Ngắm cụm cây di sản "đặc biệt" trong trường học ở Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Giữa sân Trường Tiểu học Sơn Lộc (xã Xuân Lộc, tỉnh Hà Tĩnh), bốn cây Kơ-nia cổ thụ cao lớn, tỏa bóng mát quanh năm, vẫn đứng sừng sững như những chứng nhân trầm lặng của thời gian.

bqbht_br_1.jpg
Trong khuôn viên Trường Tiểu học Sơn Lộc hiện có 4 cây cổ thụ được xác định là loài Kơ-nia - cây Lậy Cầy (Irvingia malayana). Đây là loài cây đặc hữu của vùng Tây Nguyên, hầu như không ghi nhận sự phân bố tự nhiên tại khu vực miền Trung. Cả 4 cây đều sinh trưởng khỏe mạnh. Người dân địa phương không rõ thời điểm cây xuất hiện, chỉ biết chúng đã có mặt từ nhiều thế hệ trước.
bqbht_br_2.jpg
Không có tài liệu lịch sử nào ghi chép cụ thể về quá trình trồng hoặc di thực loài cây này về địa phương. Điểm nổi bật là 4 cây cổ thụ này mọc 4 góc trong khuôn viên trường, do đó, giáo viên hay người dân địa phương thường ví như "4 chân voi" trấn giữ cả ngôi trường. Trong ảnh: Cặp Kơ-nia phía trước cổng trường.
bqbht_br_4.jpg
Ngày 24/8/2012, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam chính thức công nhận cụm 4 cây Kơ-nia tại Trường Tiểu học Sơn Lộc là Cây Di sản Việt Nam. Buổi lễ vinh danh và đón Bằng công nhận Cây Di sản diễn ra long trọng đúng ngày 20/11 như một món quà tri ân đặc biệt đến thầy cô nơi đây. Trong ảnh: Nhiều thế hệ học sinh Trường Tiểu học Sơn Lộc được tìm hiểu, chiêm ngưỡng quá trình phát triển của cây.
bqbht_br_7.jpg
bqbht_br_6.jpg
Chiến tranh từng đi qua vùng đất này với sự tàn phá của bom đạn. Trường học nhiều lần bị hư hại, nhà dân sập đổ, ruộng vườn tiêu điều, nhưng 4 cây Kơ-nia vẫn xanh tốt, tiếp tục vươn cành, trổ hoa, ra quả. Trên thân cây, những "vết sẹo" lặng lẽ, là dấu tích của năm tháng khắc nghiệt. Chúng là những nhân chứng sống cho một thời đã qua. Trong ảnh: Thân cây sát nhà để xe có dấu hiệu rỗng ruột nhưng vẫn xanh tốt.
bqbht_br_5.jpg
4 cây Kơ-nia trong khuôn viên Trường Tiểu học Sơn Lộc không chỉ là thực thể sinh học có giá trị di sản mà còn đóng vai trò như một phần cấu trúc không gian học đường suốt nhiều thế hệ. Cây phía cổng trường (sát nhà để xe, có đặt bia chứng nhận) tán rộng, cao hơn 20m, phủ bóng phần lớn sân trường, đặc biệt vào những giờ trưa nắng.
bqbht_br_3.jpg
Trong điều kiện khí hậu miền Trung nắng gắt vào mùa hè, những tán cây này trở thành nơi sinh hoạt ngoài trời, chỗ ngồi nghỉ giữa giờ và cả không gian học tập cho học sinh. Cấu trúc tán cây phân tầng, dày đặc, giúp giảm bức xạ nhiệt. Theo cán bộ nhà trường, dưới tán cây là nơi diễn ra nhiều hoạt động giáo dục ngoài giờ như: đọc sách, kể chuyện, thi trò chơi dân gian… trong suốt hàng chục năm qua.
bqbht_br_13.jpg
Ở phía đối diện sân trường, một cây Kơ-nia đã được cắt tỉa bớt cành nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão. Theo cán bộ nhà trường, việc cắt tỉa này được thực hiện sau khi phát hiện một số nhánh cây lớn có dấu hiệu khô mục.
bqbht_br_12.jpg
Công tác kiểm tra và chăm sóc cây được phối hợp định kỳ giữa đơn vị quản lý trường học và chính quyền địa phương. Mục tiêu là duy trì sức khỏe cho cây, đồng thời bảo đảm an toàn cho học sinh trong quá trình sinh hoạt dưới tán cây.
bqbht_br_9.jpg
Phía sau khuôn viên trường, một cây Kơ-nia mọc tách biệt trên một mô đất cao hơn mặt sân khoảng 1m (cây ở góc trái, nhìn từ cổng vào). Theo người dân địa phương, vị trí này vốn là một phần của đồi đất tự nhiên, về sau được san thoải để mở rộng mặt bằng xây dựng trường học. Trong quá trình san lấp, gò đất nơi cây mọc được giữ nguyên, tạo thành điểm cao nhất trong khuôn viên.
bqbht_br_14.jpg
Dù địa hình thay đổi, cây Kơ-nia này vẫn sinh trưởng ổn định, tán lá phủ rộng, thân cây thẳng đứng, không có dấu hiệu nghiêng lệch hay suy yếu theo thời gian.
bqbht_br_81.jpg
bqbht_br_8.jpg
Cây Kơ-nia cuối cùng ở góc phải (nhìn từ cổng vào) là cây có kích thước nhỏ nhất trong nhóm 4 cây di sản. Quan sát bằng mắt thường cho thấy phần gốc cây đã bị rỗng một khoang lớn ở thân dưới, tạo thành một hốc sâu từ mặt đất lên khoảng 1m. "Khu vực gốc cây từng là nơi trẻ em ngày xưa tụ tập vào mùa đông để đùa nghịch, đốt lửa sưởi ấm, dẫn đến tổn thương lớp vỏ và phần thân trong thời gian dài. Hiện tại, cây vẫn sinh trưởng ổn định", ông Nguyễn Hữu Lĩnh - bảo vệ trường (người sống trên địa bàn) cho biết.
bqbht_br_10.jpg
Quả Kơ-nia rụng dưới gốc cây trong sân Trường Tiểu học Sơn Lộc được thu gom. Loài cây này ra quả mỗi năm nhưng tỷ lệ nảy mầm trong tự nhiên rất thấp.
bqbht_br_15.jpg
Dù đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam từ năm 2012, cụm cây Kơ-nia trong khuôn viên Trường Tiểu học Sơn Lộc vẫn chưa được hưởng lợi gì từ nguồn kinh phí chuyên biệt để bảo tồn lâu dài. “Nhà trường rất ý thức việc gìn giữ di sản, nhưng do điều kiện còn hạn chế nên chủ yếu là tự theo dõi, chăm sóc thủ công. Chúng tôi mong được hỗ trợ chuyên môn và kinh phí từ để bảo tồn tốt hơn di sản quý giá này", thầy Võ Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Sơn Lộc chia sẻ.
Video: Một số hình ảnh về 4 cây Kơ-nia cổ thụ.

Đọc thêm

Khán giả Hà Tĩnh hào hứng đến rạp xem phim cách mạng

Khán giả Hà Tĩnh hào hứng đến rạp xem phim cách mạng

Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ tại rạp CGV Vincom Hà Tĩnh đã thu hút đông đảo khán giả. Sự kiện không chỉ giúp các cựu chiến binh sống lại ký ức hào hùng mà còn khơi dậy niềm tự hào và tiếp lửa truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Podcast truyện ngắn: Vị biển

Podcast truyện ngắn: Vị biển

Biển có thể khắc nghiệt, có thể lấy đi nhiều điều quý giá, nhưng cũng chính biển nuôi lớn con người bằng sự bao dung và bền bỉ.
Xúc động vở kịch hát "Khoảng trời con gái"

Xúc động vở kịch hát "Khoảng trời con gái"

Vở kịch hát "Khoảng trời con gái" đã đưa khán giả trở về những năm tháng khốc liệt ở Ngã ba Đồng Lộc, khắc họa vẻ đẹp tâm hồn, sự hy sinh anh dũng của 10 nữ thanh niên xung phong, qua đó góp phần lan tỏa giá trị lịch sử và truyền thống yêu nước đến với công chúng.
Podcast tản văn: Ký sự mùa hè

Podcast tản văn: Ký sự mùa hè

Tản văn kể về mùa hè tuổi mười bốn với những trải nghiệm đẹp ở quê nội, quê ngoại, cùng những áp lực học tập và sự trưởng thành của bạn nhỏ.
Podcast truyện ngắn: Mùa hè của bé Nu

Podcast truyện ngắn: Mùa hè của bé Nu

Câu chuyện kể về một mùa hè đặc biệt của cậu bé Nu với bà, gợi lên những ký ức tuổi thơ trong sáng và gửi gắm bài học ý nghĩa về tình thân, gia đình và hạnh phúc.
Podcast tản văn: Mùa hè trong miền ký ức

Podcast tản văn: Mùa hè trong miền ký ức

Tháng Bảy về cùng tiếng ve và những miền ký ức tuổi thơ. Từ sân trường, con đường làng đến bóng dáng người thân, tất cả lại hiện về vẹn nguyên trong nỗi nhớ.
Podcast tản văn: Tháng Bảy tri ân

Podcast tản văn: Tháng Bảy tri ân

Tháng Bảy về, lòng người như lắng lại trong niềm biết ơn và tưởng nhớ những anh hùng liệt sĩ, thêm trân trọng giá trị của hòa bình, của quê hương hôm nay.
Những đôi tay giữ hồn nghề truyền thống

Những đôi tay giữ hồn nghề truyền thống

Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều làng nghề thủ công truyền thống ở Hà Tĩnh vẫn được duy trì nhịp sản xuất nhờ những đôi bàn tay đã hằn dấu thời gian của người cao tuổi, góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Podcast tản văn: Chong chóng tuổi thơ

Podcast tản văn: Chong chóng tuổi thơ

Chỉ một mảnh giấy nhỏ, một que tre và làn gió mát cũng có thể làm nên cả góc trời tuổi thơ. Chiếc chong chóng quay trong nắng hè mang theo tiếng cười hồn nhiên và những ký ức đẹp.
Podcast truyện ngắn: Dư vị chè xanh

Podcast truyện ngắn: Dư vị chè xanh

Vị quê Hà Tĩnh cất giữ trong ta cả một miền ký ức. Một chén chè xanh, miếng kẹo cu đơ hay căn bếp nhỏ nơi quê nhà... đều có thể trở thành điểm tựa để tìm lại sự bình yên.
Podcast tản văn: Hương vị nước dam Hà Tĩnh

Podcast tản văn: Hương vị nước dam Hà Tĩnh

Những món ăn dân dã của quê hương Hà Tĩnh, được chắt chiu từ đồng đất và bàn tay khéo léo của người quê. Qua năm tháng, hương vị ấy trở thành một phần ký ức nhớ thương.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!