(Baohatinh.vn) - Di tích Đền Cả Tổng Du Đồng, xã Đức Đồng (Đức Thọ, Hà Tĩnh) là nơi Bác Hồ thời niên thiếu đã theo thân sinh của mình là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đến đây dạy học.
Theo các tư liệu lịch sử, đền Cả Tổng Du Đồng (đền Hàng Tổng) thuộc thôn Vĩnh Thành, xã Đức Đồng (Đức Thọ) được xây dựng vào cuối đời nhà Lê (khoảng đầu thế kỷ XVI). Đền thờ Hương cống Bùi Thúc Ngật, người được phong là Thành hoàng làng. Ông có công tổ chức khai phá, chiêu dân, lập nên xóm làng của Tổng Du Đồng, phát triển nghề làm ruộng và nuôi tằm, mở trường dạy học cho dân chúng cả vùng phía Tây huyện Đức Thọ ngày nay. Ảnh: Toàn cảnh đền Cả Tổng Du Đồng nhìn từ trên cao. Đến đời Cảnh Hưng (1740 - 1786), đền được vua Lê Hiển Tông phong sắc “Lương Uy Phụ quốc Trí dũng Hùng lược Hiền lương Dực bảo Trung hưng Thượng đẳng thần”. Các đời vua nhà Nguyễn về sau cũng đều có sắc phong cho đền Cả Tổng Du Đồng. Ảnh: 2 cột nanh trước cổng vào đền Cả Tổng Du Đồng. Kiến trúc đền bố cục kiểu chữ tam, gồm có cột nanh, tam quan, hạ điện, trung điện và thượng điện… Trong đó, tam quan có nhiều điểm khá đặc biệt, như một bình phong ngăn cách cổng, sân đền với các hạng mục khác. Trong ảnh: Mặt trước nhà tam quan đền Cả Tổng Du Đồng. Tam quan gồm một gian hai vì, làm bằng gỗ lim và mít, trên nóc có hình long chầu nguyệt; toàn bộ các đường xa, kẻ khâu đấm, rường vọng đều được chạm lộng các hình dân gian như cảnh trí sinh hoạt, tứ quí, cá chép vượt vũ môn, rùa đội cuốn thư, tre trúc...Những tác phẩm điêu khắc, chạm, lộng tỉ mỉ và tinh xảo giúp tam quan đền Cả Tổng Du Đồng được đánh giá là một trong những công trình kiến trúc nghệ thuật bậc nhất Hà Tĩnh thời phong kiến còn lưu lại đến nay.
Nhà hạ điện, trung điện và thượng điện gồm ba gian đều làm bằng gỗ lim, mít, lợp ngói mũi hài. Các đầu kẻ, xà và khâu đầu chạm trổ họa tiết trang trí hoa lá cách điệu, đường nét sắc sảo, mềm mại. Trong ảnh: Nhà hạ điện.Bên trong trung điện đền Cả Tổng Du Đồng. Thượng điện bố trí 3 bàn thờ, gian giữa đặt bài vị và các đồ tế khí thờ Hương cống Bùi Thúc Ngật, hai bên là bàn thờ thổ địa cùng các chư vị bách thần đã có công phù hộ làng, tổng. Ảnh: Gian thờ chính trong thượng điện đền Cả Tổng Du Đồng.Cùng với các công trình chính, đền Cả Tổng Du Đồng còn có nhiều hạng mục phụ trợ khác như: tường bao bằng vôi vữa, lối đi hai bên đền..., tạo nên một quần thể di tích cổ kính xanh mát.
Cùng với quần thể kiến trúc nghệ thuật độc đáo, đền Cả Tổng Du Đồng là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử nổi bật của Nhân dân địa phương. Đây là địa điểm tuyển mộ quân sĩ và nơi tiếp nhận lương thực của nghĩa quân Phan Đình Phùng vào những năm 1887 - 1888; năm 1930, đền là nơi thành lập Tổng uỷ Du Đồng của Đảng Cộng sản Đông Dương; vào ngày 21/8/1945, đây là nơi treo cờ đỏ sao vàng kêu gọi Nhân dân vùng lên đấu tranh trong cao trào Tổng khởi nghĩa giành chính quyền của huyện Đức Thọ. Theo các tư liệu lịch sử và chuyện kể từ các cao niên ở thôn Vĩnh Thành (Đức Đồng) qua các đời truyền lại, năm 1903-1904, trước khi vào Huế, cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đã dẫn theo con trai là Nguyễn Sinh Cung (tức Bác Hồ) đến đây dạy học. Thời gian này, tại đây, Bác Hồ nhiều lần đến tham quan và tham dự các buổi đàm đạo giữa cụ Nguyễn Sinh Sắc với các bô lão, trí thức trong vùng. Trong ảnh: Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Đức Đồng tham quan tại đền Cả Tổng Du Đồng. Với nhiều giá trị về lịch sử văn hóa, đền Cả Tổng Du Đồng đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 1992. Phát huy các giá trị văn hóa lịch sử, thời gian qua đền Cả Tổng Du Đồng đã trở thành địa chỉ đỏ được các trường học trên địa bàn chọn làm điểm đến tham quan, giáo dục truyền thống quê hương. Trong ảnh: Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Đức Đồng nghe ông Bùi Ngọc Lan - Thành viên Ban quản lý di tích kể chuyện lịch sử ngôi đền.
Video: Toàn cảnh đền Cả Tổng Du Đồng.
Trong 5 năm qua, cùng với ngân sách Nhà nước, xã đã vận động con em xa quê và các mạnh thường quân đóng góp trên 2 tỷ đồng để trùng tu, tôn tạo di tích đền Cả Tổng Du Đồng. Nhằm phát huy giá trị di tích, thời gian tới, bên cạnh công tác bảo tồn, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền để lan tỏa hơn nữa những giá trị của di tích đến người dân địa phương cũng như khắp mọi miền.
Tưởng niệm 500 năm ngày mất Tiến sĩ Lê Quảng Ý là dịp nhìn lại những giá trị bền vững mà các bậc tiền nhân để lại cho quê hương đất nước. Từ di sản hiếu học ấy, phường Hoành Sơn (Hà Tĩnh) hôm nay đang tiếp nối hành trình dựng xây bằng tư duy phát triển gắn với gìn giữ bản sắc văn hóa.
Hơn 15 năm gắn bó với nghề, anh Phan Thanh Sơn (SN 1989, phường Thành Sen, Hà Tĩnh), hiện là bếp trưởng Nhà hàng Cá Gỗ, luôn xem mỗi món ăn là một cách để gìn giữ và lan tỏa hương vị ẩm thực Hà Tĩnh đến với thực khách.
Những đồi chè xanh mát tại xã Hương Đô (Hà Tĩnh) không chỉ là vùng sản xuất mang lại thu nhập cho hàng trăm hộ dân mà còn trở thành điểm check in hấp dẫn, góp phần khai thác tiềm năng du lịch trải nghiệm của địa phương.
Hoàng hôn buông xuống, những bãi biển còn lưu giữ nét nguyên sơ của Hà Tĩnh trở nên thơ mộng với gam màu vàng cam rực rỡ, mang đến một vẻ đẹp bình yên, cuốn hút giữa mùa hè.
Cùng với lượng khách tham quan tăng khá, trong 6 tháng năm 2026, du lịch Hà Tĩnh còn ghi nhận tín hiệu tích cực từ lượng khách lưu trú tăng mạnh, thời gian lưu trú kéo dài.
Những thước phim ngắn, những hình ảnh giàu cảm xúc về các điểm đến ở Hà Tĩnh đang góp phần thay đổi cách du khách tiếp cận và lựa chọn hành trình khám phá đất và người nơi đây.
Mỗi sớm bình minh, bãi biển phường Hải Ninh (Hà Tĩnh) lại rộn ràng cảnh ngư dân kéo lưới rùng. Nghề truyền thống này vừa tạo sinh kế, vừa gìn giữ bản sắc văn hóa làng biển.
Hiện nay đã có một số cây cầu bắc qua sông Lam nối Nghệ An và Hà Tĩnh. Nhưng, cầu Bến Thủy 3 khi được xây dựng sẽ có cơ hội trở thành dấu ấn khác biệt nếu công trình được tiếp cận bằng tư duy của kỷ nguyên mới.
Nhóm “Yêu biển” là nơi tập hợp những người ở nhiều độ tuổi, cùng nhau duy trì thói quen bơi biển tại biển Thạch Hải (xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) vào sáng sớm, qua đó lan tỏa lối sống tích cực.
Khi những tia nắng đầu tiên rọi chiếu, phường Thành Sen (Hà Tĩnh) dần bừng tỉnh sau một đêm yên ả. Bình minh mang đến vẻ đẹp trong trẻo, thanh bình cùng nhịp sống đầy năng lượng.
Hàng trăm người dân đã hòa mình vào không khí náo nhiệt của Lễ hội đánh cá Vực Rào năm 2026 tại xã Nghi Xuân (Hà Tĩnh). Lễ hội góp phần gắn kết cộng đồng, phát huy giá trị truyền thống.
Liên hoan Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh toàn tỉnh năm 2026 nhằm tiếp tục lan tỏa và bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại trên địa bàn Hà Tĩnh.
Từ biển xanh, cát trắng đến những dấu tích thời gian giữa mây trời, vùng đất phường Hoành Sơn (Hà Tĩnh) đang mở ra nhiều trải nghiệm hấp dẫn cho du khách.
Những bức bích họa do giảng viên, sinh viên Trường Đại học Nghệ thuật, Đại học Huế thực hiện tại làng chài Cửa Nhượng (xã Thiên Cầm) mang đến diện mạo mới cho làng biển Hà Tĩnh.
Bằng sự gương mẫu trong cuộc sống đời thường, nhiều cán bộ hội phụ nữ cơ sở ở Hà Tĩnh đang trở thành những “đại sứ” lan tỏa các giá trị gia đình, góp phần xây dựng cộng đồng ngày càng văn minh, phát triển.
Khi đêm xuống, chợ hải sản bên bờ biển Xuân Thành (Hà Tĩnh) nhộn nhịp đón tàu thuyền trở về. Hải sản tươi sống cùng không khí mua bán sôi động đã trở thành trải nghiệm hấp dẫn đối với du khách.
Kỳ Xuân gây ấn tượng với cung đường ven biển thơ mộng, bãi đá kỳ thú và làn nước trong xanh. Mỗi góc nhìn đều đẹp như một thước phim giữa biển trời Hà Tĩnh.
Các mô hình “Gia đình số”, “Chi hội số” đang giúp phụ nữ Hà Tĩnh nâng cao kỹ năng số, xây dựng môi trường mạng an toàn, lan tỏa giá trị tích cực và gắn kết yêu thương.
Với vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ và đầy thơ mộng, thác Tiên (xã Hương Khê, Hà Tĩnh) đang trở thành điểm nhấn đặc biệt, thu hút những người yêu thiên nhiên tìm về khám phá và trải nghiệm.
Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, thôn Sơn Nam (xã Cẩm Hưng, Hà Tĩnh) đã chú trọng phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân, xây dựng miền quê sung túc, đủ đầy.
Giữa nhịp sống hiện đại, quần thể Di tích lịch sử - văn hóa Tiên Sơn trên địa bàn phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) vẫn giữ được những giá trị văn hóa - lịch sử lâu đời, là điểm đến an yên cho những ai muốn tìm lại khoảng lặng trong tâm hồn.
Trong mùa nắng nóng, những mảng xanh ở phường Thành Sen (Hà Tĩnh) không chỉ góp phần điều hòa khí hậu mà còn mang đến cảm giác dễ chịu, giúp người dân thư thái giữa nhịp sống phố thị.
Ký ức về một thời tuổi trẻ sôi nổi, hào hùng luôn là động lực để ông Lê Văn Liêm - Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh tiếp nối những hành trình mới đầy ý nghĩa.
Hơn 400 năm tồn tại bên dòng La, làng nghề đóng thuyền ở thôn Bến Đền, xã Đức Minh (Hà Tĩnh) từng là niềm tự hào của cư dân vùng sông nước. Song, làng nghề đang đối diện nguy cơ mai một.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!
