Cơ sở giò, chả Quý Hường ở thôn Nam Sơn có sản phẩm giò lụa duy nhất được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao (đầu năm 2024) của xã Lộc Hà. Với uy tín và chất lượng của mình, bình thường, cơ sở này cho ra lò khoảng 35 – 40 kg giò, chả/ngày; riêng những dịp cao điểm như rằm tháng Bảy này thì có thể bán được 100 – 130 kg/ngày. Thế nhưng, hơn 2 tháng nay, tình hình thay đổi hoàn toàn do tác động xấu của dịch tả lợn châu Phi gây ảnh hưởng đến nguồn nguyên liệu đầu vào và tâm lý người tiêu dùng.
Chị Nguyễn Thị Hường – chủ cơ sở giò, chả Quý Hường chia sẻ: “Do các đầu mối cung ứng nguồn nguyên liệu hạn chế nên cách đây hơn 2 tháng, chúng tôi đã phải sản xuất cầm chừng và khoảng 1 tháng nay thì dừng hẳn các sản phẩm được chế biến từ thịt lợn. Hiện nay, mỗi ngày, chúng tôi chỉ bán lẻ được 4 – 5 kg giò bò cho một số khách hàng quen thuộc ở vùng lân cận ăn sáng, còn các bạn hàng lớn đều đã chấm dứt hợp đồng, công nhân không có việc làm, máy móc bỏ không, thu nhập giảm sút”.
“Do tâm lý nghi ngại các sản phẩm được chế biến từ thịt lợn của người tiêu dùng, còn các sản phẩm làm từ thịt bò thì giá cao nên những ngày rằm tháng Bảy này, chúng tôi không có khách hàng đến đặt mua. Hơn 10 năm mở cơ sở sản xuất, tôi chưa thấy đợt cao điểm nào ế ẩm như hiện nay” - chị Hường chia sẻ thêm.
Đối với những cơ sở chủ động được nguồn nguyên liệu cũng chẳng khá hơn mấy. Ông Trần Văn Lào – chủ cơ sở sản xuất giò lụa ông Lào ở thôn Kim Tân (xã Hồng Lộc) cho biết: “Giò lụa của gia đình tôi được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao cách đây 10 tháng, được đánh giá là thơm ngon và đảm bảo an toàn thực phẩm nhất trong vùng. Bình thường, mỗi ngày, tôi bán khoảng 40 – 50 kg nhưng mấy tháng nay chỉ làm cầm chừng được 15 kg, mục tiêu xuất bán 5.560 kg sản phẩm của năm 2025 sẽ khó đạt được”.
Hiện nay, ở các khu chợ, cửa hàng kinh doanh ăn uống trên địa bàn toàn tỉnh có rất ít giò, chả và các sản phẩm tương tự được chế biến từ thịt lợn. Ông Nguyễn Văn Tuấn – chủ một cơ sở kinh doanh ăn uống ở chợ Cày (xã Thạch Hà) thông tin: “Bình thường cửa hàng ăn uống của tôi mỗi ngày tiêu thụ 6 – 8 kg giò chả các loại, có người đến quán ăn, có người mua mang về. Nhưng mấy tháng gần đây thực khách chuyển sang các món ăn khác nên rất ế ẩm, chỉ bán được 1-2 kg/ ngày. Tôi đã phải tạm dừng các mối nhập hàng ở các cơ sở sản xuất giò, chả quen thuộc, trong đó có của ông Lào ở Hồng Lộc”.
Thông thường, những ngày rằm tháng Bảy là dịp các cơ sở sản xuất giò, chả “dồn sức” sản xuất cho thị trường dịp cao điểm bởi có nhiều mâm cỗ, công việc tâm linh, nhưng năm nay là ngoại lệ. Chị Nguyễn Thị Bảy – người chuyên làm mâm cỗ dịch vụ ở đường Trần Phú (phường Trần Phú) cho biết: “Dịp rằm này, chúng tôi nhận đơn của 7 gia đình với gần 40 mâm, nhưng khách hàng không đặt món giò, chả và các sản phẩm tương tự. Thiếu các món ăn truyền thống khiến mâm cỗ thiếu vắng hương vị đặc trưng, đơn điệu, khó làm hơn thường ngày”.
Trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh có hàng trăm cơ sở lớn nhỏ sản xuất giò lụa, giò lắt, giò nạc, các loại chả, xúc xích, nem chua… từ nguyên liệu thịt lợn; trong đó, có 42 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao. Hơn 2 tháng nay, do ảnh hưởng của dịch tả lợn châu Phi nên nguồn cung nguyên liệu sụt giảm, không an toàn, người tiêu dùng nghi ngại, thị trường ảm đạm… hầu hết phải sản xuất cầm chừng, thậm chí có khoảng 20% cơ sở đã tạm đóng cửa, việc làm và thu nhập của nhiều người bị ảnh hưởng.
Chị Nguyễn Thị Minh Lý – chủ cơ sở sản xuất Lý Vượng ở xã Kỳ Anh chia sẻ: “Chúng tôi có 2 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao là giò chả và xúc xích Lý Vượng. Trong giai đoạn dịch bệnh diễn biến phức tạp trên đàn lợn vừa rồi, chúng tôi phải dừng sản xuất, đến những ngày rằm này mới chủ động tìm kiếm nguồn thịt “sạch” để tái hoạt động. Chúng tôi chỉ mong dịch bệnh sớm được khống chế dứt điểm, người chăn nuôi tái đàn, thị trường tiêu thụ “ấm” trở lại để khôi phục sản xuất, kinh doanh”.
