(Baohatinh.vn) - Di tích Đền Cả Tổng Du Đồng, xã Đức Đồng (Đức Thọ, Hà Tĩnh) là nơi Bác Hồ thời niên thiếu đã theo thân sinh của mình là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đến đây dạy học.
Theo các tư liệu lịch sử, đền Cả Tổng Du Đồng (đền Hàng Tổng) thuộc thôn Vĩnh Thành, xã Đức Đồng (Đức Thọ) được xây dựng vào cuối đời nhà Lê (khoảng đầu thế kỷ XVI). Đền thờ Hương cống Bùi Thúc Ngật, người được phong là Thành hoàng làng. Ông có công tổ chức khai phá, chiêu dân, lập nên xóm làng của Tổng Du Đồng, phát triển nghề làm ruộng và nuôi tằm, mở trường dạy học cho dân chúng cả vùng phía Tây huyện Đức Thọ ngày nay. Ảnh: Toàn cảnh đền Cả Tổng Du Đồng nhìn từ trên cao. Đến đời Cảnh Hưng (1740 - 1786), đền được vua Lê Hiển Tông phong sắc “Lương Uy Phụ quốc Trí dũng Hùng lược Hiền lương Dực bảo Trung hưng Thượng đẳng thần”. Các đời vua nhà Nguyễn về sau cũng đều có sắc phong cho đền Cả Tổng Du Đồng. Ảnh: 2 cột nanh trước cổng vào đền Cả Tổng Du Đồng. Kiến trúc đền bố cục kiểu chữ tam, gồm có cột nanh, tam quan, hạ điện, trung điện và thượng điện… Trong đó, tam quan có nhiều điểm khá đặc biệt, như một bình phong ngăn cách cổng, sân đền với các hạng mục khác. Trong ảnh: Mặt trước nhà tam quan đền Cả Tổng Du Đồng. Tam quan gồm một gian hai vì, làm bằng gỗ lim và mít, trên nóc có hình long chầu nguyệt; toàn bộ các đường xa, kẻ khâu đấm, rường vọng đều được chạm lộng các hình dân gian như cảnh trí sinh hoạt, tứ quí, cá chép vượt vũ môn, rùa đội cuốn thư, tre trúc...Những tác phẩm điêu khắc, chạm, lộng tỉ mỉ và tinh xảo giúp tam quan đền Cả Tổng Du Đồng được đánh giá là một trong những công trình kiến trúc nghệ thuật bậc nhất Hà Tĩnh thời phong kiến còn lưu lại đến nay.
Nhà hạ điện, trung điện và thượng điện gồm ba gian đều làm bằng gỗ lim, mít, lợp ngói mũi hài. Các đầu kẻ, xà và khâu đầu chạm trổ họa tiết trang trí hoa lá cách điệu, đường nét sắc sảo, mềm mại. Trong ảnh: Nhà hạ điện.Bên trong trung điện đền Cả Tổng Du Đồng. Thượng điện bố trí 3 bàn thờ, gian giữa đặt bài vị và các đồ tế khí thờ Hương cống Bùi Thúc Ngật, hai bên là bàn thờ thổ địa cùng các chư vị bách thần đã có công phù hộ làng, tổng. Ảnh: Gian thờ chính trong thượng điện đền Cả Tổng Du Đồng.Cùng với các công trình chính, đền Cả Tổng Du Đồng còn có nhiều hạng mục phụ trợ khác như: tường bao bằng vôi vữa, lối đi hai bên đền..., tạo nên một quần thể di tích cổ kính xanh mát.
Cùng với quần thể kiến trúc nghệ thuật độc đáo, đền Cả Tổng Du Đồng là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử nổi bật của Nhân dân địa phương. Đây là địa điểm tuyển mộ quân sĩ và nơi tiếp nhận lương thực của nghĩa quân Phan Đình Phùng vào những năm 1887 - 1888; năm 1930, đền là nơi thành lập Tổng uỷ Du Đồng của Đảng Cộng sản Đông Dương; vào ngày 21/8/1945, đây là nơi treo cờ đỏ sao vàng kêu gọi Nhân dân vùng lên đấu tranh trong cao trào Tổng khởi nghĩa giành chính quyền của huyện Đức Thọ. Theo các tư liệu lịch sử và chuyện kể từ các cao niên ở thôn Vĩnh Thành (Đức Đồng) qua các đời truyền lại, năm 1903-1904, trước khi vào Huế, cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đã dẫn theo con trai là Nguyễn Sinh Cung (tức Bác Hồ) đến đây dạy học. Thời gian này, tại đây, Bác Hồ nhiều lần đến tham quan và tham dự các buổi đàm đạo giữa cụ Nguyễn Sinh Sắc với các bô lão, trí thức trong vùng. Trong ảnh: Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Đức Đồng tham quan tại đền Cả Tổng Du Đồng. Với nhiều giá trị về lịch sử văn hóa, đền Cả Tổng Du Đồng đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 1992. Phát huy các giá trị văn hóa lịch sử, thời gian qua đền Cả Tổng Du Đồng đã trở thành địa chỉ đỏ được các trường học trên địa bàn chọn làm điểm đến tham quan, giáo dục truyền thống quê hương. Trong ảnh: Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Đức Đồng nghe ông Bùi Ngọc Lan - Thành viên Ban quản lý di tích kể chuyện lịch sử ngôi đền.
Video: Toàn cảnh đền Cả Tổng Du Đồng.
Trong 5 năm qua, cùng với ngân sách Nhà nước, xã đã vận động con em xa quê và các mạnh thường quân đóng góp trên 2 tỷ đồng để trùng tu, tôn tạo di tích đền Cả Tổng Du Đồng. Nhằm phát huy giá trị di tích, thời gian tới, bên cạnh công tác bảo tồn, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền để lan tỏa hơn nữa những giá trị của di tích đến người dân địa phương cũng như khắp mọi miền.
Từ lễ giỗ Quan Hoàng Mười ở Hà Tĩnh, những giá trị văn hóa, tâm linh của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ tiếp tục được thể hiện, gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.
Giữa đại ngàn xanh mát, những đồi chè trải dài, vườn bưởi trĩu quả cùng nhịp sống bình yên đang tạo nên diện mạo trù phú, sức sống mới và hấp dẫn riêng cho xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh.
Xã Trường Lưu (Hà Tĩnh) là vùng đất giàu trầm tích văn hóa, nơi dấu ấn chữ nghĩa, khoa bảng in đậm qua bao thế kỷ. Từ những giá trị được lưu giữ qua thăng trầm lịch sử, mạch nguồn văn hóa ấy hôm nay đang được đánh thức, hiện hữu trong đời sống và trở thành niềm tự hào cho thế hệ tiếp nối.
Gây ấn tượng với phong thái tự tin, điềm tĩnh và màn bứt phá ở các phần thi, thí sinh Trần Võ Gia Bảo quê Hà Tĩnh, sinh sống và học tập tại Khánh Hòa đã xuất sắc giành giải Ba tại chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 26.
Để thu hút du khách trong những tháng cuối năm, nhiều điểm đến văn hóa tâm linh, sinh thái trên địa bàn Hà Tĩnh tích cực làm mới sản phẩm, gia tăng trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú.
Có bố mẹ cùng quê Hà Tĩnh, Trần Võ Gia Bảo luôn được gia đình nhắc nhớ về cội nguồn. Ngưỡng mộ nhà vô địch Phan Mạnh Tân từ những ngày còn thơ bé, nam sinh dần nuôi dưỡng niềm đam mê, quyết tâm chinh phục vòng nguyệt quế Olympia.
Sau nhiều năm bền bỉ gắn bó với nghệ thuật truyền thống tại Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Hà Tĩnh, vợ chồng diễn viên Công Mạnh và Lê Thương vừa gặt hái “quả ngọt” khi cùng xuất sắc giành HCV cá nhân cho các vai diễn tại Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026.
Việc đưa máy hái chè mini vào thu hoạch tại xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh đã góp phần giải quyết bài toán thiếu hụt nhân công, đồng thời giúp chè ra búp nhanh hơn, nâng cao năng suất.
Nguyễn Thị Bảo Ngân (quê Hà Tĩnh) - Á khôi 1 Sinh viên thanh lịch Đại học Kinh tế Quốc dân năm 2026 đang nỗ lực theo đuổi ước mơ trở thành MC chuyên nghiệp bằng ba ngôn ngữ Việt, Anh và Trung.
Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh đã để lại di sản học thuật đồ sộ về văn hóa quê hương Hà Tĩnh và khẳng định dấu ấn của một nhà tư liệu học với tinh thần lao động khoa học, cẩn trọng.
Vượt qua sự khắc nghiệt của thời tiết, mảnh đất Hà Tĩnh vẫn chắt chiu nên những sản vật đậm đà phong vị riêng. Tiếp nối trầm tích văn hóa của cha ông, thế hệ hôm nay đang tìm cách đổi mới, nâng giá trị sản phẩm quê hương từ những câu chuyện nghề và sức sáng tạo của con người.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926-2017) đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp sưu tầm, nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của vùng đất xứ Nghệ. Di sản ông để lại là nguồn tư liệu quý cho Hà Tĩnh nói riêng và xứ Nghệ nói chung.
Thông qua các hoạt động lễ hội truyền thống, phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) tiếp tục lan tỏa giá trị văn hóa dân gian, tạo động lực phát triển du lịch tâm linh.
Ở tuổi ngoài 80, ông Võ Xuân Nam (thôn Đan Du, xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài bên vành khuôn, mũi chỉ, gắn bó với nghề làm nón lá truyền thống suốt hơn 70 năm qua.
Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Lễ hội đền Chợ Củi diễn ra vào tháng 10 âm lịch hằng năm với nhiều hoạt động đặc sắc góp phần gìn giữ giá trị văn hóa dân gian và bản sắc vùng đất Nghi Xuân, Hà Tĩnh.
Hà Tĩnh tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Di sản văn hóa Việt Nam, tạo thành chuỗi hoạt động văn hóa thiết thực, phong phú, lan tỏa sâu rộng.
Về Trà Sơn (Hà Tĩnh) những ngày này, cảm nhận sắc xanh mát lành, vẻ thanh bình của miền quê giàu truyền thống, nơi đất và người cùng bồi đắp những giá trị đẹp qua năm tháng.
Hơn 600 năm hình thành và phát triển, làng chài Cửa Nhượng (xã Thiên Cầm, Hà Tĩnh) vẫn lưu giữ nét văn hóa đặc trưng, tạo tiềm năng phát triển du lịch trải nghiệm gắn với đời sống và nghề truyền thống.
Tổ chức nhiều chương trình văn hóa thể thao, an sinh xã hội và các diễn đàn sôi nổi là những hoạt động ý nghĩa của các cấp hội phụ nữ Hà Tĩnh hướng tới chào mừng Ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam và Ngày Phụ nữ Việt Nam.
Những giai điệu về Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) ngân lên, chạm đến trái tim người nghe, khơi dậy niềm xúc động và thôi thúc bước chân tìm về miền ký ức thiêng liêng.
Nhiều hạng mục tại Khu du lịch chùa Hương Tích, xã Can Lộc (Hà Tĩnh) đang được đầu tư, chỉnh trang; cùng với đó, địa phương triển khai các giải pháp ứng dụng công nghệ số, chuẩn hóa dịch vụ, hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ du khách.
Không chỉ là nơi thờ tự Hoàng hậu Phạm Thị Ngọc Trần, ngôi đền trên núi Na còn là địa chỉ văn hóa để du khách tìm về ký ức hào hùng của Lam Sơn và vẻ đẹp núi non Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) hùng vĩ.
Dù còn khá trẻ nhưng anh Nguyễn Trung Đức (SN 1990) - Giám đốc kinh doanh Công ty TNHH Hello Trip Việt Nam được biết là một doanh nhân nổi bật trong mảng lữ hành tại Hà Tĩnh.
Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Ông Bạch Đình Vương (SN 1967, ở thôn Hồng Xuân, xã Nghi Xuân, Hà Tĩnh) có khoảng 30 năm sưu tầm đồ cổ, lưu giữ khoảng 500 hiện vật gắn với đời sống xưa.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!
![[Infographic] Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - cây đại thụ của văn hóa xứ Nghệ](https://cdn.baohatinh.vn/images/vwKBv-iOir16R0H2x9_FDdfMlfkW0WLPFYov2UNRiCRG3-iOLRv5MWHu5bEN7ORUIIl2tWfQZI6q-FizZg7j3D4JRIWXkuA-NUzZGfZJ0esbMP_4T59FTn4CFCPFK9k1/bqbht_br_anh-dai-dien-infographic-khanh-phuong-2.png.avif)
