“Mưa đỏ”- Dòng ký ức bi tráng và lời nhắc nhở hôm nay

Lấy bối cảnh cuộc chiến đấu 81 ngày đêm khốc liệt tại Thành cổ Quảng Trị năm 1972, Mưa đỏ theo bước chân của tiểu đội 1, thuộc một đại đội trực tiếp làm nhiệm vụ bảo vệ Thành cổ. Không phải cái nhìn toàn cảnh, phim chọn điểm nhấn ở một tiểu đội, để từ đó phản chiếu cả một thế hệ đã sống, chiến đấu và ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trong tiểu đội ấy có tiểu đội trưởng Tạ - người đảng viên kiên trung. Trước lúc hy sinh, anh vẫn kịp trao mấy đồng tiền nhuốm máu cho đồng đội, dặn lại: “Nhớ nộp hộ đảng phí.” Một câu nói ngắn mà thiêng liêng, như một lời thề son sắt. Cũng chính anh Tạ, giữa lúc đói lả người, đã móc gói bột lương khô còn lại cuối cùng trong túi áo, chia đều cho từng đồng đội.

Trong số những người được chia nhúm lương khô ít ỏi ấy có Tú - chiến sĩ trẻ nhất tiểu đội, mới 17 tuổi, chưa kịp tốt nghiệp phổ thông đã xung phong ra trận. Vì đói đến mức ù tai, Tú ngỡ mình nghe thấy tiếng dế kêu trong đêm. Chỉ đến khi ăn được nhúm lương khô nhỏ xíu ấy anh mới nhận ra tiếng “dế” kia chính là tiếng ù tai vì kiệt sức. Một chi tiết nhỏ, nhưng lột tả được hết sự khốc liệt, đồng thời làm sáng lên tình đồng chí, đồng đội chan chứa tình người.

Bộ phim cũng khắc họa những câu chuyện tình yêu, tình đồng đội đầy nhân văn. Tình yêu trong sáng giữa o Hồng (y tá) và người lính Vũ Kiên Cường vừa lãng mạn, vừa day dứt, như ngọn lửa thắp sáng niềm tin. Bên cạnh đó, ta bắt gặp hình ảnh những người lính tuổi mười tám đôi mươi, mang trong mình tất cả sự trong trắng của tuổi trẻ. Họ ra trận khi vẫn còn đang độ tuổi mơ mộng, chưa kịp trải qua những rung động đầu đời.

…“Thế hệ chúng con đi như gió thổi/ Quân phục xanh đồng sắc với chân trời/ Chưa kịp yêu một người con gái/ Lúc ngã vào lòng đất vẫn con trai…”

Chạm vào tận cùng trái tim người xem chính là chân dung một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh cho Tổ quốc, để lại cho hôm nay không chỉ một nền độc lập mà còn cả một lý tưởng sống: sống trong sạch, sống trọn vẹn, sống xứng đáng.

Người chiến sĩ Hải, khi bị địch bắt, dù bị tra tấn dã man vẫn hiên ngang, cố lấy hết chút sức lực cuối cùng hét vào mặt kẻ thù và cũng là để kêu gọi đồng đội: “Đừng bỏ cuộc, chúng ta nhất định sẽ chiến thắng!” để rồi bị bắn nát chân và bị thiêu sống trong tư thế bị treo lơ lửng.

Và cao trào bi tráng nhất chính là cảnh Cường - người lính giải phóng và Quang - người lính Việt Nam Cộng hòa cùng ngã xuống trong trận tử chiến. Trên tay họ vẫn nắm chặt chiếc khăn rằn xếp thành hình chữ S. Hình ảnh ấy, ý đồ đầy dụng công của đạo diễn trở thành một biểu tượng ám ảnh: Tổ quốc Việt Nam, dù từng bị chia cắt, cuối cùng vẫn thống nhất trong máu xương của chính những người con đất Việt.

Và rồi, kết thúc phim là hình ảnh hai người mẹ, mẹ của Cường và mẹ của Quang lặng lẽ thả những bông hoa trôi theo dòng nước. Hai bà mẹ ở hai chiến tuyến, nhưng cùng chung một nỗi đau mất con. Cảnh phim ấy khiến trái tim người xem thắt lại: chiến tranh không chỉ cướp đi sinh mạng những người lính, mà còn để lại vết thương không bao giờ lành trong lòng những người mẹ Việt Nam. Hình ảnh ấy nâng Mưa đỏ lên tầm cao nhân bản, như một lời nhắc nhớ: Hòa bình chính là khát vọng của mọi bà mẹ, của cả dân tộc.

Mưa đỏ vì thế không chỉ kể chuyện chiến tranh, mà còn khẳng định một chân lý: Cuộc chiến của Nhân dân ta là cuộc chiến chính nghĩa, vì độc lập, vì tự do, vì thống nhất non sông.

Cái giá phải trả là vô cùng đắt! Hàng triệu người đã ngã xuống. Nhưng nhờ thế, hôm nay đất nước mới trọn vẹn một dải, Nhân dân mới được sống trong hòa bình, con cháu mới được cắp sách đến trường dưới màu cờ đỏ sao vàng.

Điều đặc biệt, Mưa đỏ đã được Chi bộ Văn nghệ thuộc Đảng bộ Báo Hà Tĩnh đưa vào sinh hoạt chuyên đề. Cả chi bộ mặc áo đỏ sao vàng, cùng nhau ngồi trong rạp chiếu. Hình ảnh những người làm báo hôm nay trên quê hương cách mạng, cùng lắng nghe tiếng gọi từ quá khứ, là một khoảnh khắc đẹp.

Không chỉ thế, nhiều chi bộ, tổ chức, các cựu chiến binh, thanh niên xung phong, học sinh, sinh viên… cũng đã tổ chức xem Mưa đỏ tập thể. Những buổi chiếu phim ấy trở thành lớp học lịch sử sinh động, hun đúc tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và niềm tự hào dân tộc. Qua đó, càng cho thấy bộ phim có giá trị giáo dục sâu sắc, khơi dậy trách nhiệm của mỗi người với Tổ quốc hôm nay.

Khép lại Mưa đỏ, còn lại trong lòng mỗi người là một lời nhắc nhở: Hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có. Nó được trả bằng máu xương, bằng tuổi xuân, bằng những tình yêu dang dở và cả những giọt nước mắt lặng thầm của những người mẹ. Vì vậy, xin đừng ai lãng phí cuộc sống này. Hãy sống, hãy làm việc, hãy cống hiến, để xứng đáng với sự hy sinh ấy.

Mưa đỏ khúc tráng ca bi hùng không chỉ để xem, để khóc, mà quan trọng hơn, để hành động, để sống có trách nhiệm hơn, để màu đỏ trên lá cờ Tổ quốc mãi mãi rực rỡ trong tim mỗi người Việt Nam.