(Baohatinh.vn) - Di tích Đền Cả Tổng Du Đồng, xã Đức Đồng (Đức Thọ, Hà Tĩnh) là nơi Bác Hồ thời niên thiếu đã theo thân sinh của mình là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đến đây dạy học.
Theo các tư liệu lịch sử, đền Cả Tổng Du Đồng (đền Hàng Tổng) thuộc thôn Vĩnh Thành, xã Đức Đồng (Đức Thọ) được xây dựng vào cuối đời nhà Lê (khoảng đầu thế kỷ XVI). Đền thờ Hương cống Bùi Thúc Ngật, người được phong là Thành hoàng làng. Ông có công tổ chức khai phá, chiêu dân, lập nên xóm làng của Tổng Du Đồng, phát triển nghề làm ruộng và nuôi tằm, mở trường dạy học cho dân chúng cả vùng phía Tây huyện Đức Thọ ngày nay. Ảnh: Toàn cảnh đền Cả Tổng Du Đồng nhìn từ trên cao. Đến đời Cảnh Hưng (1740 - 1786), đền được vua Lê Hiển Tông phong sắc “Lương Uy Phụ quốc Trí dũng Hùng lược Hiền lương Dực bảo Trung hưng Thượng đẳng thần”. Các đời vua nhà Nguyễn về sau cũng đều có sắc phong cho đền Cả Tổng Du Đồng. Ảnh: 2 cột nanh trước cổng vào đền Cả Tổng Du Đồng. Kiến trúc đền bố cục kiểu chữ tam, gồm có cột nanh, tam quan, hạ điện, trung điện và thượng điện… Trong đó, tam quan có nhiều điểm khá đặc biệt, như một bình phong ngăn cách cổng, sân đền với các hạng mục khác. Trong ảnh: Mặt trước nhà tam quan đền Cả Tổng Du Đồng. Tam quan gồm một gian hai vì, làm bằng gỗ lim và mít, trên nóc có hình long chầu nguyệt; toàn bộ các đường xa, kẻ khâu đấm, rường vọng đều được chạm lộng các hình dân gian như cảnh trí sinh hoạt, tứ quí, cá chép vượt vũ môn, rùa đội cuốn thư, tre trúc...Những tác phẩm điêu khắc, chạm, lộng tỉ mỉ và tinh xảo giúp tam quan đền Cả Tổng Du Đồng được đánh giá là một trong những công trình kiến trúc nghệ thuật bậc nhất Hà Tĩnh thời phong kiến còn lưu lại đến nay.
Nhà hạ điện, trung điện và thượng điện gồm ba gian đều làm bằng gỗ lim, mít, lợp ngói mũi hài. Các đầu kẻ, xà và khâu đầu chạm trổ họa tiết trang trí hoa lá cách điệu, đường nét sắc sảo, mềm mại. Trong ảnh: Nhà hạ điện.Bên trong trung điện đền Cả Tổng Du Đồng. Thượng điện bố trí 3 bàn thờ, gian giữa đặt bài vị và các đồ tế khí thờ Hương cống Bùi Thúc Ngật, hai bên là bàn thờ thổ địa cùng các chư vị bách thần đã có công phù hộ làng, tổng. Ảnh: Gian thờ chính trong thượng điện đền Cả Tổng Du Đồng.Cùng với các công trình chính, đền Cả Tổng Du Đồng còn có nhiều hạng mục phụ trợ khác như: tường bao bằng vôi vữa, lối đi hai bên đền..., tạo nên một quần thể di tích cổ kính xanh mát.
Cùng với quần thể kiến trúc nghệ thuật độc đáo, đền Cả Tổng Du Đồng là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử nổi bật của Nhân dân địa phương. Đây là địa điểm tuyển mộ quân sĩ và nơi tiếp nhận lương thực của nghĩa quân Phan Đình Phùng vào những năm 1887 - 1888; năm 1930, đền là nơi thành lập Tổng uỷ Du Đồng của Đảng Cộng sản Đông Dương; vào ngày 21/8/1945, đây là nơi treo cờ đỏ sao vàng kêu gọi Nhân dân vùng lên đấu tranh trong cao trào Tổng khởi nghĩa giành chính quyền của huyện Đức Thọ. Theo các tư liệu lịch sử và chuyện kể từ các cao niên ở thôn Vĩnh Thành (Đức Đồng) qua các đời truyền lại, năm 1903-1904, trước khi vào Huế, cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đã dẫn theo con trai là Nguyễn Sinh Cung (tức Bác Hồ) đến đây dạy học. Thời gian này, tại đây, Bác Hồ nhiều lần đến tham quan và tham dự các buổi đàm đạo giữa cụ Nguyễn Sinh Sắc với các bô lão, trí thức trong vùng. Trong ảnh: Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Đức Đồng tham quan tại đền Cả Tổng Du Đồng. Với nhiều giá trị về lịch sử văn hóa, đền Cả Tổng Du Đồng đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 1992. Phát huy các giá trị văn hóa lịch sử, thời gian qua đền Cả Tổng Du Đồng đã trở thành địa chỉ đỏ được các trường học trên địa bàn chọn làm điểm đến tham quan, giáo dục truyền thống quê hương. Trong ảnh: Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Đức Đồng nghe ông Bùi Ngọc Lan - Thành viên Ban quản lý di tích kể chuyện lịch sử ngôi đền.
Video: Toàn cảnh đền Cả Tổng Du Đồng.
Trong 5 năm qua, cùng với ngân sách Nhà nước, xã đã vận động con em xa quê và các mạnh thường quân đóng góp trên 2 tỷ đồng để trùng tu, tôn tạo di tích đền Cả Tổng Du Đồng. Nhằm phát huy giá trị di tích, thời gian tới, bên cạnh công tác bảo tồn, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền để lan tỏa hơn nữa những giá trị của di tích đến người dân địa phương cũng như khắp mọi miền.
Xã Trường Lưu (Hà Tĩnh) là vùng đất giàu trầm tích văn hóa, nơi dấu ấn chữ nghĩa, khoa bảng in đậm qua bao thế kỷ. Từ những giá trị được lưu giữ qua thăng trầm lịch sử, mạch nguồn văn hóa ấy hôm nay đang được đánh thức, hiện hữu trong đời sống và trở thành niềm tự hào cho thế hệ tiếp nối.
Dù còn khá trẻ nhưng anh Nguyễn Trung Đức (SN 1990) - Giám đốc kinh doanh Công ty TNHH Hello Trip Việt Nam được biết là một doanh nhân nổi bật trong mảng lữ hành tại Hà Tĩnh.
Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Ông Bạch Đình Vương (SN 1967, ở thôn Hồng Xuân, xã Nghi Xuân, Hà Tĩnh) có khoảng 30 năm sưu tầm đồ cổ, lưu giữ khoảng 500 hiện vật gắn với đời sống xưa.
Phát huy tinh thần đoàn kết, người dân thôn Thiện Nộ, xã Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh) đang hiện thực hóa những chủ trương xây dựng nông thôn mới thành việc làm cụ thể, tạo diện mạo khang trang và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đền Phương Giai là di tích mang dấu ấn lịch sử, văn hóa của Kỳ Xuân (Hà Tĩnh). Nơi đây thờ Hoàng giáp Dương Trí Tri và lưu giữ dấu mốc của phong trào cách mạng ở Kỳ Anh năm 1930.
Các hoạt động kỷ niệm nhằm khẳng định, tôn vinh những đóng góp quan trọng của Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017) đối với sự nghiệp nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, văn học của quê hương Hà Tĩnh.
Phan Thị Dương (quê Hà Tĩnh) là một trong 33 sinh viên tốt nghiệp thủ khoa Khóa 61 của Trường Đại học Ngoại thương. Cô đạt GPA 3.88/4.0, đồng thời có nhiều thành tích trong nghiên cứu khoa học, các cuộc thi và dự án thực tế.
Số hóa điểm đến đang mở ra những cách thức mới để khám phá du lịch tại Hà Tĩnh. Qua đó, du khách dễ dàng tiếp cận thông tin, lựa chọn hành trình và tận hưởng những trải nghiệm hấp dẫn.
Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Trong không gian phát triển mới, thôn Cẩm Thành, xã Cẩm Bình (tỉnh Hà Tĩnh) đang đổi thay từng ngày. Đường làng, vườn hộ được chỉnh trang, tạo diện mạo nông thôn xanh, sạch, đẹp.
Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Hàng chục năm qua, nghệ sĩ Nguyễn Như Tình (xã Xuân Lộc, Hà Tĩnh) vẫn lặng lẽ gìn giữ, lan tỏa tình yêu múa rối, để gieo niềm say mê trong cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Từ không gian trải nghiệm giữa phố đến xứ trầm Phúc Trạch, hương thơm ấy đang theo bước chân du khách, lan tỏa câu chuyện về một sản vật đặc trưng của Hà Tĩnh.
Theo thông tin từ Sở VH,TT&DL Hà Tĩnh, từ nay đến cuối năm, toàn tỉnh phấn đấu đón hơn 1,35 triệu lượt khách tham quan; trong đó, khách lưu trú quốc tế hơn 3.720 lượt.
Sức mạnh của lòng dân hòa quyện cùng sự năng động, sáng tạo của đội ngũ cán bộ cơ sở đã và đang dệt nên một bức tranh nông thôn Hà Tĩnh tràn đầy sức sống nơi vùng biên giới.
Vườn thú “Bách Điểu” tại Khu du lịch sinh thái Đá Bạc Eco, xã Thạch Xuân (Hà Tĩnh) vừa đi vào hoạt động, thêm không gian trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên và thế giới động vật.
Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Hà Tĩnh không thiếu tài nguyên để phát triển du lịch thu - đông, nhưng nhiều năm qua vẫn chưa tạo được sản phẩm đủ sức kéo khách ra khỏi mùa biển. Muốn thoát khỏi tính mùa vụ, cần chuyển từ khai thác đơn lẻ sang tổ chức sản phẩm, liên kết dịch vụ và chủ động tạo sức hút để hướng tới thị trường du lịch quanh năm.
Ở mỗi vùng quê Hà Tĩnh, tên chợ thường gắn với một vùng đất, nghề xưa hay sản vật thân quen. Qua năm tháng, những tên gọi ấy vẫn ở lại, như dấu tích lưu giữ ký ức về đất và người.
Nằm bên dòng Ngàn Sâu, chùa Phượng Hoàng, xã Mai Hoa (Hà Tĩnh) là ngôi chùa có từ lâu đời, gắn với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người dân địa phương và thu hút du khách thập phương.
Với tổng kinh phí hơn 10 tỷ đồng được huy động từ nguồn xã hội hoá, xã Xuân Lộc (Hà Tĩnh) đã và đang tập trung tu bổ, tôn tạo các di tích, góp phần gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa quê hương.
Mang trong mình bệnh xương thủy tinh từ khi còn trong bụng mẹ, em Ngô Ngân Khánh (9 tuổi, học sinh lớp 4A, Trường Tiểu học Gia Phố, xã Hương Phố, Hà Tĩnh) vẫn bền bỉ đến trường, chăm chỉ học tập và phụ mẹ bán hàng mỗi ngày.
Từ lớp học ở vùng biển Kỳ Anh (Hà Tĩnh), Lê Phương Thảo, Nguyễn Quốc Hùng và Nguyễn Linh Na cùng theo đuổi giấc mơ y khoa, rồi hội ngộ ở hành trình bác sĩ nội trú.
Thôn Ân Phú, xã Mai Hoa (Hà Tĩnh) thành lập tháng 7 năm 2026 trên cơ sở sáp nhập thôn 2, 3, 4 và 5. Từ nền tảng mới, người dân nơi đây đang tiếp tục hành trình xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Những đình làng hàng trăm năm tuổi ở Hà Tĩnh lưu giữ giá trị kiến trúc, tín ngưỡng và ký ức cộng đồng, mở ra một hành trình khám phá hồn quê giàu sức hút.
Cà phê Kiều xã Tiên Điền (Hà Tĩnh) đang tạo thêm một không gian sinh hoạt văn hóa, góp phần đưa Truyện Kiều và những giá trị di sản Đại thi hào Nguyễn Du đến gần hơn với người dân, du khách.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!
