Bộ Y tế đang xây dựng tài liệu và kế hoạch tổ chức tập huấn cho đội ngũ cán bộ y tế phổ biến kiến thức đến cộng đồng, dự kiến triển khai từ 1/1/2027. Nội dung tập trung vào cách duy trì sức khỏe khi bước sang tuổi 40 - trung niên, phòng ngừa bệnh mạn tính, chủ động chăm sóc người thân cao tuổi, đồng thời chuẩn bị nguồn lực tài chính và việc làm cho tuổi già.
Các địa phương sẽ khảo sát nhu cầu thực tế từng vùng, biên soạn tài liệu phù hợp địa điểm và lồng ghép các hoạt động tư vấn vào câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi, sinh hoạt cộng đồng và các hoạt động văn hóa cơ sở.
Chương trình cũng hướng tới nhóm dưới 40 tuổi. Người dân dưới 60 tuổi sẽ tiếp cận tài liệu về lối sống lành mạnh, rèn luyện sức khỏe, tích lũy tài chính, lao động, nuôi dạy con và xây dựng nền tảng cho tuổi già khỏe mạnh, chủ động.
Động thái này đáp ứng với thực trạng gia tăng nhanh chóng của dân số cao tuổi tại Việt Nam. Hiện nay, đất nước có 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên, tăng 2,8 triệu so với năm 2019. Dự báo đến năm 2030, con số sẽ lên gần 18 triệu người.
Tương quan thế hệ đang thay đổi đáng lo ngại. Nếu năm 2024 cứ 100 trẻ em có khoảng 60 người cao tuổi, thì đến năm 2074, tỷ lệ này tăng lên 225 người. Điều này tạo áp lực khổng lồ lên hệ thống an sinh xã hội vì mỗi người lao động trẻ phải gánh vác nặng hơn.
Trong khi đó, mặc dù tuổi thọ trung bình người Việt Nam tăng, nhưng chất lượng sức khỏe vẫn yếu. Trung bình mỗi người sống thêm khoảng 14 năm trong bệnh tật, dẫn đến chi phí chăm sóc y tế ngày càng tăng, gây áp lực lên ngân sách bảo hiểm y tế và ngân sách nhà nước.
Trong lĩnh vực y tế, chương trình triển khai các chiến dịch khám phát hiện sớm các bệnh thường gặp ở người cao tuổi tại khoảng nửa số xã mỗi tỉnh, thành phố. Người cao tuổi lập hồ sơ theo dõi sức khỏe, khám sàng lọc theo chuyên đề phù hợp với tình hình địa phương, nhận tư vấn kỹ năng chăm sóc sức khỏe tại nhà.
Hệ thống câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng được củng cố với hoạt động hướng dẫn tập luyện, tự chăm sóc sức khỏe dưới sự hỗ trợ chuyên môn của trạm y tế. Ngành y tế tăng cường đào tạo bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên chuyên lão khoa và tiến hành các nghiên cứu về mô hình bệnh tật, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi.
Theo các chuyên gia, chuẩn bị cho tuổi già phải bắt đầu từ tuổi trung niên. Giai đoạn này các yếu tố nguy cơ gây bệnh mạn tính, suy giảm sức khỏe và áp lực tài chính bắt đầu xuất hiện. Thay đổi lối sống, duy trì vận động, tích lũy tài chính và trang bị kỹ năng chăm sóc sẽ giúp mỗi người kéo dài thời gian sống khỏe, giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống khi về già.
