Các phương tiện quân sự Ba Lan được vận chuyển trong cuộc tập trận của NATO tại Suwalki Gap, dải đất có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh sườn phía đông của liên minh, vào tháng 11/2022. Ảnh: Reuters
NATO đang phát động cuộc tập trận lớn nhất kể từ Chiến tranh Lạnh, nhằm chuẩn bị cho tình huống quân đội Mỹ tăng cường cho các đồng minh châu Âu ở các quốc gia giáp Nga và ở sườn phía Đông của liên minh nếu xung đột bùng phát với một kẻ địch “gần ngang hàng” quân sự.
Theo hãng tin AP, tuần tới NATO sẽ khởi động chuỗi tập trận quân sự lớn nhất trong nhiều thập kỷ với khoảng 90.000 quân nhân sẽ tham gia các cuộc tập trận kéo dài nhiều tháng nhằm chứng tỏ rằng liên minh này có thể bảo vệ toàn bộ lãnh thổ của mình sát cho đến biên giới với Nga.
Cuộc tập trận diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột ở Ukraine đang rơi vào bế tắc. NATO với tư cách là một tổ chức không trực tiếp tham gia vào cuộc xung đột, ngoại trừ việc cung cấp cho Kiev các hỗ trợ không gây sát thương, nhưng nhiều quốc gia thành viên đã gửi vũ khí và đạn dược theo tư cách độc lập, hoặc theo nhóm và cung cấp huấn luyện quân sự.
Hãng tin Reuters dẫn lời Tư lệnh Đồng minh Tối cao của NATO, Tướng Mỹ Christopher Cavoli, phát biểu với các phóng viên ngày 18/1 cho hay, khoảng 90.000 binh sĩ sẽ tham gia cuộc tập trận Steadfast Defender 2024 (Người bảo vệ kiên định), kéo dài từ tuần tới đến tháng 5.
“Liên minh sẽ chứng minh khả năng củng cố khu vực Euro-Atlantic thông qua việc di chuyển lực lượng xuyên Đại Tây Dương từ Bắc Mỹ”, Tướng Cavoli nói.
Trong những tháng trước khi Tổng thống Vladimir Putin ra lệnh cho quân đội Nga tiến vào Ukraine tháng 2/2022, NATO đã bắt đầu tăng cường an ninh ở sườn phía đông với Nga và Ukraine. Nhưng đây mới là cuộc huy động lớn nhất của liên minh kể từ Chiến tranh Lạnh.
Theo kế hoạch, hơn 50 tàu chiến, gồm từ tàu sân bay đến tàu khu trục sẽ tham gia tập trận cùng với trên 80 máy bay chiến đấu, các máy bay trực thăng, máy bay không người lái, và ít nhất 1.100 phương tiện chiến đấu bao gồm 133 xe tăng và 533 xe chiến đấu bộ binh.
Ông Cavoli cho biết cuộc tập trận này sẽ diễn tập việc NATO thực hiện các kế hoạch khu vực của mình, cũng là kế hoạch phòng thủ đầu tiên mà liên minh này đã vạch ra trong nhiều thập kỷ, nêu chi tiết cách NATO sẽ phản ứng trước một cuộc tấn công từ phía Đông.
NATO không đề cập đích danh Nga trong thông báo của mình, nhưng tài liệu chiến lược hàng đầu của liên minh này xác định Nga là mối đe dọa trực tiếp và quan trọng nhất đối với an ninh của các thành viên NATO.
Đại diện NATO cho biết: “Steadfast Defender 2024 sẽ thể hiện khả năng của NATO trong việc nhanh chóng triển khai lực lượng từ Bắc Mỹ và các khu vực khác của liên minh để củng cố khả năng phòng thủ của châu Âu”.
Việc tăng cường lực lượng sẽ diễn ra trong một “kịch bản xung đột mô phỏng đang xuất hiện một đối thủ gần ngang hàng” - Tướng Cavoli nói với các phóng viên ở Brussels sau cuộc họp kéo dài hai ngày với các lãnh đạo quốc phòng của khối.
Theo NATO, cuộc tập trận gần đây nhất của liên minh có quy mô tương tự là Reforger – diễn ra trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh năm 1988 với 125.000 người tham gia – và gần hơn là Trident Juncture vào năm 2018 với 50.000 quân nhân tham gia.
Các binh sĩ tham gia “Steadfast Defender 2024” sẽ đến từ các nước NATO và Thụy Điển, quốc gia đang hy vọng sẽ sớm gia nhập liên minh.
Các đồng minh NATO đã ký kết các kế hoạch khu vực tại hội nghị thượng đỉnh Vilnius năm 2023, chấm dứt một kỷ nguyên dài trong đó NATO thấy không cần thiết phải có các kế hoạch phòng thủ quy mô lớn khi các nước phương Tây tiến hành các cuộc chiến nhỏ hơn ở Afghanistan, Iraq và từng cảm thấy nước Nga thời hậu Xô Viết không là mối đe doạ hiện hữu.
Trong phần thứ hai của cuộc tập trận Steadfast Defender 2024, trọng tâm đặc biệt sẽ là việc triển khai lực lượng phản ứng nhanh của NATO tới Ba Lan, quốc gia ở sườn phía Đông của liên minh.
Các địa điểm chính khác của cuộc tập trận sẽ là các quốc gia vùng Baltic được coi là có nguy cơ cao nhất trước một cuộc tấn công tiềm tàng của Nga; bên cạnh đó là Đức - trung tâm tiếp viện - và các quốc gia ở rìa liên minh như Na Uy và Romania.
