Vì sao 40 tuổi đã phải chuẩn bị cho tuổi già?

Người từ 40 tuổi trở lên sẽ được hướng dẫn, cung cấp kiến thức, kỹ năng để chuẩn bị cho tuổi già, từ xây dựng lối sống lành mạnh, rèn luyện sức khỏe đến chuẩn bị tài chính và việc làm. Đây là một trong những nội dung được Bộ Y tế đề xuất trong dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.

Việc lựa chọn mốc 40 tuổi nhận được sự quan tâm của người dân, bởi lâu nay, không ít người vẫn cho rằng tuổi già là câu chuyện khi sắp nghỉ hưu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, đây lại là thời điểm mỗi người cần bắt đầu chuẩn bị khi vẫn còn sức khỏe, khả năng lao động và điều kiện để tích lũy, thay vì chờ đến khi tuổi cao mới xoay xở.

Dù mới gần 40 tuổi nhưng chị Tần Thị Huyền Trang (SN 1987, trú xã Can Lộc) đã phải đến Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Hà Tĩnh để điều trị bệnh thoái hoá khớp gối.

Chị Trang chia sẻ: “Trước đây, do công việc bận rộn nên tôi ít chú ý đến sức khỏe, nghĩ rằng còn trẻ thì chưa thể gặp những bệnh về xương khớp. Đến khi thường xuyên bị khớp gối, ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc, tôi mới đi khám và phát hiện mình bị thoái hóa. Lúc đó, tôi mới nhận ra nếu không quan tâm đến sức khỏe từ sớm thì khi bệnh xuất hiện sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống và công việc”.

Thực tế cho thấy, bên cạnh nhóm bệnh nhân cao tuổi, vẫn có những trường hợp ở độ tuổi khoảng 40 đến khám và điều trị các bệnh liên quan đến xương khớp, tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường...

Theo bác sĩ Hồ Thị Thuỷ, Khoa Nội - Nhi (Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Hà Tĩnh), nhiều người ở độ tuổi 40 phải điều trị các bệnh thường gặp ở người cao tuổi là do nhiều nguyên nhân, trong đó có lối sống và thói quen sinh hoạt.

“Tuổi 40 chưa phải là tuổi già, nhưng cơ thể bắt đầu có những thay đổi rõ rệt. Nếu trước đó ít vận động, làm việc quá sức, ăn uống không hợp lý, thường xuyên căng thẳng hoặc không kiểm tra sức khỏe định kỳ thì các yếu tố nguy cơ có thể tích tụ và biểu hiện thành bệnh. Nhiều bệnh không lây nhiễm tiến triển âm thầm, đến khi có triệu chứng rõ ràng thì việc điều trị đã trở nên khó khăn hơn. Vì vậy, chăm sóc sức khỏe từ tuổi 40 là rất cần thiết, không nên đợi đến khi có bệnh mới bắt đầu quan tâm” - bác sĩ Hồ Thị Thuỷ cho biết.

Câu chuyện của chị Trang cũng là thực tế mà nhiều người ở tuổi 40 đang phải đối mặt. Đây là giai đoạn họ vừa là trụ cột kinh tế, vừa nuôi con, chăm sóc cha mẹ. Khi phần lớn nguồn lực phải dành cho những nhu cầu trước mắt của gia đình, việc chuẩn bị cho cuộc sống sau tuổi lao động dễ bị trì hoãn. Trong khi đó, đây cũng là thời điểm mỗi người cần tận dụng khả năng lao động và mức thu nhập tương đối ổn định để từng bước tạo dựng khoản dự phòng cho tương lai.



Với chị Phạm Thị Lam (SN 1988, trú phường Thành Sen), việc chăm sóc sức khỏe và tích lũy tài chính từ sớm đã trở thành một phần trong kế hoạch của gia đình. Chị chia sẻ: “Dù vừa nuôi con nhỏ, vừa buôn bán, công việc khá vất vả nhưng tôi vẫn cố gắng dành một khoản để tích lũy. Trước đây tôi nghĩ còn trẻ thì cứ tập trung làm ăn, nhưng khi chứng kiến cha mẹ thường xuyên phải đi khám, bản thân phải gánh thêm nhiều khoản chi phí trong gia đình, tôi thấy nếu không chuẩn bị từ trước thì về sau sẽ rất áp lực”.

Từ những câu chuyện thực tế đó, có thể thấy, chuẩn bị cho tuổi già không phải là việc làm diễn ra trong vài năm trước khi nghỉ hưu mà là quá trình tích lũy kéo dài trong suốt độ tuổi lao động. Đối với Hà Tĩnh, điều này càng có ý nghĩa khi quá trình già hóa dân số ngày càng nhanh, trong khi mô hình gia đình và việc làm cũng có nhiều thay đổi. Nhiều lao động trẻ rời quê đi làm ăn xa, quy mô gia đình nhỏ hơn, khoảng cách giữa các thế hệ lớn hơn khiến việc chăm sóc người cao tuổi trong tương lai không còn đơn giản như trước.

Ông Phan Trường Sang - Chi cục trưởng Chi cục Dân số tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Già hóa dân số không chỉ làm tăng số người cao tuổi mà còn đặt ra bài toán về việc ai sẽ chăm sóc, nguồn lực nào sẽ bảo đảm cho cuộc sống của họ và gia đình phải chuẩn bị ra sao. Nếu mỗi người chủ động từ khi còn khả năng lao động, có sức khỏe, có tích lũy và duy trì được khả năng tự chăm sóc thì sau này không chỉ giảm sự phụ thuộc vào con cái mà còn giảm áp lực lên hệ thống y tế và an sinh xã hội. Đây là ý nghĩa lớn nhất của việc chuẩn bị cho tuổi già từ sớm”.

Việc chuẩn bị cho tuổi già không còn là câu chuyện của riêng mỗi cá nhân mà đang trở thành vấn đề cần được nhìn nhận ở tầm gia đình và xã hội. Nếu mỗi người chủ động chuẩn bị từ khi còn trong độ tuổi lao động, khả năng tự chủ khi về già sẽ được nâng lên, qua đó giảm áp lực chăm sóc lên gia đình và góp phần tạo nền tảng an sinh bền vững hơn trước những thay đổi về cơ cấu dân số.