(Baohatinh.vn) - Di tích Đền Cả Tổng Du Đồng, xã Đức Đồng (Đức Thọ, Hà Tĩnh) là nơi Bác Hồ thời niên thiếu đã theo thân sinh của mình là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đến đây dạy học.
Theo các tư liệu lịch sử, đền Cả Tổng Du Đồng (đền Hàng Tổng) thuộc thôn Vĩnh Thành, xã Đức Đồng (Đức Thọ) được xây dựng vào cuối đời nhà Lê (khoảng đầu thế kỷ XVI). Đền thờ Hương cống Bùi Thúc Ngật, người được phong là Thành hoàng làng. Ông có công tổ chức khai phá, chiêu dân, lập nên xóm làng của Tổng Du Đồng, phát triển nghề làm ruộng và nuôi tằm, mở trường dạy học cho dân chúng cả vùng phía Tây huyện Đức Thọ ngày nay. Ảnh: Toàn cảnh đền Cả Tổng Du Đồng nhìn từ trên cao. Đến đời Cảnh Hưng (1740 - 1786), đền được vua Lê Hiển Tông phong sắc “Lương Uy Phụ quốc Trí dũng Hùng lược Hiền lương Dực bảo Trung hưng Thượng đẳng thần”. Các đời vua nhà Nguyễn về sau cũng đều có sắc phong cho đền Cả Tổng Du Đồng. Ảnh: 2 cột nanh trước cổng vào đền Cả Tổng Du Đồng. Kiến trúc đền bố cục kiểu chữ tam, gồm có cột nanh, tam quan, hạ điện, trung điện và thượng điện… Trong đó, tam quan có nhiều điểm khá đặc biệt, như một bình phong ngăn cách cổng, sân đền với các hạng mục khác. Trong ảnh: Mặt trước nhà tam quan đền Cả Tổng Du Đồng. Tam quan gồm một gian hai vì, làm bằng gỗ lim và mít, trên nóc có hình long chầu nguyệt; toàn bộ các đường xa, kẻ khâu đấm, rường vọng đều được chạm lộng các hình dân gian như cảnh trí sinh hoạt, tứ quí, cá chép vượt vũ môn, rùa đội cuốn thư, tre trúc...Những tác phẩm điêu khắc, chạm, lộng tỉ mỉ và tinh xảo giúp tam quan đền Cả Tổng Du Đồng được đánh giá là một trong những công trình kiến trúc nghệ thuật bậc nhất Hà Tĩnh thời phong kiến còn lưu lại đến nay.
Nhà hạ điện, trung điện và thượng điện gồm ba gian đều làm bằng gỗ lim, mít, lợp ngói mũi hài. Các đầu kẻ, xà và khâu đầu chạm trổ họa tiết trang trí hoa lá cách điệu, đường nét sắc sảo, mềm mại. Trong ảnh: Nhà hạ điện.Bên trong trung điện đền Cả Tổng Du Đồng. Thượng điện bố trí 3 bàn thờ, gian giữa đặt bài vị và các đồ tế khí thờ Hương cống Bùi Thúc Ngật, hai bên là bàn thờ thổ địa cùng các chư vị bách thần đã có công phù hộ làng, tổng. Ảnh: Gian thờ chính trong thượng điện đền Cả Tổng Du Đồng.Cùng với các công trình chính, đền Cả Tổng Du Đồng còn có nhiều hạng mục phụ trợ khác như: tường bao bằng vôi vữa, lối đi hai bên đền..., tạo nên một quần thể di tích cổ kính xanh mát.
Cùng với quần thể kiến trúc nghệ thuật độc đáo, đền Cả Tổng Du Đồng là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử nổi bật của Nhân dân địa phương. Đây là địa điểm tuyển mộ quân sĩ và nơi tiếp nhận lương thực của nghĩa quân Phan Đình Phùng vào những năm 1887 - 1888; năm 1930, đền là nơi thành lập Tổng uỷ Du Đồng của Đảng Cộng sản Đông Dương; vào ngày 21/8/1945, đây là nơi treo cờ đỏ sao vàng kêu gọi Nhân dân vùng lên đấu tranh trong cao trào Tổng khởi nghĩa giành chính quyền của huyện Đức Thọ. Theo các tư liệu lịch sử và chuyện kể từ các cao niên ở thôn Vĩnh Thành (Đức Đồng) qua các đời truyền lại, năm 1903-1904, trước khi vào Huế, cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đã dẫn theo con trai là Nguyễn Sinh Cung (tức Bác Hồ) đến đây dạy học. Thời gian này, tại đây, Bác Hồ nhiều lần đến tham quan và tham dự các buổi đàm đạo giữa cụ Nguyễn Sinh Sắc với các bô lão, trí thức trong vùng. Trong ảnh: Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Đức Đồng tham quan tại đền Cả Tổng Du Đồng. Với nhiều giá trị về lịch sử văn hóa, đền Cả Tổng Du Đồng đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 1992. Phát huy các giá trị văn hóa lịch sử, thời gian qua đền Cả Tổng Du Đồng đã trở thành địa chỉ đỏ được các trường học trên địa bàn chọn làm điểm đến tham quan, giáo dục truyền thống quê hương. Trong ảnh: Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Đức Đồng nghe ông Bùi Ngọc Lan - Thành viên Ban quản lý di tích kể chuyện lịch sử ngôi đền.
Video: Toàn cảnh đền Cả Tổng Du Đồng.
Trong 5 năm qua, cùng với ngân sách Nhà nước, xã đã vận động con em xa quê và các mạnh thường quân đóng góp trên 2 tỷ đồng để trùng tu, tôn tạo di tích đền Cả Tổng Du Đồng. Nhằm phát huy giá trị di tích, thời gian tới, bên cạnh công tác bảo tồn, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền để lan tỏa hơn nữa những giá trị của di tích đến người dân địa phương cũng như khắp mọi miền.
Với đồng bào Chứt ở bản Giàng 2 (xã Hương Xuân, Hà Tĩnh), Tết Độc lập không chỉ là dịp sum vầy mà còn là thời khắc để nhớ về nguồn cội, nhắc nhau về hành trình tìm nơi định cư và ổn định cuộc sống.
Từ những tuyến phố được chỉnh trang, công trình kiến trúc hiện đại đến hệ thống hồ điều hòa và không gian xanh, Thành Sen (Hà Tĩnh) từng bước khoác lên diện mạo đô thị khang trang, văn minh, hiện đại.
Trải qua bao biến thiên lịch sử, tinh thần hiếu học đã trở thành di sản vô giá, hun đúc nên các giá trị tốt đẹp của vùng đất Hà Tĩnh. Từ chiều sâu truyền thống khoa bảng ngàn xưa đến những đỉnh cao tri thức hôm nay, mạch nguồn ấy vẫn luôn là động lực cốt lõi để các thế hệ người con núi Hồng - sông La vươn lên lập thân, đổi thay cuộc sống và phụng sự quê hương.
Trong 2 ngày đầu kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, thời tiết mưa nắng đan xen nhưng với sức hút điểm đến, nhiều khu, điểm du lịch trên địa bàn Hà Tĩnh vẫn đón một lượng khách khá lớn tham quan, nghỉ dưỡng.
Văn hóa dòng họ là điểm tựa tâm linh, bồi đắp gia phong và đạo lý cội nguồn của người Hà Tĩnh. Giá trị ấy tiếp tục lan tỏa nhiều giá trị thiết thực cho đời sống hôm nay.
Từ nếp dẻo, đậu xanh, thịt lợn..., qua cách làm khéo léo của người dân xã Kỳ Xuân (Hà Tĩnh) đã tạo nên những chiếc bánh tày mang hương vị mộc mạc mà khó trộn lẫn, ai đi xa cũng nhớ về.
Sinh ra và lớn lên tại Hà Tĩnh, PGS.TS Lê Thái Phong - tân Hiệu trưởng Trường Kinh doanh, Trường Đại học Ngoại thương cho biết, quê hương và gia đình đã góp phần quan trọng hình thành con người, bồi đắp những giá trị mà ông mang theo suốt hành trình học tập, nghiên cứu và đổi mới trong hoạt động giáo dục. Trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh, PGS.TS Lê Thái Phong đã chia sẻ về quá trình này cùng những quan điểm xây dựng môi trường đào tạo gần hơn với thực tiễn.
Dẫu không sinh ra ở Hà Tĩnh nhưng bằng những nhân duyên khác nhau, nhiều người phương xa đã tìm đến nơi này, rồi tình đất, tình người làm cho họ ở lại, gửi gắm trí tuệ, tâm huyết, góp phần làm nên những đổi thay trên quê hương núi Hồng - sông La.
Tại Hà Tĩnh, tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị nhanh chóng được cụ thể hóa bằng các chương trình, kế hoạch cụ thể, từng bước đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh và động lực phát triển KT-XH.
Từ trung tâm đô thị đến những miền quê, vùng biển, sắc đỏ cờ Tổ quốc rực rỡ khắp nơi, tạo nên không khí phấn khởi, tự hào trong mỗi người dân Hà Tĩnh chào mừng Quốc khánh 2/9.
Với sự chuẩn bị chu đáo về hạ tầng, cơ sở vật chất và chất lượng dịch vụ, các khu, điểm du lịch trên địa bàn Hà Tĩnh đã sẵn sàng đón du khách muôn phương trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9.
Rằm tháng Bảy không chỉ là dịp đoàn tụ gia tộc, tri ân tổ tiên mà còn là điểm tựa tinh thần bền vững, tiếp thêm niềm tự hào để con cháu mỗi dòng họ ở Hà Tĩnh vững bước cống hiến trên hành trình dựng xây quê hương, đất nước.
Nhộn nhịp, rộn ràng tiếng nói cười từ tinh mơ, chợ quê Hà Tĩnh phiên Rằm tháng Bảy rực rỡ sắc màu sản vật vườn nhà. Người mua, người bán trao tay từng buồng cau, nải chuối gửi gắm lòng thành kính dâng lên tổ tiên; làm sống lại nét sinh hoạt ấm áp, đậm đà tình quê.
Kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 đang đến gần, lượng phòng đặt trước tại nhiều cơ sở lưu trú ở các khu, điểm du lịch Hà Tĩnh đã đạt 60-90% công suất; một số điểm đến sinh thái, cộng đồng thậm chí đã kín lịch trong những ngày nghỉ lễ.
Hội chợ Triển lãm sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực miền Trung – Tây Nguyên năm 2026 tại phường Thành Sen (Hà Tĩnh) quy tụ hàng trăm sản phẩm đặc sản, nông sản tiêu biểu từ ba miền, mang đến không gian trải nghiệm đa dạng về ẩm thực, văn hóa và sản vật vùng miền, thu hút đông đảo người dân, du khách tham quan, mua sắm.
Giữa núi rừng Vũ Quang (Hà Tĩnh), thôn Tân Sơn hiện lên với dáng vẻ thanh bình. Những con đường sạch đẹp, những vườn trĩu quả. Tất cả đều được tạo dựng từ sự chung sức của người dân nơi đây.
Là một trong những ngôi làng cổ hơn 500 năm tuổi, Khổng Yên (còn gọi là làng Khóng), nay thuộc xã Đức Thọ (Hà Tĩnh), vẫn đậm văn hóa truyền thống vùng La Giang.
Giữa nhịp sống hiện đại của đô thị, đền thờ Đô đài Ngự sử Bùi Cầm Hổ ở Hà Tĩnh không chỉ là nơi tưởng nhớ vị danh thần có công trị thủy, an dân, mà còn là nơi lưu giữ những di sản, câu chuyện lịch sử...
Từ một chiếc điện thoại thông minh, anh Nguyễn Tuấn Anh - Trưởng thôn Quyết Thắng (xã Cẩm Bình, Hà Tĩnh) đã biến mạng xã hội thành công cụ đưa chính sách đến gần hơn với người dân.
Tết Lấp lỗ của đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào Tre (Hà Tĩnh) được tổ chức vào ngày 7/7 âm lịch hằng năm để cảm tạ trời đất, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, gia đình mạnh khỏe, no đủ.
Dưới góc máy của những người yêu thích nhiếp ảnh thiên văn, dải Ngân Hà hiện lên với hàng tỷ vì sao trải dài, tạo nên khung cảnh kỳ ảo trên bầu trời Hà Tĩnh.
Từ những tuyến đường khang trang đến các mô hình sản xuất hiệu quả, thôn Đồng Xuân (xã Thạch Xuân, Hà Tĩnh) đang đổi thay mạnh mẽ, khoác lên mình diện mạo nông thôn mới khang trang, trù phú.
Trải qua hàng trăm năm cùng bao biến thiên của thời gian, miếu Biên Sơn ở thôn Trung Sơn, xã Hồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh vẫn giữ được nét cổ kính và giá trị tâm linh và điểm tựa tinh thần cho người dân địa phương.
Xã Sơn Kim 1 được ví như "viên ngọc xanh" nơi đại ngàn phía tây Hà Tĩnh khi sở hữu cảnh quan hùng vĩ, nguyên sơ và ẩm thực đặc sắc, mở ra nhiều trải nghiệm hấp dẫn cho du khách.
Những ngày tháng Tám lịch sử, thôn Đức Vĩnh, xã Đức Quang (Hà Tĩnh) khoác lên mình sắc màu mới với những tuyến đường hoa tường vi rực rỡ, hàng rào xanh mướt. Sắc màu ấy được vun đắp từ sự đồng thuận, chung sức của người dân.
Từ một vùng đất còn mờ nhạt trên bản đồ du lịch, sau 35 năm tái lập tỉnh (1991 -2026), Hà Tĩnh đã từng bước đánh thức những tiềm năng sẵn có, tạo dựng sản phẩm, mở rộng không gian du lịch và vươn lên trở thành điểm đến ngày càng hấp dẫn ở Bắc Trung Bộ.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!