quả đón hơn 5,6 triệu lượt khách trong năm 2025, cùng những dự án, sản phẩm, dịch vụ mới, du lịch Hà Tĩnh đang điểm thêm những sắc màu và thắp lên những kỳ vọng trong năm mới 2026.
