Trên mạng xã hội Facebook, chỉ cần tìm kiếm từ khóa “Vape Pod Hà Tĩnh” (Vape Pod là thuốc lá điện tử) sẽ xuất hiện hàng loạt hội nhóm như: Vape Pod TP Hà Tĩnh, Hà Tĩnh Vape Pod, Cộng đồng khói & Pod… với số lượng thành viên hàng nghìn người tham gia. Tại các hội nhóm này, hàng chục bài đăng rao bán thuốc lá điện tử được cập nhật mỗi ngày.
Còn vào Google tìm kiếm từ khóa “thuốc lá điện tử”, hệ thống sẽ hiển thị hàng chục website bán hàng như POP SUPPLIER, VAPE POD... Điểm chung của các website này là giao diện bán hàng như một trang thương mại điện tử, có hiển thị hình ảnh, tên, giá sản phẩm, số điện thoại người bán....
Trong vai người mua hàng, chúng tôi đã liên hệ với một tài khoản đăng bài trên hội nhóm Facebook ở Hà Tĩnh. Khi có người hỏi, người này nhanh chóng cung cấp danh sách sản phẩm với các tên gọi nước ngoài khác nhau như: XLIM PRO, OXVA, ASPITE… cùng nhiều loại tinh dầu. Giá dao động từ 550 - 650 nghìn đồng. Điều này cho thấy, dù đã có lệnh cấm, việc mua thuốc lá điện tử vẫn rất dễ dàng.
Khi được khách hàng hỏi có bán trực tiếp không? Chủ tài khoản Zalo M.T thẳng thắn đáp: “Hàng cấm, mình không bán trực tiếp, chỉ bán ship và hàng sẽ được bọc trong túi đen cẩn thận…”. Người này cũng không quên dặn khách hàng phải chuyển khoản trước khi giao hàng.
Theo tìm hiểu của PV, nhằm “lách luật” và né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng, mọi giao dịch liên quan đến thuốc lá điện tử chỉ thực hiện qua tin nhắn, thanh toán chuyển khoản và gửi hàng thông qua dịch vụ giao hàng nhanh. Khi vận chuyển, các bọc hàng sẽ được dán nhãn như: “linh kiện điện thoại”, “nước hoa”, “mỹ phẩm”… để qua mặt đơn vị vận chuyển và cơ quan chức năng.
“Việc các loại thuốc lá điện tử được bán công khai trên mạng xã hội thực sự là mối lo đối với những bậc phụ huynh có con trẻ, nhất là các em với tính cách tò mò, thích khám phá thì rất dễ bị cám dỗ nếu không được gia đình quản lý chặt. Hệ luỵ thuốc lá điện tử mang lại là khôn lường, rất mong các hành vi mua bán trên mạng sẽ sớm được dẹp bỏ” - chị H.T.H ở Cẩm Xuyên lo ngại.
Luật sư Phan Văn Chiều - Giám đốc Công ty Luật TNHH Hà Châu cho biết: Ngày 30/11/2024, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 173/2024/QH15 về hoạt động chất vấn tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV. Theo đó, tại mục 2.2 về lĩnh vực y tế, Quốc hội thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ ngày 1/1/2025.
Theo đó, các hành vi “sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử” là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý theo các quy định của pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, các cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Các hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, giao nhận thuốc lá điện tử sẽ bị phạt hành chính từ 1 - 100 triệu đồng đối với cá nhân vi phạm. Tổ chức vi phạm sẽ bị xử phạt từ 2 - 200 triệu đồng.
Cũng theo Luật sư Phan Văn Chiều, lệnh cấm này tạo tiền đề để cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, triệt phá các đường dây buôn bán thuốc lá điện tử. Bên cạnh các biện pháp xử lý nghiêm khắc, cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là giới trẻ về tác hại của các sản phẩm này. Đồng thời, việc kiểm soát thông tin trên không gian mạng cũng đóng vai trò quan trọng. Các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội cần áp dụng biện pháp mạnh mẽ nhằm ngăn chặn hoạt động quảng bá, mua bán sản phẩm bị cấm, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và duy trì trật tự xã hội.
