Được sự đồng ý của Thường trực Tỉnh ủy Hà Tĩnh, từ tháng 4/2021, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh - Ban điều hành “Ngôi nhà Trí tuệ” tại các nhà văn hóa cộng đồng tránh bão, lũ (gọi tắt là Ban điều hành) trên địa bàn tỉnh đã nhanh chóng xây dựng kế hoạch, hướng dẫn, hỗ trợ Ủy ban MTTQ cấp dưới về nội dung, quy trình, cách thức triển khai thực hiện; đồng thời tích cực phối hợp kêu gọi hỗ trợ nguồn lực xây dựng “Ngôi nhà trí tuệ” tại các nhà văn hóa cộng đồng.
Nhà văn hóa cộng đồng tránh trú bão, lũ ở thôn Trung Bằng, xã Sơn Bằng là nhà văn hóa được lựa chọn xây dựng mô hình “Ngôi nhà trí tuệ”.
Theo đó, mô hình “Ngôi nhà trí tuệ” sẽ được xây dựng điểm tại một số nhà văn hoá cộng đồng kết hợp tránh trú bão, lũ vừa được khánh thành ở 12 huyện, thị, thành trong toàn tỉnh.
Riêng thị xã Hồng Lĩnh, vì điều kiện không triển khai xây dựng nhà văn hóa cộng đồng tránh trú bão, lũ nên địa phương tiến hành khảo sát, lựa chọn xây dựng điểm một “Ngôi nhà Trí tuệ” tại nhà văn hóa tổ dân phố.
Mô hình “Ngôi nhà trí tuệ” sau khi xây dựng mở ra không gian để người dân và các em thiếu nhi có thêm sân chơi bổ ích. (Trong ảnh tư liệu: Một góc “Ngôi nhà trí tuệ” tại xã Hòa Lạc, Đức Thọ).
“Ngôi nhà trí tuệ” sử dụng một phần diện tích của nhà văn hóa cộng đồng tránh trú bão, lũ để đặt các giá sách nhằm trang bị đầu sách, báo, tạp chí và một số trang thiết bị để tổ chức các hoạt động tập thể…
Tùy theo điều kiện cụ thể của từng nhà văn hóa để bố trí các hoạt động hỗ trợ dạy học văn hóa, thư viện đọc sách, kỹ năng sống, duy trì phát triển các loại hình văn hóa dân gian phù hợp với đặc trưng của từng vùng miền...
Các ngôi nhà được xây dựng từ nguồn lực xã hội hóa, kinh phí lồng ghép các chương trình, kinh phí xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; dự kiến khoảng 300 triệu/nhà và phấn đấu đến hết tháng 10/2021 hoàn thành, đưa vào sử dụng.
Ban điều hành huyện Hương Sơn khảo sát thực tế các nhà văn hóa để lựa chọn địa điểm xây dựng mô hình.
Triển khai các kế hoạch do Ủy ban MTTQ tỉnh ban hành, thời gian qua, ban thường trực ủy ban MTTQ cấp huyện đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các các đơn vị liên quan, chỉ đạo ủy ban MTTQ các xã, phường, thị trấn, ban công tác mặt trận các thôn xóm, tổ dân phố tiến hành khảo sát, lựa chọn, lấy ý kiến người dân về xây dựng Nhà văn hóa cộng đồng - “Ngôi nhà trí tuệ”.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ huyện Hương Sơn Nguyễn Thành Đồng cho biết: “Ban điều hành cấp huyện đã đi thực tế khảo sát và làm việc với lãnh đạo xã Tân Mỹ Hà, xã Sơn Bằng và Ban Công tác mặt trận 2 thôn - nơi vừa được xây dựng nhà văn hóa cộng đồng tránh trú bão, lũ để thảo luận, lựa chọn địa điểm xây dựng “Ngôi nhà trí tuệ”. Sau khi họp bàn, thống nhất từ các bên liên quan, Ban điều hành quyết định lựa chọn nhà văn hóa thôn Trung Bằng, xã Sơn Bằng để xây dựng”.
Một phần diện tích tầng 1 nhà văn hóa thôn Trung Bằng dự kiến là không gian đặt các môn chơi như: bóng bàn, cờ tướng, cờ vua...
Hiện nay, cấp ủy, chính quyền địa phương và Ban công tác Mặt trận thôn Trung Bằng đang tích cực vận động người dân hiến đất nhằm mở rộng khuôn viên sân thể thao của nhà văn hóa. Ban điều hành cấp huyện cũng hướng dẫn thôn lựa chọn thời điểm phù hợp để họp bàn trong Nhân dân, thống nhất cử ban chủ nhiệm điều phối hoạt động.
Là địa phương đang thực hiện Chỉ thị 16/CT-TTg nhưng không để đình trệ các nhiệm vụ chính trị, Ủy ban MTTQ thị xã Hồng Lĩnh đã nhanh chóng rà soát và lựa chọn địa điểm để xây dựng “Ngôi nhà trí tuệ”.
Nhà văn hóa tổ dân phố 8 - phường Nam Hồng được lựa chọn xây dựng mô hình “Ngôi nhà trí tuệ”.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ thị xã Hồng Lĩnh Đặng Ngọc Sơn chia sẻ: “Do bối cảnh dịch phức tạp, chúng tôi không thể tổ chức họp bàn các đơn vị liên quan, thay vào đó, thông qua các nhóm điều hành trên ứng dụng Zalo và qua điện thoại để lấy ý kiến; đặc biệt là chúng tôi đã rà soát và xin ý kiến lãnh đạo UBND thị xã. Sau đó, Ban điều hành quyết định tập trung lựa chọn một trong số các tổ dân phố, thôn hiện đang tiến hành xây dựng tổ dân phố, nhà văn hóa kiểu mẫu.
Sau khi hội ý và xem xét các điều kiện liên quan đến khuôn viên, nhân sự, tiềm năng, Ban điều hành huyện quyết định chọn Tổ dân phố 8, phường Nam Hồng để xây dựng mô hình “Ngôi nhà trí tuệ”. Khi có ý kiến đồng ý từ Ban điều hành tỉnh, chúng tôi sẽ nỗ lực vào cuộc thiết kế các hạng mục và kêu gọi vận động kinh phí thực hiện”.
Xây dựng nhà văn hóa cộng đồng - “Ngôi nhà trí tuệ” trở thành điểm sinh hoạt văn hóa tiêu biểu nhất của cộng đồng dân cư; phát huy tối đa công năng sử dụng của các nhà văn hóa, gắn với thực hiện các tiêu chí về văn hóa trong xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh trên địa bàn tỉnh; là sân chơi bổ ích, lành mạnh cho thanh thiếu nhi và người dân, phát triển văn hóa đọc và hướng tới xây dựng xã hội học tập, góp phần xây dựng đời sống văn mới hóa ở khu dân cư.
Toàn tỉnh đã có 14 nhà văn hóa đăng ký xây dựng điểm “Ngôi nhà trí tuệ” trong năm 2021. Trong đó, riêng huyện Nghi Xuân được phê duyệt 2 nhà; 12 huyện, thị, thành phố còn lại mỗi địa phương 1 nhà.
Là cơ quan chủ trì triển khai nội dung này, Ủy ban MTTQ tỉnh đã và đang tích cực tham mưu cấp ủy, phối hợp với chính quyền, các ngành, đơn vị liên quan, hướng dẫn hỗ trợ MTTQ cấp dưới triển khai thực hiện. Qua đó, đảm bảo xây dựng các “Ngôi nhà Trí tuệ” thiết thực, hiệu quả, tránh lãng phí, đúng tiến độ.
Sau khi xây dựng xong đợt này, năm 2022 và những năm tiếp theo, Ban điều hành tỉnh sẽ tiến hành đánh giá, đúc rút kinh nghiệm và tiếp tục kêu gọi, vận động xây dựng các nhà văn hóa cộng đồng - “Ngôi nhà Trí tuệ” còn lại trên địa bàn.
