Người cao tuổi: “gốc vững, cây bền”

Niềm vui tuổi già. Ảnh Đậu Bình

Tuổi cao chí khí càng cao

Năm 1947, Bác Hồ đã viết bài thơ 4 câu tặng 3 cụ lão du kích ở Cao Bằng tham gia đánh giặc:

Tuổi cao chí khí càng cao.

Múa gươm giết giặc ào ào gió thu.

Sẵn sàng tiêu diệt quân thù,

Tiếng thơm Việt Bắc ngàn thu lẫy lừng.

Bác Hồ với đại biểu phụ lão và thiếu nhi đến chào mừng Đại hội thống nhất Việt Minh - Liên Việt, tháng 3-1951.

Ảnh tư liệu

Trong lịch sử một đất nước luôn luôn phải đấu tranh với ngoại xâm để bảo vệ giang sơn bờ cõi, sức mạnh toàn dân, trong đó có NCT góp phần mang lại thắng lợi của dân tộc. Trong các cuộc kháng chiến, hình ảnh những “bạch đầu quân” hay “tráng sĩ bạc đầu” luôn mang đến sự khích lệ to lớn cho các tầng lớp nhân dân.

Tiếng hô vang “Sát Thát” (giết giặc Nguyên) của các bô lão tại Hội nghị Diên Hồng thế kỷ XIII hay chiến công của các cụ phụ lão bắn rơi máy bay Mỹ ở Thanh Hóa từng đi vào bài hát “Hát mừng các cụ dân quân” của nhạc sĩ Đỗ Nhuận đến nay vẫn còn vang vọng, điển hình cho tinh thần “tuổi cao chí khí càng cao” của NCT Việt Nam trong lịch sử. Mỗi người đều chứa đựng một phần quá khứ hào hùng của dân tộc, niềm tin với Đảng, tình yêu cháy bỏng với đất nước, quê hương.

Dù tuổi đã cao nhưng vợ chồng ông Trần Văn Kỉnh - thôn Quy Vượng (xã Yên Hồ - Đức Thọ) vẫn hăng say lao động, tích cực tích tụ ruộng đất, xây dựng mô hình sản xuất kết hợp lúa - rươi - cáy hữu cơ. Ảnh Đình Nhất

Tham gia tích cực trong công cuộc giữ nước, NCT cũng là lực lượng tiên phong trong xây dựng đất nước, lao động cải tạo thiên nhiên, xây dựng cuộc sống, đi đầu trong các phong trào thi đua yêu nước do Đảng, Nhà nước, MTTQ phát động. Họ sẵn sàng hiến đất, phá dỡ tường rào để mở đường trong phong trào xây dựng NTM, phát triển các mô hình kinh tế, tích cực tham gia xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

NCT cũng là những người gìn giữ và trao truyền kho báu di sản văn hóa vật thể, phi vật thể cho đời sau. Đa số NCT Việt Nam nêu gương sáng về ý chí quyết tâm, tinh thần lao động cần cù, sáng tạo, trung thực, sống mẫu mực, nhân nghĩa, thủy chung, có tâm hồn phong phú, lạc quan… Họ trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc, là kho báu kinh nghiệm quý giá trong lao động sản xuất, sáng tạo và ứng xử văn hóa cho cháu con trong gia đình cũng như ngoài xã hội.

NCT cũng là những người gìn giữ và trao truyền kho báu di sản văn hóa vật thể, phi vật thể cho đời sau.

Hà Tĩnh có tỷ lệ NCT là 15,89%, cao hơn hẳn bình quân chung cả nước (11,86%). Hội NCT Hà Tĩnh được xây dựng vững mạnh ở các cấp. Ngoài hội cấp tỉnh, có 13 hội cấp huyện, thị, thành; 216 hội cấp xã và 1.965 chi hội cấp thôn (tổ dân phố); tập hợp trên 190 nghìn hội viên (khoảng 92% người trong độ tuổi).

Ông Thái Sinh - Chủ tịch Hội NCT Hà Tĩnh cho biết: Gần như 100% hội viên đã phát huy vai trò NCT ở mọi lúc, mọi nơi. Là những người sớm thấm nhuần chủ trương, chính sách, nhiệm vụ phát triển KT-XH ở địa phương, đơn vị, NCT luôn thể hiện vai trò “cây cao bóng cả”, “tuổi cao gương sáng”, gương mẫu đi đầu và vận động con cháu trong gia đình, dòng họ... chấp hành chính sách luật pháp, bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Chấp hành nội quy, hương ước; gương mẫu thực hiện các cuộc vận động: “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, “Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; phong trào xây dựng gia đình “Ông bà, cha mẹ mẫu mực, con trung hiếu, cháu thảo hiền”..."

NCT Hà Tĩnh đã tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, đoàn thể. Trong nhiệm kỳ 2016-2021, có 11.833 lượt người/năm tham gia công tác, đóng góp đáng kể trong việc xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở. Nòng cốt trong các sinh hoạt cộng đồng, NCT đã đóng góp nhiều ý kiến xây dựng, phản biện, sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách, góp phần phát triển KT-XH ở địa phương.

Lão nông Phan Văn Tùng ở Hương Khê (Hà Tĩnh) - gương sáng NCT xây dựng kinh tế. Ảnh Dương Chiến

Nhiệm kỳ 2016-2021 có 3.205 NCT là chủ doanh nghiệp, trang trại, gia trại; 1.576 NCT đạt danh hiệu làm kinh tế giỏi cấp tỉnh; 30 NCT được vinh danh cấp tỉnh; 5 NCT được vinh danh trong hội nghị toàn quốc tổng kết phong trào NCT làm kinh tế giỏi.

NCT vừa vận động, vừa trực tiếp xây dựng hàng trăm vườn mẫu, vườn hộ, hiến hơn 1.093 nghìn m2 đất, hàng chục nghìn cây xanh, đóng góp hơn 1.183 nghìn ngày công, hơn 122 tỷ đồng góp phần xây dựng NTM; nhận bảo vệ, chăm sóc hàng cây, đường làng, nhà văn hóa, khu di tích, nghĩa trang liệt sỹ, thu gom rác thải... Sự đóng góp của NCT trong xây dựng NTM, đô thị văn minh, giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án phát triển KT-XH thực sự hiệu quả, được cấp ủy, chính quyền các cấp ghi nhận, đánh giá cao.

Vun gốc vững để cây tỏa cành xanh lá

“Yêu trẻ, trẻ đến nhà/ Kính già, già để tuổi cho” hay “Kính lão đắc thọ” … là truyền thống tốt đẹp hàng nghìn đời của dân tộc. Dù vậy, việc phụng dưỡng, chăm sóc NCT về thể chất và tinh thần là công việc không hề dễ dàng do người già khó thay đổi tập quán sinh hoạt, ăn uống; một số cụ không tự chăm sóc được bản thân.

Hiện nay, ở Việt Nam nói chung, Hà Tĩnh nói riêng, mô hình trại dưỡng lão, trung tâm chăm sóc người già với đầy đủ các thiết bị, tiện nghi, không gian sinh hoạt tập thể chưa phát triển, người già vẫn chủ yếu sống với con cháu. Những người đau ốm, bệnh tật vẫn chủ yếu trông nhờ vào sự chăm sóc của con cháu và một số người làm dịch vụ chưa qua đào tạo. Tuổi cao, sức yếu, con cái ở xa, nhiều người già phải chịu cảnh cô đơn, thiếu thốn. Chính vì vậy, Hội NCT là mái nhà chung vô cùng quan trọng với người già.

Các cụ già ở Trung tâm Điều dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội Hà Tĩnh chia sẻ buồn vui trong cuộc sống hằng ngày. Ảnh Kiều Minh

Ông Thái Sinh cho biết thêm: “Những năm qua, HĐND tỉnh đã ban hành nghị quyết về đảm bảo BHYT cho NCT từ 70 đến dưới 80 tuổi; Nghị quyết về trợ giúp xã hội với NCT thuộc hộ nghèo và cận nghèo, hỗ trợ NCT có thu nhập thấp; Nghị quyết về củng cố, phát triển hệ thống mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2018-2025, tầm nhìn đến năm 2030.

Để chủ động thích ứng với tình trạng già hóa dân số, đẩy mạnh công tác chăm sóc và phát huy vai trò NCT, tỉnh cần triển khai quy hoạch, kế hoạch thu hút đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng chăm sóc người già theo đề án đã được HĐND tỉnh… phê duyệt tại Nghị quyết số 98/NQ-HĐND ngày 18/7/2018".

Thầy Nguyễn Khắc Lanh (93 tuổi) ở thôn Trung Mỹ, xã An Hòa Thịnh (Hương Sơn) - là tấm gương sáng NCT ở Hà Tĩnh. Ảnh Anh Thùy

Gia đình vẫn là điểm tựa lớn nhất của NCT. Nguyện vọng của đa số NCT là vẫn được sống trong sự yêu thương, chăm sóc của gia đình. Chăm sóc, phụng dưỡng người già là đạo lý và trách nhiệm của các thành viên trong gia đình. Sẽ có nhiều khó khăn khi gia đình 3, 4 thế hệ chung sống, nhưng một khi tình yêu thương lớn hơn tất cả, chúng ta sẽ dễ dàng vượt qua. Làm tròn chữ hiếu với mẹ cha, tri ân ông bà, cố can, mỗi người trong chúng ta đã vun gốc cho cây tỏa cành xanh lá và bền vững đến muôn sau.