Những ngày cuối năm 2025, khi một vụ xuân mới sắp được đánh thức, trên cánh đồng thôn Tiến Thành (xã Kỳ Khang) những thửa ruộng thênh thang thẳng tắp; hệ thống bờ vùng, bờ thửa được quy hoạch lại rộng rãi, ngay hàng thẳng lối; những con đường nội đồng mới mở rộng trên 5 mét, đủ để xe cơ giới vào tận chân ruộng.
Chỉ hơn một năm trước, khu đồng này vẫn còn hàng trăm thửa ruộng nhỏ; mỗi hộ vài sào rải rác khắp cánh đồng.
Giờ đây, nhờ chủ trương tích tụ đất đai và dồn điền đổi thửa được triển khai đồng bộ, toàn thôn Tiến Thành đã sắp xếp, chỉnh lý lại 89,91 ha đất nông nghiệp của 284 hộ dân. Bình quân mỗi thửa sau chuyển đổi có diện tích 1.935,55 m2; giảm từ 901 thửa xuống chỉ còn 339 thửa.
Ông Nguyễn Quang Huy (thôn Tiến Thành) phấn khởi chia sẻ: “Trước đây, nhà tôi có 3 sào ruộng, thì phải canh tác trên bốn năm thửa, rải rác khắp nơi, hết sức vất vả.
Nay dồn lại còn một thửa, tôi thấy chưa khi nào làm ruộng lại thuận lợi như bây giờ. Trước đây làm ruộng may đủ ăn; bây giờ chúng tôi đã thực sự làm ra hàng hoá, có thu nhập và thoát nghèo từ ruộng”.
Cũng như thôn Tiến Thành, từ vụ hè thu 2025, thôn Tân Sơn (xã Kỳ Khang) hoàn thành chuyển đổi ruộng đất trên diện tích 46,04 ha, với 116 hộ tham gia.
Bình quân mỗi thửa sau chuyển đổi có diện tích 2.548,59m2; giảm từ 401 thửa xuống chỉ còn 142 thửa.
Về tổng thể, xã Kỳ Khang (sau khi sáp nhập 2 xã Kỳ Khang cũ và Kỳ Thọ cũ) đã hoàn thành chuyển đổi ruộng đất đối với 135,95 ha, với 400 hộ dân tham gia; tổng kinh phí thực hiện đạt hơn 3,1 tỷ đồng. Trong đó, riêng ở Kỳ Khang cũ chiếm hơn 2/3 diện tích, là một trong những địa phương đi đầu của huyện Kỳ Anh (cũ) về tiến độ và hiệu quả thực hiện.
Ông Trần Công Đệ (thôn Tiến Thành) cho biết: “Không chỉ được canh tác trên một thửa, mà khi cánh đồng liền thửa, đường giao thông rộng rãi, việc vận chuyển phân bón hay sản phẩm sau thu hoạch cũng thuận lợi hơn; hệ thống kênh mương nội đồng được xây mới, không lo thất thoát nước; nguồn giống được cơ cấu cùng loại trên một cánh đồng, xuống giống cùng lúc nên hạn chế sâu bệnh... đem lại năng suất, thu nhập cao".
Cùng với mở rộng diện tích, giảm số thửa, Kỳ Khang đặc biệt chú trọng mở rộng hệ thống giao thông nội đồng. Với tổng số gần 10 km, các tuyến đường giao thông nội đồng của 2 vùng sau chuyển đổi được mở rộng từ 3,5 đến 5m. Hệ thống kênh mương thủy lợi có tổng chiều dài 4,19 km, được quy hoạch lại và nâng cao, bảo đảm tưới tiêu hiệu quả, chống ngập úng cục bộ.
Đặc biệt, địa phương đã di dời 150 ngôi mộ vô chủ nằm rải rác trên đồng ruộng về khu nghĩa trang tập trung, với tổng kinh phí hỗ trợ 150 triệu đồng, góp phần tạo quỹ đất liền vùng, sạch đẹp, thuận lợi cho sản xuất.
Để có được kết quả này, những ngày đầu triển khai, địa phương gặp rất nhiều khó khăn, trước tiên đó là từ tâm lý e ngại, lo lắng của người dân do thói quen lâu năm gắn với lợi ích riêng.
Ông Mai Văn Mậu, một trong trong những hộ tiên phong trong chuyển đổi ruộng đất ở thôn Tân Sơn, chia sẻ: “Ban đầu, chúng tôi cũng lo lắm. Ruộng ông bà để lại, giờ đổi đi, sợ thiệt, sợ khó. Nhưng chính quyền xã và thôn giải thích kỹ, ai cũng được đối thoại, ai cũng được đo đạc, công khai từng mét đất. Làm xong, ai cũng mừng vì thửa ruộng của mình giờ vừa to, vừa thuận lợi hơn. Nếu như trước đây, hai vợ chồng phải làm hơn mười ngày, bây giờ chỉ còn sáu, bảy ngày. Phần thời gian dư ra, tôi làm thêm nghề phụ, tăng thu nhập”.
Theo bà Đặng Thuý Anh, Chủ tịch UBND xã Kỳ Khang, dồn điền đổi thửa, tích tụ ruộng đất là một phần trong kế hoạch lớn của xã, nhằm hướng đến xây dựng các cánh đồng mẫu lớn, sản xuất lúa theo mô hình 1 giống, 1 thời vụ, 1 quy trình, gắn với thương hiệu lúa gạo địa phương, phục vụ mục tiêu hiện đại hóa nông nghiệp, giảm nghèo bền vững và phát triển nông thôn mới nâng cao.
“Đến thời điểm này, mô hình 1 giống, 1 thời vụ, 1 quy trình trên các diện tích sau chuyển đổi đã được người dân Kỳ Khang thực hiện rất hiệu quả. Thời gian tới, bên cạnh nhân rộng mô hình, mở rộng diện tích dồn điền đổi thửa, chúng tôi khuyến khích người dân liên kết với hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp để ứng dụng cơ giới hóa, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung để nâng cao giá trị thu nhập trên đơn vị diện tích” - bà Đặng Thúy Anh chia sẻ.
Dồn điền đổi thửa không chỉ là câu chuyện kỹ thuật hay lợi thế về đất đai, mà đây là sự thay đổi căn bản về tư duy sản xuất, về cách người dân gắn bó với mảnh đất của mình theo hướng hiện đại, hiệu quả hơn.
Với nền tảng vững chắc từ kết quả của chủ trương tích tụ ruộng đất, Kỳ Khang đang mở ra một hành trình mới - hành trình xây dựng nền nông nghiệp thông minh, hiện đại, gắn với thương hiệu sản phẩm địa phương, góp phần nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững.
