Ngắm cụm cây di sản "đặc biệt" trong trường học ở Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Giữa sân Trường Tiểu học Sơn Lộc (xã Xuân Lộc, tỉnh Hà Tĩnh), bốn cây Kơ-nia cổ thụ cao lớn, tỏa bóng mát quanh năm, vẫn đứng sừng sững như những chứng nhân trầm lặng của thời gian.

bqbht_br_1.jpg
Trong khuôn viên Trường Tiểu học Sơn Lộc hiện có 4 cây cổ thụ được xác định là loài Kơ-nia - cây Lậy Cầy (Irvingia malayana). Đây là loài cây đặc hữu của vùng Tây Nguyên, hầu như không ghi nhận sự phân bố tự nhiên tại khu vực miền Trung. Cả 4 cây đều sinh trưởng khỏe mạnh. Người dân địa phương không rõ thời điểm cây xuất hiện, chỉ biết chúng đã có mặt từ nhiều thế hệ trước.
bqbht_br_2.jpg
Không có tài liệu lịch sử nào ghi chép cụ thể về quá trình trồng hoặc di thực loài cây này về địa phương. Điểm nổi bật là 4 cây cổ thụ này mọc 4 góc trong khuôn viên trường, do đó, giáo viên hay người dân địa phương thường ví như "4 chân voi" trấn giữ cả ngôi trường. Trong ảnh: Cặp Kơ-nia phía trước cổng trường.
bqbht_br_4.jpg
Ngày 24/8/2012, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam chính thức công nhận cụm 4 cây Kơ-nia tại Trường Tiểu học Sơn Lộc là Cây Di sản Việt Nam. Buổi lễ vinh danh và đón Bằng công nhận Cây Di sản diễn ra long trọng đúng ngày 20/11 như một món quà tri ân đặc biệt đến thầy cô nơi đây. Trong ảnh: Nhiều thế hệ học sinh Trường Tiểu học Sơn Lộc được tìm hiểu, chiêm ngưỡng quá trình phát triển của cây.
bqbht_br_7.jpg
bqbht_br_6.jpg
Chiến tranh từng đi qua vùng đất này với sự tàn phá của bom đạn. Trường học nhiều lần bị hư hại, nhà dân sập đổ, ruộng vườn tiêu điều, nhưng 4 cây Kơ-nia vẫn xanh tốt, tiếp tục vươn cành, trổ hoa, ra quả. Trên thân cây, những "vết sẹo" lặng lẽ, là dấu tích của năm tháng khắc nghiệt. Chúng là những nhân chứng sống cho một thời đã qua. Trong ảnh: Thân cây sát nhà để xe có dấu hiệu rỗng ruột nhưng vẫn xanh tốt.
bqbht_br_5.jpg
4 cây Kơ-nia trong khuôn viên Trường Tiểu học Sơn Lộc không chỉ là thực thể sinh học có giá trị di sản mà còn đóng vai trò như một phần cấu trúc không gian học đường suốt nhiều thế hệ. Cây phía cổng trường (sát nhà để xe, có đặt bia chứng nhận) tán rộng, cao hơn 20m, phủ bóng phần lớn sân trường, đặc biệt vào những giờ trưa nắng.
bqbht_br_3.jpg
Trong điều kiện khí hậu miền Trung nắng gắt vào mùa hè, những tán cây này trở thành nơi sinh hoạt ngoài trời, chỗ ngồi nghỉ giữa giờ và cả không gian học tập cho học sinh. Cấu trúc tán cây phân tầng, dày đặc, giúp giảm bức xạ nhiệt. Theo cán bộ nhà trường, dưới tán cây là nơi diễn ra nhiều hoạt động giáo dục ngoài giờ như: đọc sách, kể chuyện, thi trò chơi dân gian… trong suốt hàng chục năm qua.
bqbht_br_13.jpg
Ở phía đối diện sân trường, một cây Kơ-nia đã được cắt tỉa bớt cành nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão. Theo cán bộ nhà trường, việc cắt tỉa này được thực hiện sau khi phát hiện một số nhánh cây lớn có dấu hiệu khô mục.
bqbht_br_12.jpg
Công tác kiểm tra và chăm sóc cây được phối hợp định kỳ giữa đơn vị quản lý trường học và chính quyền địa phương. Mục tiêu là duy trì sức khỏe cho cây, đồng thời bảo đảm an toàn cho học sinh trong quá trình sinh hoạt dưới tán cây.
bqbht_br_9.jpg
Phía sau khuôn viên trường, một cây Kơ-nia mọc tách biệt trên một mô đất cao hơn mặt sân khoảng 1m (cây ở góc trái, nhìn từ cổng vào). Theo người dân địa phương, vị trí này vốn là một phần của đồi đất tự nhiên, về sau được san thoải để mở rộng mặt bằng xây dựng trường học. Trong quá trình san lấp, gò đất nơi cây mọc được giữ nguyên, tạo thành điểm cao nhất trong khuôn viên.
bqbht_br_14.jpg
Dù địa hình thay đổi, cây Kơ-nia này vẫn sinh trưởng ổn định, tán lá phủ rộng, thân cây thẳng đứng, không có dấu hiệu nghiêng lệch hay suy yếu theo thời gian.
bqbht_br_81.jpg
bqbht_br_8.jpg
Cây Kơ-nia cuối cùng ở góc phải (nhìn từ cổng vào) là cây có kích thước nhỏ nhất trong nhóm 4 cây di sản. Quan sát bằng mắt thường cho thấy phần gốc cây đã bị rỗng một khoang lớn ở thân dưới, tạo thành một hốc sâu từ mặt đất lên khoảng 1m. "Khu vực gốc cây từng là nơi trẻ em ngày xưa tụ tập vào mùa đông để đùa nghịch, đốt lửa sưởi ấm, dẫn đến tổn thương lớp vỏ và phần thân trong thời gian dài. Hiện tại, cây vẫn sinh trưởng ổn định", ông Nguyễn Hữu Lĩnh - bảo vệ trường (người sống trên địa bàn) cho biết.
bqbht_br_10.jpg
Quả Kơ-nia rụng dưới gốc cây trong sân Trường Tiểu học Sơn Lộc được thu gom. Loài cây này ra quả mỗi năm nhưng tỷ lệ nảy mầm trong tự nhiên rất thấp.
bqbht_br_15.jpg
Dù đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam từ năm 2012, cụm cây Kơ-nia trong khuôn viên Trường Tiểu học Sơn Lộc vẫn chưa được hưởng lợi gì từ nguồn kinh phí chuyên biệt để bảo tồn lâu dài. “Nhà trường rất ý thức việc gìn giữ di sản, nhưng do điều kiện còn hạn chế nên chủ yếu là tự theo dõi, chăm sóc thủ công. Chúng tôi mong được hỗ trợ chuyên môn và kinh phí từ để bảo tồn tốt hơn di sản quý giá này", thầy Võ Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Sơn Lộc chia sẻ.
Video: Một số hình ảnh về 4 cây Kơ-nia cổ thụ.

Đọc thêm

Podcast tản văn: Chăn trâu – một miền nhớ

Podcast tản văn: Chăn trâu – một miền nhớ

Tuổi thơ của những người đi qua hơn nửa đời người thường gắn với mái nhà, con đường làng, bạn cũ và những buổi chăn trâu...Dẫu thiếu thốn, ký ức ấy vẫn ấm áp, thân thương.
Sức hút khó cưỡng của concert

Sức hút khó cưỡng của concert

Lady Gaga hát trước khoảng 2,1 triệu người trên một bãi biển ở Brazil. Taylor Swift thu hút gần 300.000 lượt khán giả tại Australia, còn Adele khiến hơn 700.000 tới Munich.
Podcast truyện ngắn: Lời nói dối ngọt ngào

Podcast truyện ngắn: Lời nói dối ngọt ngào

Ở vùng cao Xín Mần, từ món quà nhỏ của mẹ Hiền, Dua nghĩ ra cách mang niềm vui đến cho em trai. Qua ánh nhìn hồn nhiên của đứa trẻ, tình thân và tình mẹ hiện lên thật cảm động.
Podcast truyện ngắn: Món quà gửi muộn

Podcast truyện ngắn: Món quà gửi muộn

Truyện ngắn "Món quà gửi muộn" kể về câu chuyện của Mai, bà và mẹ. Về việc mẹ Mai đã âm thầm viết thư thay người cha hy sinh, để xoa dịu nỗi chờ đợi mỏi mòn của bà ngoại.
Phim ngắn AI và nguy cơ về nội dung lệch chuẩn

Phim ngắn AI và nguy cơ về nội dung lệch chuẩn

Phim ngắn tạo bằng AI đang thu hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ lan truyền nội dung lệch chuẩn, ảnh hưởng đến nhận thức và tâm lý người xem.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh mà tôi từng biết

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh mà tôi từng biết

Hè năm 1993, khi về phép tìm tư liệu người cha quá cố, tôi lần đầu diện kiến nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh. Duyên hạnh ấy đã mở đầu cho mối tâm giao về sau khi tôi có nhiều năm gắn bó với cụ qua Tạp chí Văn hoá Hà Tĩnh. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cụ (24/10/1926-24/10/2026), tôi viết vài lời để tỏ tấm tình trân quý với cây đại thụ của văn hoá xứ Nghệ.
Podcast tản văn: Tháng Mười, về với mẹ

Podcast tản văn: Tháng Mười, về với mẹ

Tình mẹ bao la như suối nguồn đong đầy theo năm tháng. Hãy gác lại bộn bề, để được trở về ôm lấy bóng hình dịu dàng và tận hưởng trọn vẹn yêu thương bên mẹ.
Cơn say phim ảo “đánh cắp” thời gian thực

Cơn say phim ảo “đánh cắp” thời gian thực

Video ngắn và những bộ phim do AI tạo ra đang cuốn nhiều người vào những câu chuyện ly kỳ, phi lý đến khó tin. Đằng sau những phút giải trí tưởng chừng vô hại là câu chuyện đáng suy ngẫm về thời gian, sự chú ý và khả năng làm chủ thói quen của mỗi người.
Podcast Truyện ngắn: Hành trình của chiếc lá

Podcast Truyện ngắn: Hành trình của chiếc lá

Truyện ngắn "Hành trình của chiếc lá" của tác giả Linh Đan kể về câu chuyện một chiếc lá non bé nhỏ đón nắng xuân, lớn lên giữa mùa hè rồi vàng đi và lìa cành khi thu đến.
Chuyện chưa từng có của nhạc Việt

Chuyện chưa từng có của nhạc Việt

Concert đang bùng nổ ở thị trường nhạc Việt. Chuyên gia nhận định ngoài nghệ sĩ hay công ty giải trí, các ông lớn ngân hàng cũng đầu tư khá nhiều cho concert.
Podcast tản văn: Chung chiêng tháng Mười

Podcast tản văn: Chung chiêng tháng Mười

Tháng Mười, khi đất trời chạm ngõ giao mùa, lòng người cũng chênh chao giữa những miền ký ức. Có những điều đẹp đẽ chỉ thoáng qua, nhưng đủ để ta nhớ mãi.
7 khách sạn nguy hiểm nhất thế giới

7 khách sạn nguy hiểm nhất thế giới

Vlogger Drew Binsky, người đặt chân tới tất cả quốc gia được Liên Hợp Quốc công nhận, đã đưa ra danh sách 7 khách sạn nguy hiểm nhất dựa trên trải nghiệm cá nhân.
Podcast truyện ngắn: Chiếc áo len cũ

Podcast truyện ngắn: Chiếc áo len cũ

Trong cuộc sống, đôi khi một món đồ cũ cũng đủ đánh thức miền ký ức. Bởi đó là kỷ vật lưu giữ bóng hình người thương và hơi ấm của tháng năm đã qua.
Podcast truyện ngắn: Quê hương Hà Nội

Podcast truyện ngắn: Quê hương Hà Nội

Từ ký ức chiến tranh đến cuộc trở về Hà Nội trong nắng tháng Mười, câu chuyện của cụ Hà Sâm gợi nhắc: quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra, mà còn là nơi trái tim luôn hướng về.
Podcast tản văn: Mát lành giếng quê

Podcast tản văn: Mát lành giếng quê

Giếng làng ngày trước là nơi lấy nước, gặp gỡ của người dân quê. Nơi ấy lưu giữ dáng mẹ, tiếng cười tuổi thơ, trở thành miền ký ức thân thương giữa bao đổi thay của quê nhà.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!