Từ một địa phương còn nhiều khó khăn, điều kiện sản xuất hạn chế, đời sống người dân phụ thuộc chủ yếu vào chăn nuôi nhỏ lẻ và trồng rừng, xã Sơn Hồng đang dần “thay da đổi thịt” nhờ sự năng động trong cách nghĩ, cách làm của bà con nông dân. Từng mô hình mới được hình thành không chỉ khẳng định hướng đi phù hợp mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy phong trào làm kinh tế, cải thiện chất lượng đời sống cho người dân.
Một trong những mô hình tạo dấu ấn rõ nét trong thời gian gần đây là mô hình nuôi lươn không bùn của anh Đoàn Hồng Phong (thôn 10). Với mong muốn phát triển kinh tế ngay trên mảnh đất quê hương, đầu năm 2024 anh Phong chủ động tìm đến nhiều mô hình trong và ngoài tỉnh để học hỏi kỹ thuật nuôi lươn không bùn. Nhận thấy ưu điểm dễ quản lý môi trường, phù hợp với diện tích nhỏ và ít phát sinh rủi ro, anh quyết định đầu tư gần 700 triệu đồng để xây dựng hệ thống bể composite, lắp đặt đường cấp – thoát nước và máy sục khí đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
Anh Phong cho biết: “Những ngày đầu bắt tay vào nuôi lươn là quãng thời gian khá vất vả vì thiếu kinh nghiệm, dẫn tới tỷ lệ hao hụt cao. Tôi phải vừa làm vừa tìm hiểu thêm, từ cách chọn con giống khỏe đến cách phòng bệnh. Khi nắm chắc kỹ thuật và kiểm soát được môi trường nước, tỷ lệ sống của lươn đã cải thiện rõ rệt, đạt trên 90%”.
Nếu như trước đây người dân chủ yếu nuôi lươn trong ao bùn, khó kiểm soát dịch bệnh thì mô hình không bùn của anh Phong được thực hiện trong các bể lót bạt có hệ thống lọc tuần hoàn, giúp duy trì nguồn nước sạch và ổn định. Lươn được cho ăn bằng cám cá tạp đảm bảo dinh dưỡng, nhờ đó phát triển đồng đều. Sau khoảng 10 – 12 tháng nuôi, mỗi con có thể đạt trọng lượng 250 – 300 gram. Dự kiến cuối năm nay, anh Phong sẽ xuất bán lứa lươn đầu tiên từ mô hình này. Đây mới chỉ là bước khởi đầu, nhưng anh Phong kỳ vọng lứa nuôi thử nghiệm sẽ mang lại kết quả khả quan để tiếp tục mở rộng quy mô trong thời gian tới.
Bên cạnh mô hình của anh Phong, xã Sơn Hồng còn ghi dấu ấn với nhiều mô hình chăn nuôi quy mô vừa và nhỏ, mang lại thu nhập ổn định cho người dân.
Gia đình ông Đoàn Văn Kỳ (thôn 4) là một điển hình. Hiện trang trại của ông bà nuôi 40 con hươu, gồm 14 con cái và 26 con đực. Trước đây, gia đình chỉ nuôi khoảng 10 con, song từ năm 2021, nhận thấy nhu cầu tiêu thụ nhung và hươu giống ngày càng tăng, ông quyết định mở rộng quy mô.
Sau 3 năm phát triển trang trại, mỗi năm gia đình ông Kỳ thu được gần 20 kg nhung và bán khoảng 10 hươu con, mang lại nguồn thu ổn định. Theo ông, việc nuôi hươu đã trở thành “cần câu cơm” hiệu quả, không chỉ giúp gia đình vươn lên khá giả mà còn là nghề truyền thống có giá trị kinh tế cao của địa phương. Ông Kỳ cho biết: “Hươu là loại động vật dễ nuôi, ít dịch bệnh nên phù hợp với điều kiện vùng núi. Quan trọng nhất là đầu ra tốt, giá nhung giữ ở mức cao giúp người nuôi yên tâm đầu tư lâu dài".
Mô hình trang trại tổng hợp ở thôn 12 với diện tích 5,5 ha cũng đang tạo thêm nhiều việc làm và nguồn thu cho người dân. Trang trại hiện chăn nuôi 56 con hươu, 30 con lợn, hơn 1.000 con vịt, 10 con bò… đồng thời trồng bưởi, cam, đinh lăng và lắp đặt hệ thống điện mặt trời để tận dụng hiệu quả diện tích và đa dạng nguồn thu.
Anh Lê Đức Toàn - người trực tiếp quản lý trang trại cho biết: “Điều tôi thấy rõ nhất khi gắn bó với mô hình này là nó tạo ra việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương. Ở vùng miền núi như Sơn Hồng, bà con trước đây chủ yếu làm nông vụ theo mùa, thu nhập bấp bênh. Khi trang trại hoạt động quy củ, có việc làm quanh năm, thu nhập của công nhân được cải thiện đáng kể. Đây chính là nền tảng quan trọng để người dân thoát nghèo và giữ được mức sống ổn định”.
Nhờ vận hành ổn định và có đầu ra tương đối bền vững, trang trại hiện giải quyết việc làm cho 7 lao động chính với mức lương khoảng 7 triệu đồng/người/tháng, cùng 20 lao động thời vụ với thu nhập 250 nghìn đồng/ngày.
Chị Lê Thị Dân (thôn 7) - công nhân làm việc tại trang trại cho biết: “Công việc ổn định, thu nhập tốt hơn so với lao động tự do. Làm gần nhà nên tôi có điều kiện chăm sóc gia đình. Trang trại ngày càng mở rộng, công nhân như chúng tôi cũng yên tâm gắn bó lâu dài”.
Sự phát triển mạnh mẽ của các mô hình kinh tế thời gian qua đã tạo chuyển biến rõ nét trong đời sống nhân dân Sơn Hồng. Từ hộ nghèo, cận nghèo, nhiều gia đình nhờ kiên trì đầu tư vào chăn nuôi, trồng trọt đã vươn lên khá giả, cải thiện thu nhập bền vững. Các mô hình kinh tế mang lại việc làm tại chỗ cho người lao động, hạn chế tình trạng di cư lao động, đồng thời góp phần thúc đẩy phong trào xây dựng nông thôn mới ở địa phương.
Theo thống kê của UBND xã Sơn Hồng, đến 2025, tỷ lệ hộ nghèo của toàn xã giảm còn 4,52%, tỷ lệ hộ cận nghèo giảm còn 3,77%. Thu nhập bình quân đầu người đạt năm 2025 đạt 53,03 triệu đồng/năm.
Ông Đỗ Thanh Tình - Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Hồng cho biết: “Sơn Hồng là xã miền núi biên giới, điều kiện sản xuất còn nhiều hạn chế, song người dân đã chủ động áp dụng các cách làm mới để nâng cao thu nhập. Chính quyền địa phương tập trung hỗ trợ về kỹ thuật, nguồn vốn và kết nối đầu ra cho sản phẩm, tạo điều kiện để các mô hình sản xuất vận hành hiệu quả. Những kết quả đạt được thời gian qua trở thành nền tảng quan trọng giúp xã tiến gần hơn tới mục tiêu giảm nghèo bền vững”.
