Vì sao giá vàng, bạc thế giới lao dốc?

Tối 30/1, giá vàng thế giới giao ngay xuống 5.053 USD một ounce, giảm tới 325 USD so với phiên trước đó. Trong phiên, giá có thời điểm xuống 4.943 USD. Tương tự, giá bạc hiện giao dịch tại 100 USD một ounce, hồi phục nhẹ sau khi xuống 95 USD.

Đà bán tháo lan rộng trên toàn thị trường kim loại quý từ cuối phiên 29/1. Giá bạch kim giao ngay hiện giảm hơn 10%, còn palladium mất gần 8%.

Một trong những nguyên nhân chính là đôla Mỹ tăng giá trở lại sau tin tức Tổng thống Mỹ Donald Trump dự định đề cử cựu thống đốc Fed Kevin Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed). Việc này dường như giúp xoa dịu lo ngại xoay quanh tính độc lập của Fed.

Vài phiên qua, USD chịu sức ép giảm. Có thời điểm Dollar Index xuống thấp nhất 4 năm tại 95,56 điểm. Chỉ số này hiện lên 96,67. USD tăng gây sức ép lên giá kim loại quý, do vàng đắt đỏ hơn với người mua bằng các tiền tệ khác.

Ngày 30/1, Tổng thống Trump chính thức công bố đề cử Kevin Warsh - người từng làm việc tại Fed trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Trong báo cáo cùng ngày, Phó chủ tịch Evercore ISI Krishna Guha nhận định thị trường đang "giao dịch với kỳ vọng Warsh mang lập trường thắt chặt hơn".

"Việc lựa chọn Warsh nhiều khả năng giúp USD ổn định phần nào, làm giảm rủi ro đồng bạc xanh suy yếu trong thời gian dài. Đó cũng là lý do vàng và bạc giảm mạnh", Guha giải thích.

Claudio Wewel - chiến lược gia ngoại hối tại công ty quản lý tài sản J. Safra Sarasin Sustainable cũng cho rằng hoạt động đầu cơ xoay quanh người sẽ được đề cử làm Chủ tịch Fed tiếp theo đã tác động tới thị trường kim loại.

"Thị trường rõ ràng thấy có khả năng xuất hiện một ứng viên với lập trường nới lỏng hơn nhiều. Điều này đã hỗ trợ giá vàng cùng các kim loại quý khác gần đây. Tuy nhiên, trong 24 giờ qua, dòng tin tức đã thay đổi", Wewel cho biết trước khi ông Trump chính thức công bố đề cử.

Trên các thị trường chứng khoán toàn cầu, tác động từ đợt bán tháo kim loại quý cũng thể hiện rõ trong phiên 30/1. Tại châu Âu, chỉ số Stoxx 600 Basic Resources - gồm các công ty khai khoáng lớn nhất khu vực - hiện giảm 2%.

Trên sàn London, cổ phiếu Fresnillo - hãng sản xuất bạc lớn nhất thế giới - hiện giảm 4%. Tại New York, cổ phiếu Endeavour Silver và Coeur Mining cùng giảm 8%. Các quỹ ETF bạc cũng bị cuốn vào làn sóng bán tháo, khi ProShares Ultra Silver giảm gần 29%, còn iShares Silver Trust ETF giảm 14%.

Vàng và bạc đều đã trải qua các đợt tăng giá kỷ lục trong năm 2025, với lần lượt 65% và 150% trong cả năm. Đà tăng này vẫn đang kéo dài sang năm 2026, khi giá bạc tăng thêm 45%, còn vàng tăng 19%. Nguyên nhân chính là thị trường tài chính biến động, đồng USD suy yếu, căng thẳng địa chính trị leo thang và lo ngại về tính độc lập của Fed.

Lý do thứ hai là nhà đầu tư bán chốt lời ngay sau khi giá chạm đỉnh 5.600 USD. David Meger - Giám đốc Giao dịch Kim loại tại High Ridge Futures cho rằng lực bán tháo mạnh được diễn ra sau khi giá kim loại quý liên tiếp lập đỉnh mới gần đây.

Trên góc độ kỹ thuật, một vài chỉ số cũng đã phát tín hiệu cảnh báo. Trong đó có chỉ số sức mạnh tương đối (RSI). RSI tính toán tỷ lệ giữa mức tăng giá và giảm giá trung bình trong một khoảng thời gian nhất định, thể hiện tình trạng quá mua và quá bán của thị trường.

RSI của vàng gần đây chạm mốc 90, mức cao nhất của kim loại này trong nhiều thập kỷ. Chỉ số này vài tuần gần đây cho thấy cả vàng và bạc có thể đã rơi vào trạng thái quá mua và sắp xảy ra điều chỉnh.

Katy Stoves - Giám đốc đầu tư tại công ty quản lý tài sản Mattioli Woods cho rằng việc các kim loại quý mất giá phản ánh "sự đánh giá lại mức độ rủi ro tập trung trên toàn thị trường".

"Cũng như cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các mã liên quan đến AI, vàng đang ghi nhận mức độ tập trung rất lớn. Khi tất cả vốn đều dồn về một nơi, ngay cả những tài sản tốt cũng có thể bị bán tháo", bà nói.

Toni Meadows - Giám đốc đầu tư tại BRI Wealth Management thì cho rằng hành trình giá vàng đạt mốc 5.000 USD là "quá dễ dàng". Ông lưu ý sự suy yếu của USD đã hỗ trợ giá vàng, nhưng đồng bạc xanh gần đây đã có dấu hiệu ổn định trở lại.

"Hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương cũng thúc đẩy sức tăng dài hạn. Tuy nhiên, việc này đã chững lại vài tháng gần đây. Bạc sẽ đi cùng xu hướng với vàng, vì vậy việc giá bạc giảm cũng không có gì bất ngờ", ông nói.

Một lý do khác là các rủi ro chính trị cũng đã được xoa dịu. Giá kim loại quý có xu hướng tăng trong thời kỳ bất ổn và ngược lại.

Tại Mỹ, nguy cơ chính phủ đóng cửa được gác lại sau khi ông Trump và các thượng nghị sĩ Dân chủ đạt được một thỏa thuận tạm thời. Nhà Trắng hiện cũng tiếp tục đàm phán với đảng Dân chủ về việc áp đặt các giới hạn mới với chiến dịch truy quét người nhập cư, vốn đang gây ra làn sóng phản đối trên toàn quốc.