“Tôi rất vui mừng thông báo rằng, trong 2 ngày qua, Mỹ và Iran đã có những cuộc đàm phán rất tốt đẹp và hiệu quả về việc giải quyết hoàn toàn và triệt để tình trạng thù địch giữa hai bên ở Trung Đông”, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội hôm nay 23/3.
“Dựa trên nội dung và giọng điệu của những cuộc đàm phán sâu sắc, chi tiết và mang tính xây dựng này, vốn sẽ tiếp tục trong suốt tuần, tôi đã chỉ thị Bộ Chiến tranh hoãn tất cả các cuộc tấn công quân sự nhằm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong thời hạn 5 ngày, tùy thuộc vào sự thành công của các cuộc gặp và thảo luận đang diễn ra”, ông Trump cho biết thêm.
Tuyên bố tạm dừng tấn công của Tổng thống Trump được đưa ra sau “tối hậu thư” 48 giờ đối với Iran.
Ngày 21/3, Tổng thống Trump ra “tối hậu thư” cho Iran, dọa sẽ tấn công các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.
Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz cũng không loại trừ khả năng Washington sẽ tiến hành các cuộc tấn công vào một nhà máy điện hạt nhân của Iran.
Ông Waltz cho biết Iran có những nhà máy điện “lớn hơn” chạy bằng khí và nhiệt điện trên khắp cả nước, bao gồm một cơ sở gần Tehran.
Đáp lại, Iran dọa sẽ tấn công các cơ sở nước và năng lượng tại Israel và các quốc gia Vùng Vịnh, bao gồm cả các nhà máy điện. Quân đội Iran cho biết, họ sẽ đóng hoàn toàn eo biển Hormuz đối với tất cả các tàu, không chỉ các tàu của “đối thủ”, nếu các cơ sở năng lượng của nước này bị tấn công.
Bộ Tổng tham mưu Lực lượng vũ trang Iran cũng cảnh báo quân đội Iran sẽ tiến hành các cuộc tấn công trả đũa vào các cơ sở hạ tầng năng lượng và thông tin của Mỹ trong khu vực nếu Washington tấn công các nhà máy điện trên lãnh thổ Iran.
Cho đến tuần trước, Tổng thống Trump vẫn tuyên bố ông không quan tâm đến việc theo đuổi một thỏa thuận ngừng bắn với Iran.
“Chúng ta có thể đối thoại, nhưng tôi không muốn thực hiện một thỏa thuận ngừng bắn”, ông Trump nói.
Axios cuối tuần qua dẫn các nguồn thạo tin cho biết “sau 3 tuần xung đột, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bắt đầu các cuộc thảo luận ban đầu về giai đoạn tiếp theo, cũng như về việc tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình với Iran”.
Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể Tổng thống Trump, ông Jared Kushner, được cho là tham gia vào các cuộc thảo luận ban đầu về các cuộc đàm phán tiềm năng.
Theo nguồn tin, bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột nhiều khả năng sẽ bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz và giải quyết kho dự trữ uranium làm giàu cao của Iran, cũng như thiết lập một khuôn khổ dài hạn bao trùm chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo và sự hỗ trợ của Tehran đối với các nhóm ủy nhiệm trong khu vực.
Ai Cập và Qatar đã thông báo với Mỹ và Israel rằng Iran quan tâm đến đàm phán, nhưng kèm theo các điều kiện nghiêm ngặt. Các điều kiện của Iran bao gồm một lệnh ngừng bắn, các đảm bảo rằng xung đột sẽ không tái diễn và khoản bồi thường chiến tranh.
Tổng thống Trump đã bác bỏ yêu cầu bồi thường, gọi đó là đề nghị “không thể chấp nhận”, dù một quan chức Mỹ cho rằng vấn đề này có thể được diễn đạt lại như việc hoàn trả các tài sản Iran bị đóng băng.
Về phía mình, Mỹ đang tìm kiếm một số cam kết từ Iran, bao gồm đình chỉ chương trình tên lửa trong 5 năm, dừng làm giàu uranium và tháo dỡ các lò phản ứng tại các cơ sở hạt nhân ở Natanz, Isfahan và Fordow, những nơi từng bị tấn công trước đó.
Mỹ cũng muốn áp dụng cơ chế giám sát quốc tế nghiêm ngặt đối với hoạt động máy ly tâm, các thỏa thuận kiểm soát vũ khí khu vực nhằm hạn chế tầm bắn tên lửa Iran, và chấm dứt việc Iran tài trợ cho các nhóm vũ trang.
Iran hiện chưa đưa ra phản hồi về tuyên bố tạm dừng tấn công của Tổng thống Trump.
