Hiện nay, bằng những thủ đoạn tinh vi, các sản phẩm vật liệu, VTXD Trung Quốc như gạch ốp lát, thiết bị vệ sinh, bóng đèn trang trí… đang được giới thiệu bán ở các cửa hàng kinh doanh vật liệu, VTXD, khiến người tiêu dùng dễ bị nhầm lẫn. Khảo sát quanh một số cửa hàng ở đường Nguyễn Du, Lê Duẩn, Trần Phú (TP Hà Tĩnh)… cho thấy, mặt hàng gạch ốp lát Trung Quốc có giá khá đắt và mẫu mã đẹp, đa dạng. Chủ một cửa hàng ở đường Nguyễn Du cho biết: “Đa số các sản phẩm có xuất xứ từ Trung Quốc thu hút được sự quan tâm của người tiêu dùng. Mặc dù giá cao nhưng gạch ốp lát Trung Quốc rất đa dạng về mẫu mã, màu sắc. Đặc biệt, tốc độ ra mẫu mã mới thì hàng trong nước chưa bao giờ sánh kịp. Do đó, dù muốn hay không, chúng tôi vẫn đáp ứng nhu cầu khách hàng. Để có được những mẫu mã mới, đẹp và chất lượng, chúng tôi phải thường xuyên đi Hải Phòng để tìm kiếm nguồn hàng”.
Các loại thiết bị vệ sinh là mặt hàng dễ bị làm nhái mà khách hàng rất khó phân biệt.
Mặc dù được bày bán công khai nhưng hầu hết những mặt hàng này đều không hề có nhãn phụ giới thiệu xuất xứ cũng như thông tin về sản phẩm. Còn giá cả thì thực sự nhiễu loạn khi cùng một loại gạch nhưng có đến 3-4 mức giá. Chiêu thức mà các chủ cửa hàng kinh doanh đưa ra đó là chất lượng của gạch. Tuy nhiên, gạch loại ưu hay loại 1, loại 2 chỉ là thông tin xuất phát từ chủ kinh doanh chứ trên bề mặt sản phẩm thì không hề có.
Chị N.O - một người vừa xây nhà ở phường Nam Hà cho biết: “Vì mẫu mã đẹp nên tôi lựa chọn gạch lát Trung Quốc, tuy nhiên, khi đặt mua xong thì mới biết mình đã bị “chém ngọt” khi cùng một loại, ở cửa hàng khác bán thấp hơn đến 4 mức giá. Tôi cũng như nhiều khách hàng, không có thói quen lấy hóa đơn khi mua hàng nên cũng không kiểm chứng được chất lượng, xuất xứ sản phẩm. Hơn nữa, do chiêu thức của chủ hàng là không nhập hàng sẵn về kho mà chỉ nhập theo đơn đặt hàng nên khi bị thiếu vật liệu, việc mua bổ sung rất vất vả”.
Hiện mỗi năm, Trung Quốc sản xuất khoảng 9 tỷ m2 gạch ốp lát và trên 100 triệu sản phẩm sứ vệ sinh, chiếm gần 80% sản lượng toàn thế giới. Thông qua nhiều cách thức, mặt hàng sứ vệ sinh Trung Quốc đã và đang ồ ạt “đổ bộ” vào Việt Nam chiếm lĩnh thị trường, gây nhiễu loạn về giá cả và chất lượng, khiến người tiêu dùng khó lựa chọn được sản phẩm chất lượng.
Cùng với các sản phẩm về gốm, sứ, hiện nay, mặt hàng bóng đèn có nguồn gốc Trung Quốc vẫn đang chiếm lĩnh thị trường. Một người kinh doanh vật tư ngành điện ở đường Nguyễn Chí Thanh (TP Hà Tĩnh) nói thẳng: “Bây giờ, đố em đi đâu mà không mua phải hàng Trung Quốc. Chị nhập hàng có hóa đơn, xuất xứ rõ ràng, tuy nhiên, ở một số mặt hàng thì kể cả khi bao bì, nhãn mác ghi bằng chữ Việt Nam thì bên trong vẫn là hàng Trung Quốc”. Hiện nay, ngoài các loại bóng đèn đơn thuần thì các hãng bóng đèn Việt Nam chưa sản xuất nhiều bóng đèn trang trí, do đó, hàng Trung Quốc với mẫu mã đẹp, giá cả rẻ hơn được nhiều người lựa chọn. Căn cứ vào giấy tờ, dù có thể xác định được về nguồn gốc nhưng nhiều khách hàng cũng không thể xác định được chất lượng và giá cả. Vì vậy, có khi cùng một loại bóng đèn mắt trâu nhưng lại chênh lệch nhau tới vài ba chục nghìn, còn đối với các loại đèn chùm, trang trí có khi khách hàng bị “chém” tiền trăm, tiền triệu.
Người tiêu dùng hiện nay hầu hết chưa tự trang bị kỹ năng, kiến thức để mua được sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ. Đây cũng chính là nguyên nhân để hàng nhái, hàng kém chất lượng có cơ hội len lỏi rồi chiếm lĩnh ngày càng nhiều mặt hàng trên thị trường vật liệu, VTXD.
