Trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, đặc biệt trên lưu vực sông Cả, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành công điện yêu cầu các địa phương chủ động ứng phó với nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất. Ghi nhận tại các xã vùng thượng sông La như xã Đức Thọ, Đức Quang, Đức Minh, dù nước chỉ mới chớm dâng, song người dân nơi đây đã và đang triển khai nhiều biện pháp cụ thể, thiết thực nhằm ứng phó kịp thời, giảm thiểu rủi ro khi thiên tai xảy ra.
Ngay từ khi có cảnh báo về tình hình trên sông Cả xuất hiện một đợt lũ với biên độ lớn, đỉnh lũ tại thượng lưu và hạ lưu sông Cả có khả năng lên trên mức BĐ3, cấp độ rủi ro thiên tai do lũ là cấp 3, người dân các xã ngoài đê La Giang đã khẩn trương kê cao giường tủ, vật dụng sinh hoạt, đưa tài sản lên nơi cao ráo để tránh bị ngập.
Nhiều hộ dân chủ động chuẩn bị các phương tiện di chuyển như thuyền, xuồng, phao cứu sinh để kịp thời sử dụng khi nước lũ lên nhanh. Đặc biệt, việc đưa gia súc như trâu, bò, lợn, dê... lên gác cao hoặc di dời đến khu vực an toàn đã được thực hiện đồng loạt, góp phần đảm bảo an toàn sinh kế.
“Nghe thông báo nước sông đang lên, gia đình tôi đã chủ động kê cao một số đồ đạc như: tủ, giường, đưa lúa gạo, đồ điện lên gác xép. Tuy nước vẫn đang dâng ở mức thấp nhưng giờ không thể đoán trước được nên không thể chủ quan. Mình chủ động sớm thì đỡ thiệt hại về sau”, bà Hoàng Thị Lý – thôn Tiền Phong (xã Đức Quang) cho biết.
Không chỉ chủ động di dời tài sản, chuẩn bị phương tiện, người dân còn bám sát các kênh thông tin dự báo thời tiết, cảnh báo mưa lũ từ hệ thống truyền thanh xã, thôn và các phương tiện truyền thông. Những hộ sống gần khu vực xung yếu, có nguy cơ ngập sâu hoặc bị chia cắt đã được lực lượng chức năng địa phương kiểm tra, hướng dẫn phương án sơ tán, đồng thời hỗ trợ di chuyển người già, trẻ nhỏ đến nơi an toàn.
Bên cạnh sự chủ động của người dân, lực lượng chức năng cũng đang tích cực theo dõi diễn biến thời tiết và mực nước để kịp thời cảnh báo, điều tiết, tránh thiệt hại do lũ. Tại cống Đức Xá (xã Đức Quang), ngay từ trưa nay, Ban Quản lý công trình đã tiến hành đóng cống sau khi nhận được thông tin về lượng mưa lớn trên lưu vực sông Cả. Theo ghi nhận lúc 14h, mực nước thượng lưu đạt 1,77m, hạ lưu 0,56m.
“Đầu mùa mưa lũ, công ty đã chỉ đạo kiểm tra hệ thống thường xuyên. Hôm nay, anh em túc trực đầy đủ, theo dõi sát mực nước và kiểm tra định kỳ 30 phút một lần. Nguyên tắc là nước trong thì tiêu ra, nước ngoài sông vào thì đóng lại để bảo vệ đồng ruộng, dân cư phía trong”, ông Trần Đình Thục – Tổ trưởng Tổ Quản lý cống Đức Xá (Công ty TNHH MTV Thủy lợi Bắc Hà Tĩnh) cho biết.
Thực tế cho thấy, chính tinh thần không chủ quan, sự chủ động từ sớm, từ xa đã giúp người dân vùng thượng sông La từng bước thích nghi, giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Những hành động cụ thể như kê cao đồ đạc, chuẩn bị thuyền, đưa trâu bò lên gác không chỉ là kinh nghiệm đúc kết qua nhiều mùa lũ, mà còn là biểu hiện rõ nét của ý thức cộng đồng và sự gắn kết giữa người dân với chính quyền địa phương trong phòng chống thiên tai.
Ngay sau khi UBND tỉnh ban hành công điện khẩn, chính quyền xã Đức Minh đã nhanh chóng thành lập đoàn công tác xuống địa bàn kiểm tra, giám sát tình hình và chỉ đạo công tác ứng phó với lũ ở những vùng nước có khả năng lên nhanh.
Ông Lê Đình Tài - Phó Chủ tịch UBND xã Đức Minh cho biết: “Chúng tôi đã lập một đoàn kiểm tra trực tiếp xuống các xã vùng ngoài đê, vùng trũng thấp, các điểm xung yếu; đồng thời nhắc nhở người dân không được chủ quan. Lũ có thể diễn biến bất ngờ nên phải chủ động từ sớm, nhất là khâu sơ tán người, tài sản, gia súc. Chính quyền cơ sở cũng đã được quán triệt phải theo dõi sát sao tình hình và sẵn sàng các phương án tại chỗ”.
Tại các xã vùng trũng ven sông La như Đức Minh, nhiều hộ dân đã sớm có phương án phòng lũ cụ thể, đặc biệt là việc bảo vệ đàn gia súc - tài sản quý giá gắn bó với sinh kế của cả gia đình.
Gia đình ông Nguyễn Văn Loan (thôn Tân An, xã Đức Minh) đã chuẩn bị sẵn dây buộc, rơm khô và dựng một gác mái tạm trên chuồng trâu từ đầu mùa mưa. “Lũ về đột ngột thì mình không kịp trở tay, nên cứ nước lên là tôi đưa trâu bò lên gác, buộc chắc lại. Mất trâu là coi như trắng tay rồi”, ông Loan chia sẻ.
Những chiếc thuyền gỗ nhỏ cũng được các hộ gia cố, neo sẵn trước hiên đề phòng khi nước dâng cao phải di chuyển khẩn cấp. Không chờ đợi chính quyền nhắc nhở, người dân nơi đây đang hành động bằng kinh nghiệm, bằng sự cảnh giác tự thân và bằng cả nỗi lo từ những mùa lũ đã từng quét qua.
Trong bối cảnh thời tiết vẫn còn diễn biến phức tạp, UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát các khu vực có nguy cơ cao, sẵn sàng lực lượng, phương tiện để sơ tán người dân khi cần thiết. Công điện cũng nhấn mạnh, việc chủ quan, lơ là có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, do đó cần tuyệt đối tuân thủ chỉ đạo, nâng cao tinh thần cảnh giác và hành động quyết liệt trong mọi tình huống.
