Giữa nhịp sống hiện đại, shipper đã dần trở thành mắt xích kết nối giữa cửa hàng và cửa nhà. Một bữa sáng, ly cà phê hay món đồ nhỏ… tất cả được thu nhỏ trong vài thao tác màn hình. Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là một thói quen mới: con người ít vận động hơn, ít tự làm hơn và dần quen với việc đã có người “lo hết”.
Cũng như nhiều người khác, một bạn trẻ ở phường Trần Phú gần như đã quen với việc đặt và nhận hàng mỗi ngày. Không phải vì quá bận, mà là vì thói quen. Từ một lựa chọn để tiết kiệm thời gian, dịch vụ giao hàng đang dần trở thành lựa chọn mặc định trong đời sống.
Bạn D.H.L (phường Trần Phú, Hà Tĩnh) chia sẻ: “Giờ gần như cái gì tôi cũng đặt. Từ những việc rất nhỏ như mua chai nước, gói mì… cũng ngại đi. Có hôm tôi ngồi cả ngày trong phòng, mọi thứ đều được mang tới tận nơi. Nhiều khi thấy mình lạm dụng shipper và lười đi rõ rệt.”
Khi thói quen “đặt và nhận” trở nên phổ biến, shipper vô tình trở thành “vách ngăn” giữa con người với môi trường xung quanh. Ở chợ truyền thống, tại các cửa hàng, siêu thị... việc mua bán không chỉ là giao dịch, đó là văn hóa, là sự giao tiếp, là sự lựa chọn bằng kinh nghiệm đời sống. Đó chưa nói những ngày Tết đến, lễ hội… sự mua bán trao đổi còn là văn hóa… Khi mọi thứ được ship tận cửa, những trải nghiệm đời thường ấy đang dần mất đi, những kết nối trực tiếp trong đời sống dần thưa vắng.
Chị Nguyễn Cẩm Thạch (phường Hà Huy Tập, Hà Tĩnh) cho biết: “Tiện thì ai cũng thích, nhưng nếu cái gì cũng đặt ship thì sẽ ít ra ngoài, ít tiếp xúc hơn. Ngày xưa đi chợ còn hỏi han, trò chuyện. Bây giờ mua qua màn hình, nhiều khi không còn cảm nhận được giá trị thật của món hàng.”
Shipper chỉ đảm nhận khâu vận chuyển trung gian, còn chất lượng hàng hóa vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào người bán. Việc mua bán qua ứng dụng vì thế cũng khiến người tiêu dùng khó kiểm chứng nguồn gốc và chất lượng sản phẩm hơn.
Anh Nguyễn Tất Dũng (một shipper ở phường Thành Sen) chia sẻ: “Mỗi ngày tôi chạy khoảng 30 đến 40 đơn. Đơn gần hay xa cũng phải ship. Nhiều đơn rất gần, khách có thể tự mua, nhưng vì tiện nên vẫn đặt. Khách dùng nhiều thì chúng tôi chạy nhiều hơn thôi.”
Ở góc nhìn khác, sự tiện lợi còn tác động đến hành vi và tâm lý con người. TS. Lê Thị Bích Ngọc (Trường Đại học Hà Tĩnh) nhận định: “Con người có xu hướng ưu tiên những hành vi ít tốn công sức. Khi tiện lợi lặp lại nhiều lần, nó sẽ chuyển từ lựa chọn thành thói quen, thậm chí là lệ thuộc. Lạm dụng lâu dài có thể làm giảm tính chủ động và khả năng tự phục vụ.”
Theo các chuyên gia, tiện ích không phải là vấn đề, mà là cách sử dụng. Nếu không kiểm soát, sự tiện lợi rất dễ trở thành lệ thuộc, khiến con người mất dần khả năng thích nghi và kết nối với đời sống thực.
Tiện nghi giúp cuộc sống nhẹ nhàng hơn, nhưng không thể thay thế sự chủ động và những trải nghiệm trực tiếp. Công nghệ là thành tựu của văn minh, nhưng điều quan trọng là chúng ta sử dụng nó như thế nào. Một xã hội hiện đại không phải là nơi con người ngồi yên chờ đợi, mà là nơi công nghệ giúp mỗi người sống chủ động hơn và ý nghĩa hơn.
