Nhà văn "tiên tri" Ray Bradbury

Nhà văn Ray Bradbury năm 1975

Raymond Douglas Bradbury sinh năm 1920 tại Yokigane, bang Ilinois. Tên đệm của ông - Douglas Ray dựa theo tên của nam nghệ sỹ nổi tiếng Douglas Fairbanks là người đã say mê mẹ của Ray là bà Marie Esther Moberg thuộc một dòng họ quý tộc cổ ở Thụy điển. Cha của Ray là Leonard Bradbury là hậu duệ của những người đầu tiên di cư đến Mỹ vào năm 1630. Khi đó gia đình ông đã không có tiền, không có được địa vị cao trong xã hội và ông Leonard là một kỹ thuật viên bình thường ở một trạm điện thoại.

Cuộc sống của gia đình Bradbury không được may mắn. Một trong hai người anh của Ray và cô em út đã mất từ thời trẻ. Những điều đó sau này đã ảnh hưởng đến sự nghiệp sáng tác của nhà văn, trong các tác phẩm của ông có lưu dấu ấn về những sự kiện bi thảm. Vào năm 1929 nước Mỹ đã trải qua cơn đại suy thoái. Ông Leonard bị mất việc và đến năm 1934 cả gia đình đã chuyển đến Los Angeles. Ray và anh trai của ông thường tới Hollywood tò mò nhìn ngắm những người nổi tiếng...

Sau đó, những cuốn sách đã trở thành sự đam mê của Ray. Ông đã đọc tất cả mọi thể loại: từ truyện tranh cho đến văn học cổ điển. Chính nhờ say mê đọc sách mà chàng trai đã có được một khối kiến thức trong nhiều lĩnh vực cuộc sống, tuy rằng vì gia đình quá nghèo ông nên sau khi học xong trung học Ray đã không vào trường đại học. Từ năm 18 tuổi Ray đã phải đi bán báo và khi đó ông đã viết những câu truyện ngắn chủ yếu là những truyện kinh dị được đăng trên những xuất bản phẩm rẻ tiền. Sau này đã nghiên cứu lịch sử nghệ thuật nhưng ông không có bằng cử nhân.

Đến năm 1947, ông đã cưới Margaret M'Clure, bà đã nhìn thấy được tài năng của chồng và chu cấp cho ông vài năm để Ray có thể thực hiện sự nghiệp văn học. Và điều này đã mang đến thành quả: các tác phẩm của Bradbury đã được các nhà xuất bản có tiếng chú ý và sau đó thành công đã đến với ông.

Song điều đáng kinh ngạc là nhà văn Ray Bradbury đã tiên đoán trước được từ khá lâu nhiều thành tựu khoa học-kỹ thuật trước khi những điều đó trở thành hiện thực. Vào năm 1953 cuốn tiểu thuyết "Fahrenheit 451" của Bradbury ra đời, trong đó có nhiều trang viết về các phương tiện kỹ thuật liên lạc và truyền thông "những bức tường truyền hình", những chiếc tai nghe... Khi đó thì điều này tưởng như chỉ là câu chuyện cổ tích. Nhưng đến ngày nay thì phim truyền hình đã có ở khắp nơi, liên lạc bằng vô tuyến điện đường dài đã không còn là điều xa lạ và những người đeo tai nghe cũng ngày càng nhiều. Rồi thậm chí cả điện thoại cho đến những thiết bị truyền hình khi cần thiết sẽ tự động phát âm tên của chủ nhân hoàn toàn là những điều có trong thực tế.

Trong truyện ngắn "Sẽ đến cơn mưa nhẹ nhàng" được viết vào năm 1950 nhà văn đã mô tả "ngôi nhà thông minh" và loại nhà này được sáng chế lần đầu tiên vào năm 1991. Còn trong truyện ngắn "Kẻ giết người" (1953) có một chiếc vòng thu phát sóng có các chức năng như một chiếc điện thoại di động cũng đã được chế tạo vào năm 1983. Cũng trong cuốn tiểu thuyết "fahrenheit 451" thì nhân vật đã gửi tiền tiết kiệm của mình vào ngân hàng suốt ngày đêm và đến năm 1980 đã xuất hiện các máy ATM đầu tiên...

Bìa Cuốn sách "Fahrenheit 451"

Ngoài ra Bradbury cũng đã dự đoán về sự phát triển như vũ bão của loại văn hóa đại chúng "lừa phỉnh" dân chúng: "Các cuốn tạp chí đã trở thành thứ đồ ngọt đủ dạng. Những cuốn sách trở thành những thứ đồ uống độc hại, bạn đọc hiểu rõ rằng họ cần gì và quay cuồng trong cơn lốc của thú vui, họ giữ lại những cuốn truyện tranh, lẽ dĩ nhiên đó là những cuốn tạp chí khiêu dâm. Bây giờ thì bạn có thể lúc nào cũng là người hạnh phúc: thoải mái đọc những câu truyện có minh họa, trong đó có những màn tỏ tình đủ kiểu và những xuất bản phẩm quảng cáo thương mại". Bạn đã thấy chưa? Tác giả đã mô tả chính xác về thời đại của chúng ta.

Tuy vậy hiện tại thì một số điều dự đoán của ông về tương lai vẫn chưa trở thành hiện thực, trong đó có việc chinh phục Sao Hỏa và các hành tinh khác nhân loại vẫn chưa thành công. Bản thân Bradbury cũng nói về điều này: «...Giá như mà chúng ta phát triển khoa học, nắm vững chắc được Mặt Trăng. Sao Hỏa, Sao Kim... Ai mà biết được rằng khi đó thế giới sẽ thế nào? Nhân loại được giao cho cơ hội khai phá vũ trụ nhưng lại muốn được hưởng thụ-uống bia và xem các vở kịch».

Khác với người tiền nhiệm của mình là nhà văn viễn tưởng Pháp Jules Verne, Ray Bradbury đã có được cơ hội hiếm hoi để sống được đến thời đại khi mà những dự đoán của ông bắt đầu được trở thành hiện thực trong cuộc sống. Bradbury qua đời vào kỷ nguyên của điện thoại di động, máy vi tính và các chuyến du hành vào vũ trụ...

NGỌC BÍCH (theo Pravda)