Hotline: 02393.693.427
  • Theo dõi Báo Hà Tĩnh qua

Văn hóa - Giải trí

Ngắm cụm cây di sản "đặc biệt" trong trường học ở Hà Tĩnh

Sĩ Hoàng - Sỹ Thông
Theo dõi Báo Hà Tĩnh trên Google News

(Baohatinh.vn) - Giữa sân Trường Tiểu học Sơn Lộc (xã Xuân Lộc, tỉnh Hà Tĩnh), bốn cây Kơ-nia cổ thụ cao lớn, tỏa bóng mát quanh năm, vẫn đứng sừng sững như những chứng nhân trầm lặng của thời gian.

bqbht_br_1.jpg
Trong khuôn viên Trường Tiểu học Sơn Lộc hiện có 4 cây cổ thụ được xác định là loài Kơ-nia - cây Lậy Cầy (Irvingia malayana). Đây là loài cây đặc hữu của vùng Tây Nguyên, hầu như không ghi nhận sự phân bố tự nhiên tại khu vực miền Trung. Cả 4 cây đều sinh trưởng khỏe mạnh. Người dân địa phương không rõ thời điểm cây xuất hiện, chỉ biết chúng đã có mặt từ nhiều thế hệ trước.
bqbht_br_2.jpg
Không có tài liệu lịch sử nào ghi chép cụ thể về quá trình trồng hoặc di thực loài cây này về địa phương. Điểm nổi bật là 4 cây cổ thụ này mọc 4 góc trong khuôn viên trường, do đó, giáo viên hay người dân địa phương thường ví như "4 chân voi" trấn giữ cả ngôi trường. Trong ảnh: Cặp Kơ-nia phía trước cổng trường.
bqbht_br_4.jpg
Ngày 24/8/2012, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam chính thức công nhận cụm 4 cây Kơ-nia tại Trường Tiểu học Sơn Lộc là Cây Di sản Việt Nam. Buổi lễ vinh danh và đón Bằng công nhận Cây Di sản diễn ra long trọng đúng ngày 20/11 như một món quà tri ân đặc biệt đến thầy cô nơi đây. Trong ảnh: Nhiều thế hệ học sinh Trường Tiểu học Sơn Lộc được tìm hiểu, chiêm ngưỡng quá trình phát triển của cây.
bqbht_br_7.jpg
bqbht_br_6.jpg
Chiến tranh từng đi qua vùng đất này với sự tàn phá của bom đạn. Trường học nhiều lần bị hư hại, nhà dân sập đổ, ruộng vườn tiêu điều, nhưng 4 cây Kơ-nia vẫn xanh tốt, tiếp tục vươn cành, trổ hoa, ra quả. Trên thân cây, những "vết sẹo" lặng lẽ, là dấu tích của năm tháng khắc nghiệt. Chúng là những nhân chứng sống cho một thời đã qua. Trong ảnh: Thân cây sát nhà để xe có dấu hiệu rỗng ruột nhưng vẫn xanh tốt.
bqbht_br_5.jpg
4 cây Kơ-nia trong khuôn viên Trường Tiểu học Sơn Lộc không chỉ là thực thể sinh học có giá trị di sản mà còn đóng vai trò như một phần cấu trúc không gian học đường suốt nhiều thế hệ. Cây phía cổng trường (sát nhà để xe, có đặt bia chứng nhận) tán rộng, cao hơn 20m, phủ bóng phần lớn sân trường, đặc biệt vào những giờ trưa nắng.
bqbht_br_3.jpg
Trong điều kiện khí hậu miền Trung nắng gắt vào mùa hè, những tán cây này trở thành nơi sinh hoạt ngoài trời, chỗ ngồi nghỉ giữa giờ và cả không gian học tập cho học sinh. Cấu trúc tán cây phân tầng, dày đặc, giúp giảm bức xạ nhiệt. Theo cán bộ nhà trường, dưới tán cây là nơi diễn ra nhiều hoạt động giáo dục ngoài giờ như: đọc sách, kể chuyện, thi trò chơi dân gian… trong suốt hàng chục năm qua.
bqbht_br_13.jpg
Ở phía đối diện sân trường, một cây Kơ-nia đã được cắt tỉa bớt cành nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão. Theo cán bộ nhà trường, việc cắt tỉa này được thực hiện sau khi phát hiện một số nhánh cây lớn có dấu hiệu khô mục.
bqbht_br_12.jpg
Công tác kiểm tra và chăm sóc cây được phối hợp định kỳ giữa đơn vị quản lý trường học và chính quyền địa phương. Mục tiêu là duy trì sức khỏe cho cây, đồng thời bảo đảm an toàn cho học sinh trong quá trình sinh hoạt dưới tán cây.
bqbht_br_9.jpg
Phía sau khuôn viên trường, một cây Kơ-nia mọc tách biệt trên một mô đất cao hơn mặt sân khoảng 1m (cây ở góc trái, nhìn từ cổng vào). Theo người dân địa phương, vị trí này vốn là một phần của đồi đất tự nhiên, về sau được san thoải để mở rộng mặt bằng xây dựng trường học. Trong quá trình san lấp, gò đất nơi cây mọc được giữ nguyên, tạo thành điểm cao nhất trong khuôn viên.
bqbht_br_14.jpg
Dù địa hình thay đổi, cây Kơ-nia này vẫn sinh trưởng ổn định, tán lá phủ rộng, thân cây thẳng đứng, không có dấu hiệu nghiêng lệch hay suy yếu theo thời gian.
bqbht_br_81.jpg
bqbht_br_8.jpg
Cây Kơ-nia cuối cùng ở góc phải (nhìn từ cổng vào) là cây có kích thước nhỏ nhất trong nhóm 4 cây di sản. Quan sát bằng mắt thường cho thấy phần gốc cây đã bị rỗng một khoang lớn ở thân dưới, tạo thành một hốc sâu từ mặt đất lên khoảng 1m. "Khu vực gốc cây từng là nơi trẻ em ngày xưa tụ tập vào mùa đông để đùa nghịch, đốt lửa sưởi ấm, dẫn đến tổn thương lớp vỏ và phần thân trong thời gian dài. Hiện tại, cây vẫn sinh trưởng ổn định", ông Nguyễn Hữu Lĩnh - bảo vệ trường (người sống trên địa bàn) cho biết.
bqbht_br_10.jpg
Quả Kơ-nia rụng dưới gốc cây trong sân Trường Tiểu học Sơn Lộc được thu gom. Loài cây này ra quả mỗi năm nhưng tỷ lệ nảy mầm trong tự nhiên rất thấp.
bqbht_br_15.jpg
Dù đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam từ năm 2012, cụm cây Kơ-nia trong khuôn viên Trường Tiểu học Sơn Lộc vẫn chưa được hưởng lợi gì từ nguồn kinh phí chuyên biệt để bảo tồn lâu dài. “Nhà trường rất ý thức việc gìn giữ di sản, nhưng do điều kiện còn hạn chế nên chủ yếu là tự theo dõi, chăm sóc thủ công. Chúng tôi mong được hỗ trợ chuyên môn và kinh phí từ để bảo tồn tốt hơn di sản quý giá này", thầy Võ Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Sơn Lộc chia sẻ.
Video: Một số hình ảnh về 4 cây Kơ-nia cổ thụ.

Tin liên quan

Tags:

#Kơ nia #Cây cổ thụ ở Xuân Lộc #Cây cổ ở tiểu học sơn lộc #Cây cổ thụ

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Podcast tản văn: Rưng rưng sắc tím hoa xoan

Podcast tản văn: Rưng rưng sắc tím hoa xoan

Hoa xoan không rực rỡ, chỉ lặng lẽ tím lên khi xuân gần tàn. Nhưng chính vẻ mong manh ấy lại trở thành nguồn thi hứng cho văn chương, nơi nỗi nhớ và ký ức dịu dàng tìm về.
Podcats truyện ngắn: Mùa xuân biên giới

Podcats truyện ngắn: Mùa xuân biên giới

Truyện ngắn “Mùa Xuân biên giới” của Trần Anh Đức không chỉ tôn vinh lòng dũng cảm của những chiến sĩ quân hàm xanh mà còn khẳng định tình quân dân bền chặt nơi vùng biên cương.
Gửi tâm vào nhánh, gửi ý vào cây

Gửi tâm vào nhánh, gửi ý vào cây

Bonsai không chỉ là thú chơi mà còn là nơi gửi gắm tâm tư, sự kiên nhẫn vào từng dáng, thế. Với người chơi cây cảnh ở Hà Tĩnh, mỗi tác phẩm là một hành trình sáng tạo nghệ thuật.
Chờ ngày khai hội Văn Miếu ở Hà Tĩnh

Chờ ngày khai hội Văn Miếu ở Hà Tĩnh

Lễ hội Văn Miếu (phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh) năm 2026 sẽ diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 24 - 26/3 (tức từ mùng 6 - 9/2 năm Bính Ngọ) với nhiều hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian đặc sắc.
Báo Anh: Hà Giang là 'vẻ đẹp ngoài thế giới'

Báo Anh: Hà Giang là 'vẻ đẹp ngoài thế giới'

Bảng xếp hạng 51 điểm đến đẹp nhất thế giới năm 2026 tiếp tục gọi tên Hà Giang và Hội An, khẳng định sức hút bền bỉ của cảnh quan và văn hóa Việt Nam với du khách quốc tế.
Festival Phở 2026 diễn ra từ ngày 19 - 22/3

Festival Phở 2026 diễn ra từ ngày 19 - 22/3

Festival Phở năm nay có chủ đề “Phở Việt - Di sản sống trong lòng thời đại”. Đây là chương trình ý nghĩa nhằm tôn vinh nghề truyền thống, góp phần bổ sung cơ sở thực tiễn, dữ liệu để hoàn thiện hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận phở Việt là di sản thế giới...
Podcast tản văn: Một giấc mơ xanh

Podcast tản văn: Một giấc mơ xanh

Mùa xuân này tôi đã có một mùa xanh cho riêng mình. Màu xanh từ ngày xưa gắn kết với hôm nay để bất giác nhận ra, mình chưa từng mất đi điều gì nếu thực sự trong lòng vẫn thấy bình yên…
Podcast tản văn: Đợi mùa hoa loa kèn

Podcast tản văn: Đợi mùa hoa loa kèn

Hoa loa kèn tựa như một khoảng lặng giữa đời sống, là lời nhắc con người ta cần sống chậm lại một chút, để nhận ra những tần số rung động ở quanh mình...
Podcast truyện ngắn: Nhất chi mai nở muộn

Podcast truyện ngắn: Nhất chi mai nở muộn

Giữa dòng thời gian tàn phai, những mầm sống vẫn âm thầm nảy nở. Chỉ cần ta đủ kiên nhẫn để chờ đợi, sẽ thấy vẻ đẹp rực rỡ được đánh thức từ những chồi non.
Podcast tản văn: Tháng ba - mùa thương nhớ

Podcast tản văn: Tháng ba - mùa thương nhớ

Tháng ba về trong nắng xuân dịu nhẹ, khơi dậy ký ức tuổi thơ, mùa hoa gạo, hoa bưởi và những kỷ niệm quê nhà thân thương, mang đến cảm xúc bâng khuâng, da diết trong lòng người.
Việt Nam có 8 tỷ phú USD

Việt Nam có 8 tỷ phú USD

Forbes vừa công bố danh sách tỷ phú thế giới 2026 với số lượng kỷ lục 3.428 người, trong đó, Việt Nam có 8 tỷ phú góp mặt với tổng tài sản đạt gần 40 tỷ USD.